Adviesorganen: stel verplicht vrouwenquotum bij bedrijven in

Met goede wil alleen komen bedrijven er niet meer: de SER vindt dat zij moeten worden gedwongen meer vrouwen aan te stellen in de top. Ook werkgevers zijn nu voor. ‘Vrouwen willen dit zelf.’ 

Kantoren aan het Gustav Mahlerplein op de Zuidas. Beeld ANP

Het kabinet moet in 2020 grote ondernemingen die niet aan het streefcijfer van 30 procent vrouwen in topfuncties komen, verbieden nog langer mannen te benoemen. Dat stelt de Sociaal-Economische Raad (SER) in een advies, dat wordt ondersteund door zowel werk­gevers- als werknemersorganisaties. Ook moet er meer culturele diversiteit komen in de raden van bestuur en raden van commissarissen.

De ondervertegenwoordiging van vrouwen op topposities in grote bedrijven is een slepende kwestie. Lang was de insteek dat goede vrouwen uiteindelijk vanzelf wel zouden komen bovendrijven, maar de cijfers wijzen keer op keer uit dat er op die manier weinig verandert.

Ministers Wouter Koolmees (Sociale Zaken) en Ingrid van Engelshoven (OCW) hebben de SER daarom vorig jaar gevraagd een advies uit te brengen hoe dit beter kan. De SER stelt dat 58 van de 88 beursgenoteerde bedrijven nu niet aan het in 2013 ingevoerde streefcijfer van 30 procent komen: vrouwen hebben bij grote vennootschappen een aandeel van 18,4 procent in de raden van commissarissen en 12,4 procent in de raden van bestuur. Het is de bedoeling dat meer vrouwelijke commissarissen ook gaat leiden tot meer vrouwen in de dagelijkse leiding van grote bedrijven.

Excuustruus

Tot nu toe waren de werkgevers mordicus tegen het invoeren van een vrouwenquotum. Volgens voorzitter Hans de Boer van belangenbehartiger VNO-NCW is het geen zwaktebod dat de werkgevers nu overstag zijn gegaan. “Wij waren inderdaad tegen, maar dat was omdat vrouwen zélf tegen mij zeiden dat ze geen excuustruus wilden zijn. Zij wilden er op eigen kracht komen en dat begrijp ik heel goed.”

Het ging de vrouwen te langzaam, zegt De Boer. “Ik probeer al lang te bereiken dat er meer vrouwen in de top komen. Sinds vijf jaar ga ik het land door, ik heb zeer capabele en kundige vrouwen op heel veel plekken in de etalage ­gezet, maar dat had maar mondjesmaat effect. Daarom zeiden die vrouwen nu tegen mij: Hans, dan moeten we maar aan een quotum. En ook dat begrijp ik. Als ik zelf een vrouw was, zou ik ook voor een quotum zijn op deze manier.”

In het advies van de SER wordt gepleit voor een ‘ingroeiquotum’ dat gaat gelden voor de raden van commissarissen van beursgenoteerde bedrijven. “Als een bedrijf het quotum van 30 procent niet haalt, moet het volgende lid dat benoemd wordt, een vrouw zijn. Kan er geen geschikte vrouw worden gevonden, dan blijft de stoel leeg,” zegt SER-voorzitter Mariëtte Hamer.

Het quotum zoals dat door de SER wordt ge­adviseerd, werkt in het buitenland, zegt zowel Hamer als De Boer. Hamer: “Dit is naar Duits voorbeeld, waar deze aanpak een succes is gebleken.” De Boer: “In Engeland heeft men ervoor gekozen zich te richten op 200 grote bedrijven, dat werkt veel beter dan onze benadering waarbij we mikten op 5000 bedrijven. Dat was te veel, vandaar dat we blij zijn dat de focus nu ligt op de 88 beursgenoteerde bedrijven.”

Vooroplopen

Volgens Hamer is de tijd rijp voor een dwingende aanpak. “Voor raden van commissarissen geldt dat de benoeming van een man nietig kan worden verklaard. Bij de grote bedrijven is er ­naming-and-shaming als stok. We hopen vooral op faming: dat bedrijven voorop willen lopen en willen laten zien hoe goed ze bezig zijn.”

Minister: steun voor vrouwenquotum weegt zwaar

Dat de werkgevers en werknemers een verplicht quotum steunen voor vrouwen in de top van het bedrijfsleven, weegt voor het kabinet zwaar. Minister Ingrid van Engelshoven (Emancipatie) gaat nu op zoek naar ‘politiek draagvlak’.

“De Sociaal-Economische Raad is heel duidelijk,” zegt Van Engelshoven: “De vrijblijvendheid moet eraf.” Ze tilt daar zwaar aan, omdat het voor het eerst is dat ook werkgevers een minimumaantal vrouwen in raden van commissarissen bepleiten.

Maar zelf wil ze zich nog niet uitspreken voor een quotum, omdat dat een vergaande stap is die maatschappelijk én politiek draagvlak vergt. Over dat laatste ‘gaan we in het kabinet praten’. Ze wil daar niet op vooruitlopen. “Als je iets wilt bereiken, moet je heel zorgvuldig omgaan met het creëren van draagvlak.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden