Actie om journalisten te beschermen tegen geweld

Sommigen krijgen dagelijkse haatberichten via sociale media, zoals Clarice Gargard. Beeld Prins de Vos

Omdat journalisten steeds vaker te maken krijgen met geweld en dreigementen wordt maandag PersVeilig gelanceerd in Pakhuis de Zwijger.

PersVeilig is een programma om verslaggevers, cameramensen en fotografen beter te beschermen. Dat is hard nodig, want agressie en geweld tegen journalisten zijn de afgelopen jaren flink toegenomen, bleek in 2017 uit het rapport Een dreigend klimaat van oud-ombudsman Alex Brenninkmeijer. “De signalen waren er toen al, maar daarna is het aantal incidenten verder gegroeid. Het gros van de journalisten krijgt ermee te maken,” zegt Peter ter Velde, veiligheidscoördinator bij de NOS. “Recent bijvoorbeeld bij de protesten van boeren en bouwvakkers, bij Pegidademonstraties, in bepaalde wijken: journalisten worden in hun werk belemmerd en krijgen van alles naar hun hoofd geslingerd. Online gebeurt dat ook veel, vooral bij vrouwelijke columnisten.”

Veiligheidsplan

Ter Velde is door de initiatiefnemers van PersVeilig (de Nederlandse Vereniging voor Journalisten, het Genootschap van Hoofdredacteuren, de politie en het Openbaar Ministerie) gevraagd een veiligheidsplan te schrijven voor de Nederlandse media. Het is bedoeld voor redacties, uitgeverijen en omroepen en hun werknemers, en dient als een praktische handleiding: van wat te doen bij bedreigingen, stalking of verslaggeving op gevaarlijke plekken, tot hoe journalisten het beste hun (online) privacy kunnen beschermen.

Het plan is uitgebreid, vanwege de heel verschillende vormen van geweld waar journalisten mee te maken krijgen. Sommigen krijgen dagelijkse haatberichten via sociale media, zoals NRC-columnist Clarice Gargard deze week in haar column beschreef, en dan zijn er journalisten als Chris Klomp, werkzaam voor het AD, die een steen door zijn ruit kreeg naar aanleiding van zijn tweets.

Aan het andere eind van het spectrum zijn de aanslagen op de gebouwen van Panorama en De Telegraaf te vinden, en misdaadverslaggevers Paul Vugts (Het Parool) en John van den Heuvel (De Telegraaf). Vugts moest een half jaar in een safehouse verblijven en had de zwaarst denkbare persoonsbeveiliging, Van den Heuvel heeft die beveiliging ook al twee jaar.

Het veiligheidsplan van PersVeilig is ook bedoeld om werkgevers verantwoordelijkheid te laten dragen voor de veiligheid en gezondheid van hun journalisten. “Daar moeten echt stappen gezet worden. Als een journalist op zaterdag online wordt belaagd, kan het niet zo zijn dat een werkgever daar maandag nog eens naar informeert. De impact van zo’n aanval kan heel groot zijn.”

Freelancers

Freelancers, die niet terug kunnen vallen op een werkgever, zijn verreweg de kwetsbaarste groep. “Een fonds om hen financieel te steunen zou uitkomst bieden,” zegt Ter Velde. “Wel wordt het mogelijk freelance journalisten, die nu nog ingeschreven staan bij de Kamer van Koophandel, via PersVeilig een ander adres aan te bieden, zodat hun woonadres niet meer online vindbaar is.”

Op persveilig.nl kunnen journalisten sinds kort hulp inschakelen als ze te maken hebben met bedreigingen of geweld, ook als ze psychische hulp nodig hebben. Een ander onderdeel van PersVeilig is de versnelde aangifte die journalisten sinds april kunnen doen. Wie tijdens het uitvoeren van journalistiek werk te maken krijgt met geweld of agressie komt sindsdien niet op de stapel met fietsendiefstallen te liggen, maar krijgt net als hulpverleners voorrang. Ook hanteert het OM sinds april een dubbele strafeis bij geweld tegen journalisten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden