PlusGalerierecensie

Zelfs het cliché der clichés wordt niet geschuwd: de zonsondergang

Thijs Kauffmann bij Galerie Stigter Van Doesburg. Beeld
Thijs Kauffmann bij Galerie Stigter Van Doesburg.

In discussies over vorm versus inhoud delft vorm bijna altijd het onderspit. Het gaat immers om de essentie en niet de verpakking, vinden velen. Zelfs in de beeldende kunst, die gezien de naam zou moeten draaien om fysieke maaksels, wordt het idee – of liever: het concept – vaak hoger aangeslagen dan de verschijningsvorm.

Wie daar pertinent niet in meegaat, is Thijs Kauffmann. Sinds zijn academietijd reist hij de wereld rond en verbaast hij zich over de stoffering van de werkelijkheid waar hij tegenaan loopt. Zijn kunst is een vorm van braille. Kauffmann probeert het oppervlak van het bestaan, het enige echt waarneembare, vast te pakken en vast te leggen. Hij wil het meenemen en dan niet als herinnering – weer een idee – maar als materie. Als ware het een souvenir.

De kunstenaar maakt daarbij gebruik van de frottagetechniek die Max Ernst ontwikkelde in 1923. Door een vel papier op een gegroefde vloer te leggen en er met een potlood overheen te gaan, produceerde de surrealist een afdruk. Kauffmann doet dat met de bergwanden die hij vindt in de buurt van Kovikshamn, een Zweeds gehucht waar hij een deel van het jaar woont en werkt. Hij legt vellen papier op de grond en bewerkt die met bijenwas voordat hij zijn afdrukken maakt. De tekening schildert hij over en door het doek ook nog te wassen in kleurverf ontstaat een soort tie-dyeversie van het origineel.

Verbeterde natuur

Wat Kauffmann maakt, zijn eigenlijk verbeterde kopieën van de natuur, waarin hij bepaalde karakteristieken uitvergroot. Zoals de foto van een rotspartij die hij vastlegde met een Hasselbladcamera, waarvan hij het negatief eerst verkreukelde zodat de brokkelige structuur niet alleen in het beeld zit maar ook in de drager. Of de scheefgewaaide, dode boom die hij in stukken gezaagd op zijn imperiaal mee naar Nederland vervoerde. Ontdaan van zijtakken en glanzend gelakt, wordt het geheel drie­dimensionale kalligrafie op kamerbreed formaat.

Kauffmann durft heel ver te gaan in zijn ‘souvenirjacht’. Want als je je aan de zonsondergang waagt, liggen de clichés natuurlijk levensgroot op de loer. Maar hij deed het, tijdens een reis naar Marokko.

Rond het ‘golden hour’ zette hij een 16mm-camera neer en schroefde de lens eraf zodat het licht rechtstreeks op de film viel. Eenmaal ontwikkeld liet die geen langzaam dalende bol zien, maar monochrome beelden waarvan de kunstenaar er drie uitkoos.

De afbeeldingen zijn niet groot maar vormen een krachtig statement. Kauffmann neemt de fysieke werkelijkheid van de zon, abstraheert die tot de ideeën licht en kleur, en legt dat weer vast in een drieluik dat plagerig knipoogt naar de formele schilderkunst uit de jaren zeventig die hooghartig dacht genoeg te hebben aan het idee van zichzelf.

Kovikshamn

Thijs Kauffmann
Galerie Stigter Van Doesburg, Elandsstraat 90
Te zien t/m 29 mei

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden