Carmen Korn: 'Ik ben nu wel een oudere vrouw, maar ik geniet van het succes.’

PlusInterview

Zestiger Cameron Korn was plots bestsellerauteur: ‘Ik geniet van het succes’

Carmen Korn: 'Ik ben nu wel een oudere vrouw, maar ik geniet van het succes.’ Beeld Charlotte Schreiber

Met Dochters van een nieuwe tijd, het eerste deel van een trilogie die de twintigste eeuw bestrijkt, schreef Carmen Korn een bestseller. ‘De hond uitlaten is een mooie gelegenheid om vragen te stellen.’ 

De Duitse Carmen Korn (67) is nog onbekend in Nederland, maar in Duitsland is haar trilogie over vier vrouwen die net 18 zijn als de Eerste Wereldoorlog is afgelopen en smachten naar het volle leven een bestseller. Tot haar eigen verbazing. Lang schreef Korn thrillers die nauwelijks werden gelezen. Met Dochters van een nieuwe tijd gooide ze het roer om en verdiepte ze zich in de generatie vrouwen van kort na de Grote Oorlog. “Nu word ik voortdurend op straat aangesproken door mensen die willen weten: woonde Käthe daar echt? Heel leuk.”

Het boek speelt zich af in Hamburg, Korns woonplaats, en eindigt vlak na de Tweede Wereldoorlog. In deel twee (verschijnt in november) en drie (volgend voorjaar) volgen we de vrouwen tot oudjaarsavond 1999.

Zijn de vier vrouwen geïnspireerd op bestaande mensen?

“Ik was altijd nieuwsgierig naar hoe de generaties vóór mij leefden. Als kind zat ik met gespitste oren aan tafel als mijn oudtantes en grootmoeders bij de koffie met taartjes verhalen vertelden. Ze bespraken alles: de oorlog, hun mannen, het leven van alledag. Zoals vrouwen doen, alles door elkaar. Käthe is gebaseerd op een van mijn oudtantes, de zus van mijn grootmoeder. De andere vrouwen in mijn boek zijn samengesteld uit al die verhalen.”

Käthe Laboe is in de romancyclus de meest rebelse van de vier vrouwen. Ze is overtuigd communist en verliefd op een dichter. Ze wil nog geen kinderen en leert door om later te werken in een vrouwenkliniek. Haar jeugdvriendin Henny, met wie ze samen de opleiding tot verloskundige volgt, is serieuzer. Ook Henny wil niet vroeg aan kinderen beginnen, maar zodra ze verliefd is, raakt ze snel zwanger. De ouders van hun vriendin Lina, de derde vrouw, zijn allebei omgekomen tijdens de oorlog. Lina woont lang samen met haar jongere broer. Zij wordt lerares.

De vierde vrouw, Ida, komt uit een welgestelde familie. Haar leven raakt per toeval verstrikt met dat van de anderen. Tegen haar zin trouwt ze met een handelspartner van haar vader, maar stiekem heeft ze een Chinese geliefde. Het groeiende nazisme in de jaren dertig zetten de hechte jeugdvriendschappen op scherp. Henny’s tweede man heeft een hekel aan de communistische Käthe en lijkt er de schuld van te dragen dat de vriendin van zijn vrouw wordt weggevoerd door de nazi’s.

Hoe zag het leven van de echte Käthe eruit?

“Mijn oudtante werd geboren in 1910 en was behoorlijk rebels voor die tijd. In het echt was ze een sociaaldemocraat, maar dat was genoeg om het aan de stok te krijgen met de nazi’s. Ze groeide op in een levendig en ruimdenkend gezin. Tijdens de vakanties was ik graag in haar flat in Düsseldorf. Haar man was ook sociaal­democraat, hij werd opgepakt voor zijn ideeën en naar een concentratiekamp gestuurd.”

Deze generatie vrouwen lijkt vrijer dan de generatie vrouwen die opgroeit na de Tweede Wereldoorlog. Hoe komt dat?

“De vier vrouwen zijn zo blij dat de Eerste Wereldoorlog is afgelopen en ze aan hun leven kunnen beginnen. De afgezette Duitse keizer vluchtte naar Nederland en de Weimarrepubliek deed haar intrede, daarmee kwamen er meer vrijheden voor vrouwen.”

“Er hing iets nieuws in de lucht. Vrouwen mochten stemmen, dat was een groot recht en gaf nieuw elan. In het boek durft Henny haar haren kort te knippen en Käthe haar jurk. Vrouwen durven na te denken over een carrière in plaats van alleen het moederschap, en er komt anticonceptie. Henny krijgt toch sneller een kind dan ze had gewild en dat laat zien dat het niet altijd makkelijk was om te ontsnappen aan de verwachtingen van oudere generaties. Henny’s vader kwam om tijdens de oorlog en Henny wil vooral haar verdrietige, maar veeleisende moeder plezieren.”

De vrouwen praten opvallend open over seks.

“Hamburg is een havenstad en na Berlijn de grootste stad van Duitsland. Het was een ruimdenkende samenleving. Als ik aan mijn oudtantes denk, denk ik niet dat zij als maagd in het huwelijk zijn getreden. Ze waren behoorlijk seksueel. Dat kwam ook door de opkomst van voorbehoedsmiddelen en de mogelijkheid van abortus.”

“Fromms was het eerste condoommerk ter wereld en werd in Berlijn in een kleine fabriek gemaakt. Na de oorlog kwamen er verpakte condooms op de markt. Ook de Gräfenberg-ring deed zijn intrede, een van de eerste pessaria, ontwikkeld door een Duitse medicus. Henny neemt er stiekem een na haar eerste kind. Ze zegt niks tegen haar man, maar praat er wel over met haar beste vriendin.”

“Na de Tweede Wereldoorlog was de moraal strenger, er was geen bevrijdingsgolf met nieuwe rechten voor vrouwen. Vrouwen gingen terug naar het gezin, hun taak was toen helpen het land op te bouwen.”

U heeft lang moeten wachten op succes met uw boeken.

“Maar ik was nooit ontmoedigd, ik schreef ze allemaal met plezier. Met dit boek ben ik een andere weg ingeslagen, ik wilde geen thrillers meer schrijven en moorddadige plots uitwerken. Ik ben nu wel een oudere vrouw, maar geniet van het succes. Ik reis door heel Duitsland voor lezingen, krijg veel mooie brieven en heb veel mooie gesprekken. Die had ik trouwens altijd al, ik ben nieuwsgierig en stel veel vragen. Het uitlaten van de hond is daarvoor een mooie gelegenheid. Je staat naast iemand en begint te vragen. Ik heb altijd veel vragen gesteld, vooral aan oudere mensen.”

Uitgeverij Signatuur, €20.Beeld RV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden