PlusAnalyse

Aanslag op Rutte is ‘niet onvoorstelbaar’

Demissionair premier Mark Rutte tijdens de eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen. Sinds een maand krijgen de veiligheidsdiensten signalen dat hij een doelwit is voor de onderwereld. Beeld ANP
Demissionair premier Mark Rutte tijdens de eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen. Sinds een maand krijgen de veiligheidsdiensten signalen dat hij een doelwit is voor de onderwereld.Beeld ANP

Mark Rutte wordt beveiligd na signalen dat criminelen hem als doelwit hebben. Na journalisten, advocaten en rechters lijkt zelfs de premier niet meer veilig voor de onderwereld.

Hoe reëel is het scenario dat zware criminelen het voorzien hebben op Mark Rutte? Voor die vraag zien inlichtingendiensten zich sinds een maand concreet gesteld. Het wrange antwoord is: het is niet onwaarschijnlijk. Ingewijden ­bevestigen het bericht van De Telegraaf dat de premier zware persoonsbeveiliging heeft gekregen van de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging (DKDB) vanwege een mogelijk moordplan vanuit de onderwereld.

Bij het maken van een dreigingsinschatting kijken de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD), de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) en specialisten binnen het Openbaar Ministerie naar een aantal zaken.

De belangrijkste vraag is: hoe concreet is de dreiging? In het geval van de dreiging jegens Mark Rutte kwam er ongeveer een maand geleden informatie binnen bij het Team Criminele Inlichtingen, de geheime dienst van de politie, waarin gesteld werd dat de demissionair premier mogelijk het doelwit is van een aanslag of ontvoering. Volgens De Telegraaf zijn bovendien ‘spotters’ gezien die Rutte leken te observeren.

Staatsontwrichtend

Een tweede vraag die de veiligheidsdiensten proberen te beantwoorden, is wat het effect is als de dreiging werkelijkheid wordt. Dat behoeft in het geval van Mark Rutte amper uitleg. Een aanslag op of ontvoering van de demissionair premier zou staatsontwrichtend zijn.

Ten derde proberen de diensten te bepalen of de partij die voor de dreiging vermoedelijk verantwoordelijk is, in dit geval de onderwereld, de wil en de mogelijkheden heeft. Dit wordt gevat onder het kopje: waarschijnlijkheid. Wat vroeger misschien sneller zou zijn afgedaan als een raar verhaal, vormt inmiddels een niet onwaarschijnlijk scenario.

Dat heeft uiteraard alles te maken met de gebeurtenissen van de afgelopen jaren, waarin de onderwereld heeft laten zien tot alles in staat te zijn. In 2018 werd de broer geliquideerd van de kroongetuige in het Marengoproces rond ­Ridouan Taghi en diens criminele organisatie. In 2019 werd Derk Wiersum, de advocaat van de kroongetuige, vermoord. En in juli werd zijn vertrouwensman Peter R. de Vries in de Lange Leidsedwarsstraat neergeschoten na het ver­laten van de studio van RTL Boulevard. Hij overleed aan zijn verwondingen.

Zelfde aanpak als bij terreur

Door het geweld tegen de bovenwereld van de laatste jaren weegt het begrip ‘voorstelbaarheid’ inmiddels zwaarder dan ‘waarschijnlijkheid’. Dat stelt veiligheidsdiensten voor een lastig ­dilemma, want in feite is alles voorstelbaar.

Toch is een aanslag op een politicus vanuit de onderwereld een scenario waarmee de veiligheidsinstanties nu al enige tijd serieus rekening houden. Volgens ingewijden zal de dreiging op Rutte daarnaast een nieuwe fase inluiden in de misdaadbestrijding. De georganiseerde criminaliteit zal meer en meer worden beschouwd als een staatsondermijnend fenomeen. Op dat vlak kan de onderwereld dezelfde aanpak verwachten als bijvoorbeeld terroristische organisaties.

Luister naar onze Taghi-podcast:

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden