Plus

Zon, zee, zomer en een stapel boeken

De zomer is voor velen hét moment om te lezen, blijkt uit onderzoek en koopgedrag. Vooral thrillers doen het goed, maar ook is er tijd voor dat ene boek dat je altijd al had willen lezen.

Op vakantie willen we good reads, waarin je na een duik zonder moeite verder gaat. Beeld Getty

Er was een zomer dat ik met Anna Karenina in een trein door Oost-­Europa reisde. Het landschap was vergeven van vervallen en verlaten landhuizen, stille getuigen van de tijd dat de adel er nog toe deed.

Midden in de heuvels remde de trein heel hard, piepend kwam hij tot stilstand. Graaf Vronski, die later Anna's minnaar zou worden, snelde zich naar onze coupé om te vertellen over de man die zojuist onder de trein was gekomen.

Er was een zomer dat ik door een raam van Musée Picasso in Antibes uitkeek op de azuurblauwe zee. Uit datzelfde raam van wat toen nog Chateau Grimaldi heette, had Picasso's geliefde Françoise Gilot vaak gekeken, terwijl de kunstenaar achter haar aan het werk was in hun tijdelijke atelier en woonruimte.

Ik vroeg me met haar - ik las op dat moment haar memoires Life With Picasso - af hoe lang de relatie met deze manipulatieve en opvliegende kunstenaar nog stand zou houden.

Er was een zomer dat ik me verloren voelde in een bloedheet, uitgestorven New York. Onder een boom in Central Park las ik A Field Guide to Getting Lost van Rebecca Solnit. 'Nooit verdwaald raken is gelijk aan niet leven,' sprak Solnit me toe.

Dat is een kleine greep aan de boeken die me te binnen schieten als ik aan lezen in de zomer denk. In veel boeken schijnt de zon (Opwaaiende Zomerjurken, Oek de Jong) of zindert de hitte boven het asfalt (de Nevada-verhalen in Battleborn van Claire Vaye Watkins).

Het aanzicht van heel lijvige boeken vind ik in het dagelijks leven eerder ontmoedigend dan uitnodigend - een vooraankondiging van breedsprakigheid, kon de schrijver soms geen maat houden? Maar in de zomer lees ik (ook) bakstenen, zoals die zomer dat ik aan het strand in Italië een begin maakte aan Op Zoek Naar de Verloren Tijd van Marcel Proust en Robert Musils Man Zonder Eigenschappen.

Stapels boeken
Het consumenten- en leesgedrag van lezers verandert in de zomer: we hebben tijd, we lezen meer en we voelen de behoefte om kopje-onder te gaan in het boek. In juni en juli stijgt de boekverkoop flink.

Vorig jaar werden er volgens de Koninklijke Vereniging van het Boekenvak op het piekmoment in de eerste week van juli 27 procent meer boeken verkocht dan in een gemiddelde week.

"Klanten komen met het hele gezin naar de winkel om boeken voor de zomervakantie uit te zoeken," zegt Anja Duitsmann van Linnaeus Boekhandel. "In de aanloop naar de zomervakantie kopen klanten stapels boeken," ziet ook Sharon Perlee van Java Bookshop.

"De zomer is hét moment om te lezen. Veel mensen komen er alleen in de zomer aan toe," denkt Monique Burger van De Nieuwe Boekhandel.

Want al die boeken worden niet alleen gekocht, maar ook nog eens grotendeels gelezen, blijkt uit de Boekenbranche Meting 41 (2017): driekwart van de consumenten neemt boeken mee tijdens de vakantie. Meer dan de helft van de vakantiegangers neemt papieren boeken mee, een kwart e-books.

Gewichtsvoordeel
Het aantal boeken dat mensen meenemen verschilt sterk per boektype: gemiddeld negentien e-books tegen twee papieren boeken. Daar zal het gewichtsvoordeel en de opslagcapaciteit van een e-reader de doorslag geven. Verder is opvallend dat van de papieren boeken het grootste aandeel gelezen wordt en van de e-books slechts een fractie.

De (vakantie)lezer wordt steeds meer een hybride lezer. Mensen die e-books meenemen op reis, nemen relatief vaak ook papieren boeken mee. Want je zou op vakantie maar zonder boeken zitten.

Of: de boeken die je hebt meegenomen kunnen tegenvallen. Het is fijn om een ruime keuze te hebben. De groep die beide boekvormen meenemen, leest gemiddeld 5,3 boeken per vakantie, wat relatief veel is.

De helft van de vakantielezers neemt 'spannende fictie' mee op vakantie vanuit de behoefte om helemaal te verdwijnen in een boek. Op de tweede en derde plek staan 'literaire fictie' (19 procent) en 'waargebeurde verhalen' (13 procent) (Boekenbranche Meting 41, 2017).

Boekhandelaar Duitsmann: "Ik zie grofweg twee typen lezers: mensen die op vakantie voor hun plezier willen lezen, zij kiezen eerder voor spannende boeken, zoals thrillers van Karin Slaughter (Gespleten staat al weken in de top 5) of Nicci French (De Dag van de Doden)."

"En je hebt mensen die zich juist in de vakantie storten op de klassiekers, van die boeken die je altijd al wilde lezen, maar waar je nooit aan toe bent gekomen, zoals Anna Karenina."

Complete reiservaring
Bij boekhandelaar Burger vragen klanten regelmatig specifiek om boeken voor aan het strand of zwembad. "Ze willen lezen ter ontspanning en zoeken naar de zogenoemde good reads: boeken die je even weg kunt leggen voor een duik om vervolgens zonder al te veel moeite weer in het verhaal te komen."

5,3

De groep die zowel e-readers als papieren boeken meeneemt op reis, leest gemiddeld 5,3 boeken per vakantie, wat relatief veel is.

"De meeste vraag is in de zomer inderdaad naar thrillers. Uitgevers spelen daar ook op in: in de zomermaanden verschijnen nieuwe thrillers van bekende auteurs. Ik zie ook dat mensen juist dikke literaire romans kopen, zoals Het achtste leven (voor Brilka) van Nino Haratischwili, dat al maanden populair is en nu weer een opleving in verkoop beleeft: een boek van 1200 pagina's."

De vakantiebestemming heeft niet zoveel invloed op wat we kopen, denken de boekhandelaren. "Als mensen naar een exotische bestemming reizen, zoals bijvoorbeeld Cuba, willen ze graag een boek lezen dat betrekking heeft op het land. Binnen Europa zie ik dat niet zo snel," zegt Perlee.

Burger: "Toch vraag ik altijd waar mensen naartoe gaan. Niets is zo leuk als een boek lezen dat in de context past, dat maakt de reiservaring helemaal compleet. Ook als je dicht bij huis blijft."

Ik vertel haar over mijn vakantieplannen. Burger, enthousiast: "Naar Florence? Dan is dit je boek: The agony and the ecstasy, van Irving ­Stone, over Michelangelo. Dát lezen, op díe plek, levert een vakantie op waar je je hele leven plezier van hebt."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden