Plus

Zomergast Abou Jahjah is de hogepriester van de provocatie

De Libanees-Belgische beroepsprovocateur Dyab Abou Jahjah mag zondag een avond lang schitteren in Zomergasten. 'Ik bouw geen bruggen met zionisten.'

'Mijn polarisatie is positief,' zo stelt Dyab Abou Jahjah zelf.Beeld Jelle Vermeersch/Lumen

De eerste belofte ligt er. Dyab Abou Jahjah (45) zal ons trakteren op een choquerend avondje televisie, zegt hij in het Belgische tijdschrift Humo. Morgenavond verschijnt de hogepriester van de provocatie in de eerste aflevering van Zomergasten en hij weet nu al: maandag zal iedereen het over hem hebben.

Wie is deze man, de zelfbenoemde antizionist, die in 2002 door wijlen Theo van Gogh aan het Nederlandse volk werd opgediend als 'de pooier van de profeet' en die tegenwoordig ruimhartig toegang krijgt tot de chique progressief-liberale platforms van NRC Handelsblad, de VPRO en De Bezige Bij?

Schijnhuwelijk
Abou Jahjah wordt in 1971 geboren in het Libanese dorpje Hanin, vlak bij de grens met Israël. Een kind van de Libanese burgeroorlog. Op zijn vierde moet hij met zijn familie hun brandende huis ontvluchten. Vanaf zijn dertiende strijdt hij in de weekenden stiekem tegen door Israël gesteunde milities. Aan het einde van de oorlog, in 1990, verlaat hij als rechtenstudent het land om asiel te vragen in België.

Hij heeft er baantjes, onder meer in garages en een slachterij, en studeert politieke wetenschappen. In 1995 trouwt hij met een Belgische, die twee jaar later na een scheiding getuigt dat het ging om een schijnhuwelijk, bedoeld om de Belgische nationaliteit in de wacht te slepen. Abou Jahjah blijkt een jonge radicaal: tegen integratie van migranten. In 2000 richt hij de Arabisch-Europese Liga (AEL) op. De boodschap: wie geen gelijke rechten krijgt, neemt ze.

Lijfwachten
'De dreiging van moslimterrorisme heeft in België een gezicht gekregen,' schrijft de Volkskrant in 2002. Bob Smalhout, columnist van De Telegraaf, vergelijkt hem met Hitler en wenst hem subtiel de kogel toe. In de Kamer roepen parlementariërs op tot een verbod van de Nederlandse tak van de AEL.

Dyab Abou Jahjah
- Geboren op 24 juni 1971 te Hanin, Libanon
- In 1990 als vluchteling naar België
- In 1996 Belgisch staatsburger
- In 2000 oprichter van de Arabisch-Europese Liga (AEL)
- In 2006 terugkeer naar Libanon
- In 2013 weer in België
- In 2016 te zien bij Zomergasten

Abou Jahjah, immer omringd door een legertje vervaarlijk uitziende lijfwachten, verklaart na de aanslagen van september 2001 op de Twin Towers in New York 'zoete wraak' te hebben gevoeld en Bin Laden goed te begrijpen. Zijn woonplaats Antwerpen noemt hij 'de internationale hoofdstad van de zionistische lobby'.

Libanon
Na rellen in de Antwerpse wijk Borghout, waar een Marokkaanse man was vermoord, roept de Belgische premier Guy Verhofstadt in het parlement op hem te arresteren. Hij zit zes dagen vast. Later blijkt dat AEL-jongeren juist hebben geprobeerd de gemoederen tot bedaren te brengen. Abou Jahjah wacht nog op excuses, zegt hij in Humo.

Een groot succes wordt de AEL niet. Bij verkiezingen krijgt de partij in 2003 en 2004 nul zetels. Fundamentalisten scheiden zich af en richten Sharia4Belgium op. In 2006 keert Abou Jahjah terug naar Libanon, waar het oorlog is tussen Israël en Hezbollah. 'Wat een mooie dag om te sterven,' schrijft hij met de nodige pathos op zijn website. Maar tot vechten komt het niet. Abou Jahjah wordt directeur van de International Union of Parliamentarians for Palestine. Uit die tijd dateren ook zijn contacten met de latere Labourleider Jeremy Corbyn.

Breuk
Jarenlang beweegt de ongelovige, marxistische 'culturele moslim' Abou Jahjah zich in kringen van Hezbollah, maar als de militante sjiieten weigeren afstand te nemen van de Syrische dictator Bashar al-Assad, komt het tot een breuk. In september 2013 vestigt hij zich weer in België.

Beeld epa
Beeld anp

Welkom terug, schrijft Yves Desmet in De Morgen. De hoofdredacteur vindt hem 'een welkome stem in het publieke debat over de multiculturele samenleving'. Opinieweekblad Knack roept hem uit tot de op drie na invloedrijkste allochtoon van België.

Movement X
Abou Jahjah zegt te zijn veranderd. De onverzoenlijke activist, gelouterd door de oorlog in Libanon en de teleurstelling van de Arabische Lente, spreekt plotseling over verbinden en vreedzaam samenleven. Met zijn nieuwe Movement X wil hij 'de woede onder moslimjongeren veranderen in positieve energie'.

Maar toch: de razernij over Israël blijft. "Ik bouw wél bruggen," zegt hij in de Volkskrant. "Zij het niet met racisten en zionisten."

En tegen opinieweekblad Vrij Nederland: "Voor veel mensen van Arabische origine is de vergelijking tussen Israël en nazi's helemaal niet zo choquerend. "

Als de Antwerpse burgemeester Bart De Wever Joodse instellingen wil beveiligen na een aanslag op het Joods Museum in Brussel, noemt hij hem 'een zionistenpijper'.

Opiniemakers
Bij De Bezige Bij loopt een stoet schrijvers woedend de deur uit als de uitgever aankondigt Abou Jahjahs pamflet Pleidooi voor Radicalisering uit te willen geven. Zij noemen hem een antisemiet, die zich verschuilt achter de maskerende term antizionist. Een uitgeverij van het verzet onwaardig. Opvallend: de felste kritiek komt van opiniemakers die voor zichzelf om het hardst het vrije woord en het recht op beledigen claimen.

De reactie van Abou Jahjah, geheel in stijl: "Wat ik niet begrijp, is wat die 'schrijvers' die de bezettende racistische apartheidstaat 'Israël' steunen bij een verzetsuitgeverij doen."

'Waarom is de Turkse president Erdogan de gebeten hond?' schreef hij afgelopen week nog in NRC. 'Omdat hij moslim is.'

Het provoceren zal Abou Jahjah niet snel verleren. Maar, zegt hij in de Volkskrant: "Mijn polarisatie is positief. Die laat zien dat er twee blokken zijn: mensen die voor en mensen die tegen racisme zijn."

Zondagavond meer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden