PlusAchtergrond

Zit je er niet lekker in? Doe dan een middag mindfulness met Vincent van Gogh

Vincent van Gogh had psychische problemen en haalde troost uit kunst. Een mooi haakje voor het aan hem gewijde museum om een programma over mentale gezondheid te beginnen, met mindfulnesssessies en meditaties met kunst.

Lorianne van Gelder
Mindfulnesssessie in het Van Gogh Museum met mindfulnesstrainer Jolien Posthumus. Beeld  Jelle Draper
Mindfulnesssessie in het Van Gogh Museum met mindfulnesstrainer Jolien Posthumus.Beeld Jelle Draper

‘Vroeger wist ik wel dat je je armen en benen kon breken en dat dat dan later weer kon herstellen, maar ik wist niet dat je geestelijk gebroken kon worden en dat dat nadien ook herstelde,’ schreef Vincent aan zijn broer Theo op 28 januari 1889.

Dat Van Gogh een getroebleerde ziel was, is uitvoerig beschreven – van zijn afgesneden oor via zijn vrijwillige opname in een inrichting tot zijn zelfgekozen einde –, maar wat hij precies had, is niet bekend. Hij schreef zelf over ‘mijn ziekte’. Hij had het over ‘aanvallen’, die door zijn artsen als epilepsie werden gediagnosticeerd. Over de oorzaak van die aanvallen is veel gespeculeerd, maar onderzoekers concluderen dat die niet meer te achterhalen is. Waarschijnlijk zou hij tegenwoordig met een psychose zijn gediagnosticeerd: hij had hallucinaties, heftige angstdromen en wanen waardoor hij ontregeld raakte.

Wanneer hij zich zo voelde, haalde hij kracht uit kunst. Schilderen was de remedie tegen ‘zijn ziekte’. Het Van Gogh Museum zag een mooi gat om in te springen na alle lockdowns en steeds meer berichten over de zorgwekkende geestelijke gesteldheid van vooral jonge mensen. ‘Dat kunst de gezondheid en het algehele welbevinden bevordert, blijkt ook uit wetenschappelijk onderzoek’, schrijven ze. ‘Juist in deze tijd, waarin veel jongvolwassenen aangeven stress en sombere gevoelens te ervaren en de gevolgen van twee jaar pandemie een grote invloed hebben op ons mentaal welzijn, kan kunst een positieve rol spelen bij het voorkomen of verzachten van psychische klachten.’

Meditatie bij Kreupelhout

Het programma Open up met Vincent dat het museum nu presenteert, bestaat uit onder meer mindfulnesssessies, creatieve workshops en lesmateriaal. Het is ontwikkeld in samenwerking met tieners, twintigers en zorginstelligen. Een van de sessies, gegeven door mindfulnesstrainer Jolien Posthumus, bestaat uit een begeleide meditatie van zeven minuten bij het schilderij Kreupelhout (1889) van Vincent van Gogh.

De workshops en sessies zijn deels in het museum en deels online te volgen. Voor basisschoolkinderen zijn er yogasessies en verhalende meditaties, voor middelbare scholieren video’s en opdrachten. De mindfulnesssessies in de tentoonstelling Van Gogh en de olijfgaarden, die tot en met 12 juni in het Van Gogh Museum te zien is, vormen de start van het programma, dat in de rest van het jaar wordt uitgebreid.

null Beeld ANP
Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden