10.000 net afgestudeerden geen baan door de eerste coronagolf

De eerste golf van de coronacrisis heeft zo’n 10.000 recent afgestudeerde jongeren de kans op een baan ontnomen. De groepen in de marge – zoals mensen met een migratieachtergrond of ziekte – worden het hardst geraakt. 

Bezoekers van de Lindengrachtmarkt lopen langs een lege kroeg.Beeld ANP

In het onderzoek dat SEO Economisch Onderzoek en het Verwey-Jonker Instituut maandagochtend presenteren is gekeken naar zo’n 240.000 jongeren tussen de 16 en 30 jaar, die in het studiejaar 2018-2019 zijn afgestudeerd. Dat betekent dat ze dus vlak voor de coronacrisis, in oktober 2019, de arbeidsmarkt opkwamen. 

Toen het coronavirus in nog geen velden of wegen te bekennen was, leek het erop dat de afgestudeerden uit 2018-2019 een ietsje hogere kans hadden op een baan dan jongeren die eerder waren afgestudeerd. Het ging economisch voorspoedig in Nederland. 

In maart draaide het coronavirus die geringe voorsprong de das om. In juni had zo’n 63 procent van de pas afgestudeerde jongeren een baan, ten opzichte van 67 procent van de jongeren die een jaar eerder zijn afgestudeerd. Concreet komt dat neer op zo’n 10.000 werkloze jongeren. 

Marokkaanse mannen

Het lijkt erop dat de jongeren die zich in de marge bevinden door de coronacrisis het hardst worden geraakt. Uit het onderzoek blijkt dat de reeds bestaande achterstelling van jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond door corona verder is vergroot. Voor Marokkaanse mannen met een mbo-diploma is de baankans tijdens corona gedaald van 31 naar 25 procent.

“Dat komt deels doordat jongeren met een migratieachtergrond vaker een lager opleidingsniveau hebben,” zegt SEO-onderzoeker Bas ter Weel. Maar een ander deel van het effect kan niet verklaard worden en zou betrekking kunnen hebben op arbeidsmarktdiscriminatie.

Ook blijkt dat Nederlanders met lichamelijke en psychische problemen tijdens de coronacrisis minder makkelijk aan een baan komen, met tot wel acht procentpunt achterstelling, afhankelijk van het opleidingsniveau.

Mbo-opleidingen

Het RIVM waarschuwde eind november al dat de coronacrisis de verschillen tussen lager- en hogeropgeleiden op scherp zet als het aankomt op hun gezondheid. Dat lijkt nu ook het geval te zijn als het aankomt op de baankansen van jongeren.

Waar 54 procent van de jongeren die in gunstiger tijden hun mbo-beroepsdiploma op niveau 2 haalden een baan vond, geldt dat voor slechts 47 procent van de afgestudeerden in 2018-2019. Zij worden het hardst geraakt.  

Jongeren die zijn afgestudeerd op het hbo of op masterniveau van het wo, hebben tegelijkertijd relatief weinig last van de coronaklap, bijvoorbeeld omdat ze vaker op afstand kunnen werken. Zo zien jongeren met een wo-master tijdens corona hun baankans dalen van 87 naar 86 procent – een daling van slechts één procentpunt. 

Horeca en luchtvaart

De hardste klappen vallen in sectoren waarin het voor corona al onzeker was of je een baan kon krijgen. Voor hbo’ers en universitair geschoolden gaat het om de talige en maatschappelijke sectoren (alfa en gamma). 

Op mbo-niveau gaat het om administratief werk en werk in de detailhandel: denk aan secretaresses en winkelmedewerkers. In die sectoren vindt veel automatisering plaats waardoor sowieso al banen verloren gaan. Nu door corona veel werk digitaal en vanuit huis gaat, wordt dat mogelijk versneld. Mogelijk hebben afgestudeerde mbo’ers in deze sectoren last van concurrentie van hogeropgeleiden die in coronatijden ook een baan zoeken. 

Anne Frankhuis

De onderzoekers hebben niet naar de positie van Amsterdamse studenten in het bijzonder gekeken. Maar ook zij hebben het lastig. “De hoofdstad moet het voor een deel hebben van het toerisme en de luchtvaart,” zegt Ter Weel. “Toeristen zijn er niet of nauwelijks, dat heeft effect op de hotels maar ook op het Anne Frankhuis.”

In het voorjaar van 2021 rapporteert SEO over de baankansen van de mensen die deze zomer de arbeidsmarkt op zijn gegaan. Ter Weel ziet het somber in voor hen. “In de sectoren die het hardst zijn geraakt, zoals de luchtvaart en de horeca, is het eerder erger dan beter geworden.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden