Update

75 huizen verwoest door enorme brand Riekerhaven

Door een grote brand in containercomplex Startblok Riekerhaven in Nieuw-West zijn zondag zeker 75 woningen verwoest. Eén woonblok is ingestort. Bewoners zijn opgevangen in de Sporthallen Zuid. Zes katten en een baardagame hebben de vlammen niet overleefd. De bewoner (27) bij wie de brand ontstond, is aangehouden op verdenking van brandstichting.

Paul Vugts en Katharina Vlaanderen
null Beeld Dingena Mol
Beeld Dingena Mol

Een bewoonster (23), die niet met haar naam in de krant wil, staat zondagmorgen in haar nachtkleding met een knuffel en een lege koffiebeker op het grasveld tussen de brandende starterswoningen en de A10. Ze vreest dat ze al haar spullen kwijt is. “Ik woon recht tegenover het appartement waar de brand is uitgebroken.”

De bewoner van die woning had volgens vele buren psychische problemen en had een paar weken geleden al eens zijn huisraad kort en klein geslagen en uit het raam gegooid.

Huisdier

Terwijl de vlammen uit het complex slaan, kijken hulpverleners zes bewoners ter plekke na omdat ze rook hebben ingeademd. Achter de rood-witte afzetlinten kijken tientallen bewoners toe, velen nog in pyjama en op badslippers. Sommigen hebben hun huisdier bij zich.

“Vanmorgen rond half negen hoorde ik lawaai op de gang, zoals zo vaak. Hier is altijd gedoe met ruzies, vechtpartijen en geschreeuw. Dit is een plek voor skere (arme) mensen,” zegt voornoemde overbuurvrouw.

“Het werd zo heftig dat ik toch maar ging kijken. Op de gang waren allemaal agenten die op deuren bonsden en riepen dat iedereen eruit moest. Nu denk ik: had ik maar meer spullen meegenomen. Straks is alles weg. Maar mijn moeder zei al: het is fijn dat je goed naar buiten bent gekomen.”

Al jaren problemen

Startblok Riekerhaven bestaat uit 565 containerwoningen, veelal met een gedeelde woonkamer, verdeeld over 9 blokken. Het is de bedoeling dat studenten en jonge statushouders samen een gemeenschap vormen, maar er zijn al jaren problemen.

Blok 6 van het complex, met 75 woningen, is door de brand verwoest. Het naastgelegen blok 5 is beschadigd door rook en doordat de brandweer tijdens het evacueren deuren heeft vernield. De bewoners die dat willen, worden zondagmiddag opgevangen in Sporthallen Zuid, waar ze op veldbedden kunnen slapen.

Een bestuurder van woningbouwvereniging De Key, eigenaar van het complex, belooft tijdens een informatiebijeenkomst in de sporthallen dat alle gedupeerden vervangende woonruimte krijgen, ‘al kan dat een week of langer duren’.

Wanneer de bewoners van blokken 1, 2 en 3 naar huis zouden kunnen, was tot zondagavond nog onzeker. Het lukte nog niet de elektriciteit weer aan te sluiten, zei woordvoerder Lianne Meijer van de brandweer. Rond 20.30 uur werd bekendgemaakt dat de omliggende gebouwen zijn vrijgegeven en bewoners weer terug kunnen keren.

Altijd problemen

Een statushouder (32) uit Syrië, nu zes jaar in Nederland, staat zondag verslagen te kijken hoe de brandweer het gevecht om zijn woning van de uitslaande vlammen te redden, verliest. Uiteindelijk stort het dak in. “Dit is zo verschrikkelijk. We hebben altijd problemen in dit gebouw.”

Dat het mis zou gaan met de bewoner van het appartement waar de brand ontstond, was ‘an accident waiting to happen’. “Hij heeft laatst al zijn spullen kapotgemaakt. Toen werd hij meegenomen door de politie, maar hij kwam weer terug. Niemand hielp hem.”

Verslagen in sporthal

Rond half twee zondagmiddag wordt het sein ‘brand meester’ gegeven, maar het nablussen gaat volop door. Kilometers verderop zit een verslagen groep bewoners, soms nog steeds in slaapkleding en met een deken omgeslagen, op de tribunes van de Sporthallen Zuid. De Key, stadsdeel Nieuw-West en de brandweer praten ze bij op het tijdelijke opvangadres.

Stichting Salvage, die hulp biedt bij grote branden, belooft te helpen in de contacten met de verzekeraars. Iedereen kan zich daarvoor registreren. Alles wordt vertaald in diverse talen en de getroffenen krijgen slachtofferhulp aangeboden.

Doorboord met een dakplaat

Ook in de sporthallen klinkt gemor. Startcomplex Riekerhaven heeft inmiddels een geschiedenis van ellende en klachten over de slechte staat van de containerwoningen. In februari blies storm Eunice tot twee keer toe grote delen van het dak van het complex. Eén woning werd doorboord met een dakplaat.

Kort voor dit incident hadden de bewoners al aangekondigd in huurstaking te gaan omdat niet werd voldaan aan hun eisen over achterstallig onderhoud. Na twee maanden kwamen zij met De Key tot een akkoord en werd de staking beëindigd.

Niemand is verbaasd

Op de vraag hoe het met de brandveiligheid van het gebouw gesteld staat, wilde De Key zondag nog geen antwoord geven. “De eerste prioriteit ligt nu bij contact leggen met alle bewoners en hen helpen,” zegt een woordvoerder.

Een groepje jonge vrouwen uit blok 3, dat op rookschade na waarschijnlijk gespaard bleef, ziet het nablussen in de middag gelaten aan. Ze zijn niet verbaasd door de brand. “Het is hier niet brandveilig en dat wist iedereen allang,” zegt een van hen. Een ander: “We voelen ons om wel meer redenen niet veilig. Het duurt heel lang voordat De Key iets fikst, áls dat al gebeurt. Laatst was onze voordeur kapot en sliepen onbekenden in onze woonkamer.”

Burgemeester Halsema: ‘Een traumatische ervaring’

Burgemeester Femke Halsema zegt intens mee te leven met de bewoners. “Verlies van je huis en je spullen is een traumatische ervaring. Overlijden van huisdieren geeft een groot verdriet. Voor veel bewoners geldt dat zij aan het begin stonden van een nieuw bestaan.”

Tip Het Parool via Whatsapp

Heeft u een tip of opmerking voor de redactie? Stuur een bericht naar onze tiplijn.

Luister naar onze wekelijkse podcast Amsterdam wereldstad:

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden