Aantal asielzoekers stijgt weer, tekort aan opvangplekken dreigt

Het aantal asielzoekers dat zich in Nederland meldt, neemt na een eerdere daling tijdens de coronacrisis sinds vorige maand weer toe. Omdat de asielzoekerscentra nu al voor 90 procent vol zitten, kan dat volgens het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) deze zomer al leiden tot een tekort aan opvangplekken.

null Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Zo’n veertig procent van de asielzoekers die in asielzoekerscentra (azc) verblijven weet al dat zij in ons land mogen blijven. Toch stromen zij nauwelijks uit, omdat gemeenten vanwege de woningnood maar mondjesmaat huizen toewijzen. Ook wordt het terugsturen van afgewezen asielzoekers bemoeilijkt omdat de landen van herkomst vaak een negatieve coronatest eisen. Zo’n test kan door een asielzoeker worden geweigerd, waardoor hij of zij niet kan worden teruggestuurd.

Het afgelopen jaar daalde het totaal aantal incidenten en strafbare feiten waarbij asielzoekers waren betrokken, blijkt uit cijfers die staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asiel) vandaag naar de Tweede Kamer stuurt. Maar de ernstige misdrijven waarbij asielzoekers waren betrokken bleven gelijk of stegen. Zo werden 32 asielzoekers verdacht van een poging tot moord of doodslag (tegen 30 in 2019) en twee van moord of doodslag (hetzelfde aantal als in 2019).

Verdachten vooral uit ‘veilige’ landen

Het aantal zware mishandelingen waarvan een asielzoeker werd verdacht, steeg van 56 in 2019 naar 94 afgelopen jaar. Net als in 2019 kwam de verdachte in bijna 60 procent van de gevallen uit een ‘veilig’ land, waarbij de kans op asiel heel klein is. De meeste van hen kwamen uit Marokko of Algerije. Ondanks harde aanpak tegen deze groep overlastgevende asielzoekers, die Broekers-Knol in 2019 startte, sloeg de Inspectie Justitie en Veiligheid vorige maand nog alarm omdat er sprake is van een zorgwekkende situatie in azc’s vanwege ‘asociaal en crimineel gedrag’.

De daling is vooral te zien bij de kleine overtredingen, zoals het schoonhouden van de woonruimte in een azc. Ook benadrukt Broekers-Knol in haar brief aan de Kamer dat de cijfers vanwege ‘de uitzonderlijke situatie als gevolg van de coronapandemie’ niet goed te vergelijken zijn met voorgaande jaren. In 2020 pleegden zeven asielzoekers zelfmoord, in 2019 waren dat er drie.

In 2019 stapte toenmalig staatssecretaris Mark Harbers op vanwege het jaarlijkse overzicht van incidenten met asielzoekers. Onder het kopje ‘overige’ in het overzicht bleken toen zware misdrijven als moord, doodslag en verkrachting te vallen. De VVD-bewindsman vond dat hij niet kon aanblijven omdat de Kamer onder zijn verantwoordelijkheid verkeerd was geïnformeerd.

Staat van Migratie

Voor het eerst stuurt het ministerie van Justitie en Veiligheid dit jaar ook de Staat van Migratie naar de Kamer. Uit dit overzicht blijkt dat 54 procent van de mensen die naar Nederland verhuizen uit de Europese Unie komen – vooral uit Polen en Duitsland (elk 14 procent) – en 34 procent van buiten de EU komt (met name uit India, China en de VS). Zij komen vooral naar ons land om er te werken. Twaalf procent van de migranten zijn asielzoeker.

Van de afgewezen asielzoekers vertrok 55 procent ‘met onbekende bestemming’. Zij komen waarschijnlijk deels in de illegaliteit terecht en vertrekken deels naar een ander land. Door reisbeperkingen en dichte grenzen konden afgelopen jaar minder afgewezen asielzoekers teruggestuurd worden. De Dienst Terugkeer & Vertrek verwacht dat het coronavirus ook het komende jaar een drukkend effect zal hebben op gedwongen terugkeer, omdat de herkomstlanden een negatieve test kunnen eisen. Die is niet afdwingbaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden