Plus Dansrecensie

Zaten er maar meer enerverende momenten in deze Zeitigung

De cast van Zeitigung is geheel mannelijk. Beeld Anne Van Aerschot

“Als je choreografie definieert als organisatie van beweging in ruimte en tijd, dan wordt de organisatie van de tijd afgebakend door de muziek. Daar zoek je als choreograaf een ruimtelijk antwoord op.” Dat zei Anne Teresa De Keersmaeker drie jaar geleden, in een vraaggesprek met Het Parool. Juist die organisatie van de tijd, afgebakend door de muziek, is in de voorstelling Zeitigung een ingewikkelde kwestie. Want hoe formuleer je een antwoord op Bach, als diens pianostukken voortdurend worden afgewisseld met orkest-, koor- en klavierwerken van de twintigste-eeuwse modernisten Arnold Schönberg en Anton Webern?

Elf jaar geleden liet De Keersmaeker – in een stuk dat luisterde naar de titel Zeitung – de beantwoording voor een deel over aan haar dansers. Vanuit hun improvisaties op contrasterende muzikale impulsen bracht de Vlaamse choreografe een structuur aan waarin de individuele dansers centraal stonden. Improvisatie toelaten in haar werk – dat leek een opmerkelijke stap voor een dansmaker die juist bekendstond om haar systematische aanpak. 

Al sinds haar doorbraak met Fase, Four Movements to the Music of Steve Reich (1982) viel De Keersmaeker immers op door haar doorwrochte muzikale analyses, die een vertaling vonden in mathematisch precies in elkaar gestoken choreografieën.

In Zeitigung schroeft De Keersmaeker de experimenteerdrift van Zeitung nog een paar tandjes op. Ditmaal koos ze ervoor het gemengde ensemble van weleer te vervangen door een geheel mannelijke cast: jonge gastjes ook, voor het grootste deel getraind op haar eigen opleidings­instituut P.A.R.T.S. Het bewegingsmateriaal uit de eerdere voorstelling haalde ze zelf door de molen. 

Daarnaast nodigde ze de jonge danser Louis Nam Le Van Ho uit om zich als tweede choreograaf over het stuk te buigen. En als klap op de vuurpijl compliceerde pianist Alain Franco ­– elf jaar geleden ook al van de partij – het muzikale landschap nog een beetje door Bachs barokke brille en de atonale uitspattingen van Schönberg en zijn leerling aan te vullen met de conservatieve romantiek van Brahms’ Vierde Symfonie.

Uiteraard werpt dat opnieuw de vraag op hoe je daar dan een antwoord op formuleert. Het teleurstellende antwoord lijkt te luiden: door de vraag uit de weg te gaan. Zeitigung ontloopt de muziek aanvankelijk door de acht dansers te introduceren in zwijgende soli en een enkel duet. Als Alain Franco dan eindelijk Weberns (nog niet atonale) koorlied Entflieht auf leichten Kähnen instart met zijn laptop kijkt hij de dansers aan met een blik van: komt er nog wat van, wordt er nog gedanst? En ja, aarzelend komen er een paar in beweging.

Bewegingsfrasen die worden ingezet op Bach lopen vaak nog even door als we muzikaal alweer bij de Tweede Weense School zijn beland. En vice versa. Doordat dans en muziek voortdurend langs elkaar lijken te scheren overheerst een diffuus gevoel. De keren dat een solo wordt beantwoord door een unisono meedansende collega, of zelfs een groepsballet, kijk je daar meteen van op. Zaten er maar meer van zulke enerverende momenten in deze Zeitigung.

Dans Zeitigung
Door Rosas en Alain Franco
Gezien 29/10 ITA
Te zien t/m 31/10 aldaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden