Nieuws

ABN Amro en Gerrit Zalm moeten bloeden voor witwasfouten

Na ING krijgt ook ABN Amro een ongenadig harde tik op de vingers omdat de bank jarenlang volstrekt onvoldoende toezicht hield op witwassende klanten. De bank koopt vervolging af voor 480 miljoen euro. Drie bestuurders, onder wie oud-topman en ex-minister van Financiën Gerrit Zalm, worden apart vervolgd.

null Beeld ANP
Beeld ANP

ABN Amro heeft volgens justitie tussen 2014 en 2020 het toezicht op bedenkelijke geldstromen volstrekt laten versloffen. Daardoor konden klanten vrijwel ongemerkt via de bank belasting ontduiken en geld uit criminele activiteiten witwassen. Ook werden terroristische geldstromen onvoldoende in de gaten gehouden. De bank accepteert daarvoor nu een boete van 300 miljoen euro.

Daarnaast moet ABN nog eens 180 miljoen euro betalen vanwege ‘schuldwitwassen’; het bedrag dat is verdiend doordat criminelen, terroristen en belastingontduikers massaal gebruikmaakten van de diensten van de bank. ABN Amro hield al jaren rekening met een megaboete, maar zette daarvoor geen geld apart.

Justitie vervolgt bovendien drie betrokken toplui. Het Openbaar Ministerie verwijt hen te hebben kunnen weten dat witwassen via de bank mogelijk was maar daar onvoldoende tegen op te hebben getreden. De afdeling compliance, die bij de bank toezicht hield op malversaties, waarschuwde jarenlang tevergeefs voor de gebrekkige aanpak ervan.

Gerrit Zalm

Daarbij zou het gaan om toenmalig topman Gerrit Zalm en de directeur van de bankentak Chris Vogelzang. Na een machtsstrijd binnen ABN over de opvolging van Zalm stapt Vogelzang 2017 over naar Danske Bank, waar Zalm later commissaris werd. Beiden hebben hun positie bij de Denen, die zelf verwikkeld zijn in een witwasaffaire, vanochtend opgegeven.

Vogelzang wijst de verdenkingen van de hand: “Ik heb ABN Amro ruim vier jaar geleden verlaten en ben ervan overtuigd dat ik mijn verantwoordelijkheden destijds met integriteit en toewijding heb uitgevoerd. Mijn status als verdachte betekent niet dat ik zal worden aangeklaagd.”

Ook Gerrit Zalm wijst de verdachtmaking volgens zijn advocaat van de hand. ‘Er is geen enkel feit of omstandigheid gebleken die het rechtvaardigen dat hij nu als verdachte wordt aangemerkt,’ aldus een verklaring.

De derde verdachte is naar verluidt oud-staatssecretaris Joop Wijn (CDA) die destijds bij ABN Amro de zakentak leidde. Wijn vertrok in 2017 naar betaalbedrijf Adyen, waar hij een jaar geleden opstapte.

Het is nog niet duidelijk waarvoor de drie precies worden vervolgd. Op overtreding van de Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme (Wwft) staat een maximum gevangenisstraf van vier jaar. en ene boete van maximala vier miljoen euro. ‘Schuldwitwassen’ kan worden bestraft met hoogstens twee jaar cel en een boete van 87.000 euro

Toezicht tot 2020 onvoldoende

Pas nadat het falende toezicht in 2018 door toezichthouder De Nederlandsche Bank aan de kaak was gesteld, heeft ABN het witwasonderzoek flink opgevoerd. Alle rekeninghouders worden daarbij doorgelicht. Inmiddels houden 3800 medewerkers, 20 procent van alle personeel, zich daarmee bezig. Het merendeel is halsoverkop bij andere afdelingen weggehaald.

Maar tot vorig jaar was ook het aangescherpte toezicht volgens justitie onvoldoende. “Helaas moeten wij vaststellen dat ondanks alle inspanningen en intenties is gebleken dat onze verbeterprogramma’s niet altijd het gewenste effect hebben gesorteerd,” zegt de huidige topman, Robert Swaak.

ABN Amro is nog altijd voor 57 procent in handen van de staat. Die schoof nadat de bank zich tijdens de kredietcrisis alleen met overheidssteun overeind kon houden in 2009 Zalm als topman naar voren en torpedeerde later diens opvolging door Vogelzang. Zalms uiteindelijke opvolger, Kees van Dijkhuizen, vertrok vorig jaar onverwacht bij de bank.

‘Helder en pijnlijk’

Minister Wopke Hoekstra van Financiën laat nu weten zo snel mogelijk te gaan overleggen met het huidige ABN-bestuur over de gevolgen van de schikking. ‘De conclusies van het OM zijn helder en zeer pijnlijk,’ schrijft Hoekstra op Twitter. ‘ABN Amro erkent deze fouten en werkt verder aan verbetering.’

De ABN-boete is lager dan die bij ING, die in 2018 voor vergelijkbare fouten 775 miljoen euro moest betalen. De top van die bank ontsprong in eerste instantie de dans. December vorig jaar bepaalde de rechter echter dat topman Ralph Hamers, inmiddels in dienst bij het Zwitserse UBS, alsnog moet worden vervolgd voor zijn vermeende rol in het falende witwasbeleid.

Volgens Swaak is de zaak hiermee voor ABN Amro afgedaan, ondanks de kans op vervolging van drie voormalige bestuurders. “Hiermee sluiten we een pijnlijk en teleurstellend hoofdstuk af in onze geschiedenis. De lessen die we hieruit trekken motiveren ons des te meer om in onze rol van poortwachter elke dag opnieuw de strijd aan te gaan voor een veiliger samenleving en een financieel stelsel dat beantwoordt aan de hoogste integriteitseisen.” De koers van het aandeel ABN steeg in Amsterdam vanmorgen 3 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden