PlusAchtergrond

Zij werkten dit coronajaar bij de podia en musea: ‘Alle podiumstoelen eruit, wat een crime’

Het jaar 2021 was een zwaar en soms absurd jaar voor personeel in de cultuursector. Met ontslagen, ontslagen die toch weer werden ingetrokken, lege zalen en af en toe een lichtpunt werd er veel gevraagd van ieders flexibiliteit. Vier medewerkers vertellen. ‘Het voelt slecht om iemand die uit zijn plaat gaat te zeggen dat hij moet gaan zitten.’

Jan Pieter EkkerStefan RaatgeverErik Voermans en Marjolijn De Cocq
Loulou van Putten, Studio/K: 'De maatregelen zijn zo vaak gewisseld dat ik het misschien een beetje door elkaar haal.' Beeld Lin Woldendorp
Loulou van Putten, Studio/K: 'De maatregelen zijn zo vaak gewisseld dat ik het misschien een beetje door elkaar haal.'Beeld Lin Woldendorp

Loulou van Putten (20) werkt sinds oktober 2019 bij Studio/K. Eerst werkte ze in de keuken, daarna als kaartjesscheurder en sinds september als bioscoopbeheerder: ‘Als we 200 tickets meer hadden verkocht, stond No Time To Die in de top 5 aller tijden.’

“In maart was álles dicht. Toen mocht de horeca weer open, maar bleven de bioscopen nog gesloten en hadden we alleen een terrasje buiten. Later mocht ook het restaurant weer, en in september gooiden ze de bioscopen weer open. Eerst met QR-code, toen met QR-code én op 1,5 meter en alleen overdag. En nu is alles weer helemaal dicht. Het is zo vaak gewisseld dat ik het misschien een beetje door elkaar haal. Maar het is hoe dan ook erg droevig.”

Loulou van Putten (20) werkt naast haar studie filosofie vier dagdelen in de week als bioscoopbeheerder in Studio/K, bioscoop annex café, restaurant en cultureel podium op het Timorplein in Oost. “Door mijn werk en mijn studie ben ik vaak van 9 tot 9 bezig. Dan zou ik daarna zelf naar de film kunnen, of ergens een drankje doen met vrienden – de dingen die je graag zou willen doen als student. Dat mis ik nu het meeste.”

Geen kerstklassiekers

“De afgelopen paar maanden, dus vóór de nieuwste lockdown, waren goed voor Studio/K. De nieuwe Wes Anderson en James Bond trokken volle zalen en er was veel speciale programmering. We draaiden 35mm’s van Marie Antoinette en Master and Commander. Daar kwamen veel mensen op af. En we hadden een hele leuke, helemaal uitverkochte vertoning van Anne+, met de makers erbij. No Time To Die heeft het ook heel goed gedaan. Als we tweehonderd tickets meer hadden verkocht, had ie de top vijf aller tijden bij ons gehaald, wat tijdens een pandemie natuurlijk erg goed nieuws is. Dat hadden we echt nodig.”

“Tijdens de avondlockdown kwamen er ook nog wel wat bezoekers, gelukkig. Maar de meeste mensen gaan nu eenmaal ’s avonds naar de bioscoop en uit eten, dus die miste je toen ook al. En de beste films werden weer verplaatst door de distributeurs en er was geen ruimte voor speciale programmering, want de films die we al in de programmering hadden opgenomen, konden we precies één keer per dag draaien.”

“Daardoor hebben we dus wéér geen kerstklassiekers, zoals Die Hard en The Muppets, en ook de geplande 16mm-vertoning van de eerste Matrix rond de release van The Matrix Resurrections kon niet doorgaan. Dat vind ik zonde, want het is vet en heel gezellig dat we dat als studenten allemaal kunnen organiseren. En onze bezoekers genieten ervan.”

Carlos Zorita Diaz van Paradiso: 'Vorig jaar hoorde ik in november dat mijn contract niet werd verlengd.' Beeld Lin Woldendorp
Carlos Zorita Diaz van Paradiso: 'Vorig jaar hoorde ik in november dat mijn contract niet werd verlengd.'Beeld Lin Woldendorp

Carlos Zorita Diaz (37) is sinds 2018 barman bij Paradiso: ‘Het leek wel de bevrijding na een tijd van oorlog: iedereen vierde het leven.’

“Het is voor ons in Paradiso vooral een heel treurig jaar geweest. Ik weet hoe mooi een uitverkocht concert, zonder enige beperking, kan zijn. Dat gevoel van euforie is eigenlijk niet te evenaren. In Paradiso is veel werk gestoken in alternatieven die wel binnen de coronaregels van dat moment pasten, maar je voelt toch steeds dat gemis.”

“Vorig jaar hoorde ik in november dat mijn contract niet werd verlengd. In de maand ervoor heb ik nog gewerkt tijdens een aantal concerten met een beperkt aantal vaste zitplaatsen. Iedereen moest op zijn stoeltje blijven en wij als barmensen moesten daar toezicht op houden. Ik herinner me het concert van Claw Boys Claw. Allemaal diehard fans die opsprongen en dansten. Het voelde slecht om iemand die uit zijn plaat gaat te zeggen dat hij moet gaan zitten.”

Wát wilt u drinken?

“Daarbij waren er meer onhandige dingen. Al het personeel droeg mondkapjes, en onze gasten die drankjes kwamen halen ook. Boven de bar hing een spatscherm. Probeer dan maar eens de bestelling goed te verstaan terwijl in de zaal de muziek op vol volume staat.”

“Toen Paradiso na een lange sluiting afgelopen juni weer open mocht, kreeg ik gelukkig ook weer een nieuw contract. In de tussentijd had ik onder meer gewerkt aan mijn eigen band, Zorita, maar daarmee konden we natuurlijk ook niet optreden.”

“Tijdens mijn eerste werkdag was er een feest met dj’s, dat tot 5 uur ’s nachts duurde. Eigenlijk was dat een oud en nieuwparty, maar die was in de nieuwjaarsnacht natuurlijk afgelast. De organisatie vond de heropening van de zalen ook wel een goede gelegenheid voor een herkansing. Klopte ook helemaal. Het was een geweldige nacht. Misschien een rare vergelijking, maar het leek wel de bevrijding na een tijd van oorlog: wat een vrolijkheid, iedereen vierde het leven.”

“Ik moest even wennen om weer in de nacht te werken, maar ik had Paradiso enorm gemist. Het is zo’n magische plek. En mijn werk heeft een groot voordeel: je kunt bij allerlei prachtige concerten zijn.”

“Nu is het weer stil in de zaal. Ik vermoed dat we nog tot ver in de lente aan beperkingen vastzitten. Tijdens de vorige lockdown hebben we in de grote zaal twee tafeltennistafels neergezet. Op de vloer waar normaal onze gasten staan te dansen, speelden we nu een groot toernooi, bedoeld om de motivatie er een beetje in te houden. Ook nu verliezen we de moed niet. Er komen betere tijden.”

Arnold van Duijn van het Concertgebouw: 'De ene dag was het stervensdruk, en de andere dag moest alles worden geannuleerd.' Beeld Lin Woldendorp
Arnold van Duijn van het Concertgebouw: 'De ene dag was het stervensdruk, en de andere dag moest alles worden geannuleerd.'Beeld Lin Woldendorp

Arnold van Duijn is chef operationele dienst van het Concertgebouw: ‘Het mooiste moment was de dag waarop de stoelen weer terug de zaal in konden.’

“Dit is een krankzinnig jaar geweest. Nog nooit heb ik zoiets meegemaakt, terwijl ik hier toch al een tijdje rondloop. Ik ben bij het Concertgebouw in 1991 begonnen als portier, en op een gegeven moment overgestapt naar de operationele dienst. Als chef ben ik verantwoordelijk voor alles wat met de vloer te maken heeft, kort samengevat. De theatrale kant, de veiligheid, de schoonmaak. Ik ben als het ware de spin in het web.”

“In 1995 heb ik het Mahlerfeest van binnenuit meegemaakt en dat was te gek. Het coronajaar 2021 was alleen maar gek. Het was een voortdurende aanslag op de flexibiliteit van mijn team. De ene dag was het stervensdruk, en de andere dag moest alles worden geannuleerd en moest je overschakelen naar livestreams.”

Linksom of rechtsom

“De eerste paar maanden van de coronatijd was alles nieuw en zijn we extreem op de proef gesteld, maar na verloop van tijd sta je eigenlijk nergens meer van te kijken. Je doet gewoon wat je kunt. Echte stress heb ik nooit gevoeld. Ik heb ook nooit een nacht wakker gelegen. Ik sta er positief in. We regelen de dingen gewoon, linksom of rechtsom. Kan het niet, dan doen we het toch, is ons motto.”

“Het lastigst was dat je vaak op basis van nauwelijks info iets moest regelen. Pas op het allerlaatste moment wist je wat er moest gebeuren. Daar werd je de eerste tijd weleens gek van. Stoelen eruit. Stoelen weer terug. Maar dat doen we nu allemaal fluitend.”

“Wat wel ronduit klote was, was de onvermijdelijke ontslagronde. Moesten we afscheid nemen van mensen die er soms al 25 jaar werkten. Inmiddels zijn we nergens meer door van de wijs te brengen. We hebben zelfs meer waardering gekregen dan vroeger, toen alles nog normaal was.”

“Het meest dramatische moment vond ik toen alle stoelen maandenlang de zaal uit moesten. Het orkest moest op 1,5 meter spelen en dat had gevolgen voor het maximale aantal musici dat op het podium paste, en dus ook voor welke stukken er gespeeld konden worden. Het podium kan maximaal 3 meter 66 worden uitgebouwd, maar dat was te weinig om zestig tot zeventig man orkest neer te zetten. Toen hebben we de podiumstoelen eruit moeten halen. Dat gaan we dus nooit meer doen, want dat terugzetten was een crime. De zaalstoelen rollen we er zo uit, maar de podiumstoelen moesten we tillen.”

“Het mooiste moment was de dag waarop de stoelen weer terug de zaal in konden. Dat voelde echt alsof het Concertgebouw na al die tijd weer heel werd. Ja. Dat was wel wat. Hopelijk komt dat gevoel weer snel terug.”

Rakip Arslan van de Hermitage: 'Het was saaier geworden, dat vonden we allemaal. Echt jammer.' Beeld Lin Woldendorp
Rakip Arslan van de Hermitage: 'Het was saaier geworden, dat vonden we allemaal. Echt jammer.'Beeld Lin Woldendorp

Rakip Arslan (53) is sinds zes jaar beveiliger bij Hermitage Amsterdam. ‘Je moet de hele tijd omschakelen, flexibel zijn – ook een uitdaging.’

Economische Zaken, Buitenlandse Zaken, bij alle ministeries in Den Haag heeft hij gewerkt. Maar bij de Hermitage, waarnaar hij zes jaar geleden door zijn beveiligingsbedrijf werd uitgezonden, wil Rakip Arslan (53) eigenlijk nooit meer weg. Met liefde forenst hij elke dag naar Amsterdam. “Het is er gezellig, de sfeer is zo goed. Ook de bezoekers zijn leuke mensen. Vaak van een wat oudere leeftijdscategorie. Netjes, beleefd, leergierig.”

Maar toen moest vorig jaar december het museum dicht en moest hij op andere plekken collega’s ondersteunen. “Bouwmarkten bijvoorbeeld, waar het heel druk was. Veel boze mensen, die niet meewerkten aan de maatregelen. Maar ik werk al bijna 29 jaar als beveiliger, tijdens mijn opleiding heb ik geleerd met agressie om te gaan en mijn karakter is van nature rustig. De sluiting van het museum, ja, die deed pijn. Maar ik wist ook: dit is allemaal tijdelijk.”

Leuk bij de QR-scanner staan

Hij is geboren in Turkije en studeerde daar economie. “Ik ben naar Nederland verhuisd voor de liefde. Ik ging in Delft studeren, maar de taalbarrière was te groot. Zo ben ik in de beveiliging terechtgekomen, werk dat ik met veel plezier doe.”

Toen de musea weer open mochten, vond hij het vooral leuk om op de vloer bij de scanner te staan waar mensen hun QR-code moesten laten zien, bij de Hermitage en bij De Nieuwe Kerk, die onderdeel is van de organisatie. “De mensen waren meestal heel positief. Ik vroeg naar hun geboortedatum. En praatjes maken, heerlijk! Ik hou van mensen. We zijn allemaal tijdelijk op deze wereld, we zijn hier te gast. Je moet dus je best doen voor iedereen, respect hebben voor mensen.”

Maar het was wel een stuk stiller met de beperking van het tijdslot. “Het was saaier geworden, dat vonden we allemaal. Echt jammer. Eerst de massa, niks aan de hand. Toen dicht. Toen die beperkte lockdown met online tickets boeken, daar moesten we wel aan wennen. En dan nu weer dicht. Weer kom ik op andere plekken te staan. Je moet de hele tijd omschakelen, flexibel zijn. Ook een uitdaging.”

“Maar ik ben altijd positief. In de hoop dat de Hermitage dan weer open mag, is er vanaf februari een nieuwe, grote tentoonstelling, over de Russische avant-gardisten. En dan komt het weer. Langzaam, zoals bloemen in de lente en de zomer opengaan. Maar het komt goed.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden