Recensie

Zelfs het amateurtoneel van Gloger kan Der Rosenkavalier niet bederven (***)

De jonge Duitse regisseur Jan Philipp Gloger heeft geen kaas gegeten van massascènes. Ze verworden tot amateurtoneel en ook zijn anachronistische grapjes gaan snel vervelen. Toch kan Gloger deze Rosenkavalier niet bederven. De muziek, althans de mooiste stukjes, is gewoon te goed. Der Rosenkavalier is nog zeven keer te zien en te horen. Toch maar even gaan.

Beeld Clarchen en Matthias Baus

De geschiedenis van het eerste eigen Nederlandse operahuis, dat tegenwoordig De Nationale Opera heet, begon vijftig jaar geleden, op 17 november 1965, met een opvoering van Der Rosenkavalier in de Congreszaal van de toen net nieuwe RAI. Belangrijke partijen waren er voor Nederlandse solisten; tegenwoordig een zeldzaamheid. Gré Brouwenstijn, toen een internationale ster, was de chique Marschallin, Arnold van Mill de boertige buffel baron Ochs auf Lerchenau en de rol van Marianne Leitmetzerin werd gezongen door Stientje Engel, beter bekend als Cristina Deutekom.

Het is dus een daad van historische rechtvaardigheid dat DNO zijn jubileumseizoen begint met een nieuwe productie van Der Rosenkavalier. Dat hele seizoen bevat trouwens louter nieuwe producties (op de herneming van Poulencs Dialogues des Carmélites na): een unicum in de operawereld en een bewijs dat de vlam van artistiek directeur Pierre Audi, die bij DNO al 27 jaar aan het roer staat, nog lang niet uitdooft.

Deze nieuwe Rosenkavalier is voor het Nederlands Philharmonisch Orkest en zijn chef Marc Albrecht (die ook de chef van DNO is) een uitgelezen kans weer eens te laten horen hoe goed ze thuis zijn in de muziek van Richard Strauss. Diens orkestrale toverkunsten nemen in de handen van Albrecht en de musici andermaal de gedaante aan van een pure traktatie, een soort aurale slagroomtaart, met lagen vol kersen, frambozen, aardbeien én schijfjes appel, banaan en perzik. Met licht gevaar voor misselijkheid.

Amateurtoneel
Wie denkt: zeg, bakker Strauss, dat had allemaal wel wat minder gekund, heeft gelijk. Strauss had rond 1910 de componeerkraan wagenwijd openstaan en keek niet op een hectoliter noten meer. Albrecht, het NedPhO en de voortreffelijke solisten zorgden ervoor dat er geen emmers tevoorschijn hoefden te worden gehaald om te hozen. Maar door de jonge Duitse regisseur Jan Philipp Gloger kregen we toch natte voeten. Geen kaas gegeten van massascènes, die Gloger. Ze verwerden tot amateurtoneel. Ook gingen zijn anachronistische grapjes snel vervelen.

Eerste akte: in een negentiende-eeuws interieur komt baron Ochs binnen in tenniskledij, met de gravel nog aan de schoenen. Akte twee: in een absintgroene feesttent met mensen in periodekostuums leest Marianne Leitmetzerin een roddelglossy en draagt ambulancepersoneel fluorescerende jacks. Akte drie is geen herberg met chambres séparées, maar een griezelig en groezelig motel met peeskamers.

Bovenaards niveau
Maar Gloger kon deze Rosenkavalier niet bederven. De muziek, althans de mooiste stukjes, is gewoon te goed. Het hoogtepunt: Hab' mir's gelobt natuurlijk, het terzet voor drie sopranen aan het einde van akte drie, waarin Strauss een bovenaards niveau bereikt. Alleen al voor dat moment gaan mensen al een eeuw lang graag naar Der Rosenkavalier.

Merkwaardig: Gloger kreeg geen boegeroep. Het grootste applaus was er voor Camilla Nylund als de Marschallin, Paula Murrihy als Octavian, Hanna-Elisabeth Müller en Peter Rose als baron Ochs, die allen ronduit subliem zongen. Een mooi rolletje was er ook voor ­Yosep Krang; door Strauss bedoeld als parodie op de tenoraria, maar evengoed luisterrijk vertolkt. Der Rosenkavalier is nog zeven keer te zien en te horen. Toch maar even gaan.

Der Rosenkavalier

Ons oordeel: ★★★☆☆
Van: Richard Strauss
Door: De Nationale Opera
Met: Nederlands Philharmonisch Orkest
Regie: Jan Philipp Gloger
Gezien: 5/9
Te zien: 9, 13, 16, 24, 27 en 30/9 bij Nationale Opera & Ballet
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden