17.000 nieuwe agenten nodig: dit doet de politieacademie om sneller te leveren

De politie heeft last van een personeelstekort. Dat kan de veiligheid van Nederland in gevaar brengen. Om te zorgen dat er sneller nieuwe agenten bij komen en de opleiding beter aansluit bij de praktijk, heeft de politieacademie haar opleiding met een jaar ingekort. Maar kan je nu ook makkelijker agent worden?

Mirte van Rooijen
Politie voert een controle uit in Amsterdam. Beeld Maarten Brante
Politie voert een controle uit in Amsterdam.Beeld Maarten Brante

Het grootste probleem bij het personeelstekort bij de politie is de vergrijzing. Er gaan meer mensen met pensioen dan dat er nieuwe bijkomen, en de vraag naar agenten is groter dan het aanbod. TNO Research meldt dat de politie in de komende jaren 17.000 nieuwe medewerkers nodig heeft.

Oorspronkelijk duurde de mbo-4-opleiding tot agent drie jaar. De studenten krijgen theorieles over het vak, fitheidstraining, schietles en doen praktijkervaring op. Sinds 2021 duurt dezelfde opleiding twee jaar. De politie wil namelijk sneller nieuwe agenten in het werkveld.

Mensen helpen

Ted Wouters (28) is een van de aankomende agenten die Nederland hiertegen moet beschermen. Hij is negen maanden geleden begonnen met de agentenopleiding op de politieacademie. “Ik heb er nog geen moment spijt van gehad. Eerst wilde ik muzikant worden, maar hieruit haal ik nog meer voldoening. Ik hou ervan om mensen te helpen. En eerlijk? De spanning is natuurlijk ook wel lekker.”

Wouters behoort tot de eerste lichting van de vernieuwde opleiding. De inkorting zorgt ervoor dat de opleiding wel wat zwaarder is geworden, vertelt Bert Mensink, woordvoerder van de politieacademie. “Maar de opleiding boet niet in aan kwaliteit. De nieuwe studenten moeten aan dezelfde eisen voldoen als de andere studenten van de politieacademie.” Dit betekent dat ze toetsen van hetzelfde niveau halen als studenten van de driejarige opleiding en dus gelijkwaardig zijn bij het afstuderen.

Snelkookpan

Mocht een student na twee jaar nog niet goed met een wapen om kunnen gaan, niet precies weten hoe een proces verbaal werkt of niet fit genoeg zijn? Dan moet hij deze toetsen herkansen. “We zetten niemand in het werkveld die er nog niet klaar voor is. Als afgestudeerde moet je echt volledig inzetbaar zijn,” aldus Mensink.

De nieuwe opleiding lijkt dus op een snelkookpan. Dit herkent Wouters : “Ik hoor van ouderejaars dat ik nu al meer weet dan zij op dat moment in de studie wisten.” Hij heeft de afgelopen maanden zijn lesstof flink moeten stampen. “Eigenlijk kan je geen enkele les missen. Zeker in het begin loop je al snel achter.” Naast de lessen moet hij ook trainen voor de fitheidstest. “Ik sport bijna iedere dag. De ene keer met mijn medestudenten en de andere keer gewoon thuis. Je bent er wel echt de hele week mee bezig.”

Specialiseren

In het eerste jaar krijgen de studenten simulaties van het werk in de praktijk waar ze mee kunnen oefenen. In het tweede jaar mogen ze voor het eerst praktijkervaring opdoen en proeven van het echte werk als agent. Wouters: “Komende maanden ruil ik het leslokaal van de politieacademie in voor een politiebureau.” De eerste maanden proeven studenten vooral de sfeer. Mensink: “Ze mogen meekijken, maar echt meedraaien gebeurt pas als ze aan de juiste voorwaarden voldoen.”

Een voordeel voor de studenten is dat de verkorte opleiding meer op de individuele student is gericht. Als iemand bijvoorbeeld wijkagent wil worden, dan kan diegene zich hier al op de opleiding op focussen. Mensink: “Het is niet meer zo dat we een hele groep door dezelfde molen halen. Als iemand juist de recherche in wil, dan is dat bij deze vernieuwde opleiding ook mogelijk. Iedereen kan zich nu al vroeg specialiseren.”

Steeds meer studenten

Het doel van de politieacademie is om ieder jaar steeds meer studenten aan te nemen. “We hebben nu vier instroommomenten per jaar.” Nu kunnen agenten in de dop bijvoorbeeld in januari 2023 instromen voor de niveau-4-opleiding. “Het uiteindelijke doel is om ook meer studenten aan te nemen en deze gelijktijdig over het jaar te verdelen.”

En deze groei is ook precies het doel van de politie. “Nu werkt de inkorting van de opleiding maar één keer. Dat is het moment waarop de studenten van de driejarige opleiding én de tweejarige opleiding tegelijkertijd klaar zijn,” legt Mensink uit. “Later trekt dit voordeel weer recht, want als er 2000 studenten binnenkomen, dan studeren er twee jaar later ook maximaal 2000 studenten af. Het maakt dan niet uit of ze er een jaar langer over doen.”

Bij de politieacademie ligt de focus dus ook vooral op de kwaliteit van de opleiding en niet op de kwantiteit. “Op de korte termijn kan de politieacademie het tekort ook niet volledig oplossen. Daar gaat tijd overheen.”

Hoe word je politieagent?

Er zijn verschillende manieren om politieagent te worden. Zo kunnen toekomstige agenten dezelfde route volgen als Ted Wouters. Oftewel de volledige opleiding volgen. “Je mag op je zeventiende solliciteren, maar je moet wel achttien jaar zijn voordat je begint. Er is geen maximumleeftijd aan verbonden,” vertelt Bert Mensink, woordvoerder van de politieacademie.

Iemand van 40 maakt dus even veel kans om agent te worden als iemand van 18 jaar. “Er is wel een fitheidstest in de opleiding, maar die is prima te doen als je een goede conditie hebt. Daarnaast helpen we je in de opleiding met trainen.”

Ook kunnen mensen een hbo-opleiding tot politieagent volgen. “Dit is net een niveau hoger, maar de basis is hetzelfde. De opdrachten zijn alleen van een iets hoger niveau. Als er bijvoorbeeld vaak op dezelfde plek een ongeluk gebeurt, dan is het aan de agent om met de gemeente te praten,” zegt Mensink. Deze opleiding is nog niet ingekort, zoals de niveau-4-versie. “Maar dat gaat in de toekomst waarschijnlijk wel gebeuren. We willen deze opleiding nog meer op de praktijk richten.”

Wie al een hbo-opleiding heeft afgrond kan als politieagent wat vrijstelling krijgen. “Maar dat ligt echt aan je ervaring en welke opleiding je hebt gedaan.”

Omscholers of zij-instromers hoeven niet bang te zijn dat ze maanden zonder inkomen zitten. “Als je je aanmeldt voor de opleiding, dan solliciteer je direct op een baan. Je bent dus direct in dienst en daar hoort een salaris bij. Maar het bedrag is wel wat lager dan van iemand die al is afgestudeerd. Je bouwt het langzaam op.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden