PlusAnalyse

Aantal 70-plussers met corona ruim verdubbeld: ‘Virus rond laten gaan kan niet’

Er staan wachtrijen bij teststraten, het aantal nieuwe coronabesmettingen schiet omhoog, maar op veel ic’s is het muisstil. Hoe valt dit ‘corona-mysterie’ te verklaren? En wat kunnen we dit najaar verwachten?

Beeld Hollandse Hoogte/EPA

Het officiële aantal coronabesmettingen steeg de afgelopen week hard (nu 5427, tegenover 3597 een week eerder). Maar, zoals de afgelopen maanden gebruikelijk: op de intensive cares blijft het onverminderd rustig. Drie vragen en antwoorden.

1. Wat valt op aan de nieuwe RIVM-cijfers?

Na drie weken van daling en stabilisatie neemt het aantal besmettingen plots weer fors toe. Vooral de laatste dagen gaat het hard, maandag bijvoorbeeld kwamen er 964 nieuwe positieve tests bij. Dat kan deels verklaard worden door een toegenomen testbereidheid, maar zeker niet volledig: het percentage positieve tests steeg van 2,2 naar 2,8 procent. Dat betekent dat de snelheid waarmee het virus zich verspreidt weer toeneemt.

Voorlopig vertaalt het stijgend aantal besmettingen zich niet in meer ziekenhuisopnames en overlijdens. De vraag is of dat de komende weken zo blijft. Het aantal ouderen dat besmet raakt loopt vrij hard op. Zo werden 95 tachtigers positief getest (vorige week waren dat er nog 38) en 136 zeventigers (vorige week 75).

Verhoudingsgewijs raken twintigers en dertigers nog steeds veel vaker besmet, maar de stijging onder ouderen is wel een trendbreuk ten opzichte van de afgelopen maanden. En dat is potentieel riskant omdat zij ernstiger ziek worden dan jongeren: hoewel 60-plussers goed zijn voor maar ongeveer tien procent van de nieuwe besmettingen, moesten er wel 13 worden opgenomen in het ziekenhuis, wat meer dan de helft is van het totaal aantal nieuwe ziekenhuisopnames. 

Dat alles zal het RIVM sterken in de opvatting dat het ‘laten rondgaan’ van het virus onder jongeren geen optie is. “Twintigers zijn ook gewoon een schakel in contacten met hun ouders en grootouders,” zegt een woordvoerder. “Als je het rond laat waren, dan houd je dit virus niet onder controle.”

2. Alle scholen zijn open, het wordt kouder: speelt dat een rol?

Dat is lastig te zeggen. Aan de ene kant was afgelopen week de eerste week waarin alle scholen in Nederland weer open waren. De meeste mensen zijn dus ook terug van vakantie en weer aan het werk. Prompt steeg het aantal besmettingen met 50 procent. Dat is precies waarvoor wordt gevreesd: als we allemaal weer samen binnen zitten, gaat het dan wel goed?

Aan de andere kant is bij de resultaten van het bron- en contactonderzoek nog geen herfst-effect zichtbaar. Van de besmettingen waarvan de GGD een bron en locatie wist te achterhalen, vond minder dan 1 procent plaats op school of kinderopvang. Meer dan de helft van de besmettingen werd thuis opgedaan, bijna 10 procent in ander familieverband, 9 procent op het werk, 7 procent in het verpleeghuis en 6 procent in de horeca. Belangrijke nuance is wel dat de GGD er afgelopen week in ruim 7 op de 10 gevallen nìet in slaagde de plek van besmetting te achterhalen.

3. En hoe is het in de ziekenhuizen?

Rustig, merkt ook voorzitter Diederik Gommers van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC). “Bij ons in het Erasmus (in Rotterdam, red.) ligt nu bijvoorbeeld geen enkele coronapatiënt meer op de intensive care.” De situatie in de ziekenhuizen is al maandenlang stabiel: in totaal liggen nu 146 coronapatiënten in het ziekenhuis, waarvan dertig op de ic.

Ter vergelijking: tijdens de voorjaarspiek lagen er op enig moment maar liefst 1400 mensen met het virus op de ic’s. De lage aantallen zijn ‘positief’ zegt Gommers. “Veel mensen raken nu besmet, maar op de ic zie je eigenlijk niks gebeuren. Komt dat omdat het allemaal jongeren zijn? En wat moet je daar dan mee? Je kan denken: kunnen we dan niet meer versoepelen? Maar dat is aan infectieziekten-experts en de politiek. Wij zorgen dat we voorbereid zijn op een eventuele nieuwe grote golf. We leiden verpleegkundigen op, zorgen voor genoeg machines en bedden. Begin oktober moeten we 1350 ic-plekken hebben, oplopend naar 1700 aan het einde van het jaar.” 

Onderzoekers van het LUMC zagen al dat ouderen minder contacten hebben dan jongeren, en zo zichzelf mogelijk al beter beschermen tegen de risico’s. Dat kan de ziekenhuiscijfers drukken.

Gommers noemt deze ‘overgangsfase’ lastig: “Het is onvoorspelbaar. Je weet niet of besmettingen overslaan naar kwetsbare groepen. De ene week denk je: we kunnen meer versoepelen, de andere week schrik je toch weer en vrees je meer ziekenhuisopnames.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden