PlusInterview

Zangeres en dirigent Barbara Hannigan: ‘Je moet trouw blijven aan je visie, anders word je ongelukkig’

Barbara Hannigan dirigeert 8 mei in het Concertgebouw het orkest Ludwig. Behalve dirigeren zal ze ook zingen: liederen van Kurt Weill. Hoe is het haar vergaan in deze coronatijd?

Zangeres en dirigent Barbara Hannigan. Beeld Marco Borggreve
Zangeres en dirigent Barbara Hannigan.Beeld Marco Borggreve

Zangeres en dirigent Barbara Hannigan (49) heeft spectaculair nieuws. In het seizoen 2022-2023 maakt ze haar debuut als dirigent bij het Concertgebouworkest. Het programma wil ze nog niet verklappen. “Dat laat ik aan het orkest, als het moment is gekomen.”

Over het programma dat ze op 8 mei, op haar vijftigste verjaardag, met het orkest Ludwig in de NTR ZaterdagMatinee gaat uitvoeren, zijn minder geheimen. Oorspronkelijk zou het concert in het teken staan van Gerald Berry’s nieuwe opera Salome, maar de benodigde vocale solisten waren vanwege de pandemie niet bijeen te brengen.

Nu dirigeert ze een ander werk van Berry, Wiener Blut (‘een oorlog tussen Stravinsky en Schönberg, heel grappig’), Music for the Theatre van Aaron Copland, Symfonie nr. 90 van Haydn (‘met komische en donkere momenten en grappen in het vierde deel, die na tweehonderd jaar nog steeds grappig zijn’) en twee liederen van Kurt Weill, gearrangeerd door Bill Elliott, die ook tekende voor de Gershwinbewerkingen op haar met een Grammy bekroonde album Crazy Girl Crazy uit 2017.

Humor is de dramaturgische rode draad in het programma. “Mijn programma’s zijn altijd doordacht. Je moet de canon durven loslaten. Ik heb orkesten geweigerd als ze niet in mijn ideeën meegingen. Je moet trouw blijven aan je visie, anders word je ongelukkig.”

Verbleekte verbeeldingskracht

Niet dat ze altijd gelukkig was in deze coronatijd. “Er waren drie maanden waarin het minder leuk was. Ik was bang voor het virus en mijn stem reageerde op de collectieve angst in de wereld. Je kunt dan alleen wachten tot het voorbij gaat. Je stem is een weerspiegeling van je gemoedstoestand. Dat hoeft niet per se slecht te zijn – als het voorbij is, heb je kleur en diepte gewonnen – maar concerten voorbereiden zonder zeker te weten of ze doorgingen, was lastig. Mijn verbeeldingskracht verbleekte. Van repeteren krijg ik normaal kippenvel, maar nu voelde het een paar maanden als een automatisme. In maart kwam het goede gevoel terug, ook al omdat ik Momentum had opgezet, een non-profitorganisatie die jongere musici ondersteunt.”

“Het zijn barre tijden voor freelancers. In Engeland is 40 procent van de musici van baan veranderd. Ik belde collega’s van naam op met de vraag of ze het podium zouden willen delen met een jongere collega die nog aan het begin staat. Bijna iedereen zei ja.”

Onder hen vele grote namen, onder wie Simon Rattle, Antonio Pappano, Susanna Mälkki, ­Patricia Kopatchinskaja, Natalie Dessay. “Er komen straks twee cd’s uit. Kinda cool!”

Hannigan kon in de coronatijd blijven werken. “Het was een gek jaar. Als er afzeggingen kwamen, kon ik die opvangen door snel iets nieuws in te lassen. Dat deed me denken aan mijn beginjaren, toen ook het meeste op korte termijn gebeurde. De machinerie van de concerten heeft zich inmiddels aangepast. Iedereen reageert sneller, werkt met kleinere bezettingen.”

Ook voor haar viel er aan streaming niet te ontkomen. “Mits smaakvol gedaan vind ik streamen leuk. Lastig is wel als er een klein publiek bij aanwezig is, want je wilt voor de mensen zingen. In Bamberg had ik 50 mensen in een zaal waar er 1800 in kunnen, voor een radio-opname. Je moet dan dus zingen met microfoons voor je neus en niet voor het publiek en dat voelt raar. Je moet een keuze maken.”

Trouw aan de muziek

Ze kijkt uit naar haar vijftigste verjaardag. “Ik ben benieuwd naar wat er nog komt. De stem is nog goed, ik heb veel geleerd en ik leer nog steeds, ook door stukken steeds opnieuw te dirigeren. Ongetwijfeld komt over een tijd het omslagpunt, dat ik alleen nog maar dirigeer. Nu is de verhouding zingen-dirigeren nog 40-60.”

De vraag waar ze over tien jaar wil zijn, houdt ze af. “Dat weet ik niet goed. Dingen kunnen snel veranderen, dat hebben we de laatste tijd wel gemerkt. Mijn globale doelstellingen zullen onveranderd blijven: blijf trouw aan de muziek, blijf trouw aan het ethos van Reinbert (de Leeuw, met wie ze veel heeft samengewerkt, red.) en hou de stem op peil.”

Ze heeft trouwens nog aardig nieuws. “De onvoorstelbaar creatieve John Zorn heeft net een nieuwe liederencyclus voor me geschreven. Split the Lark, voor piano en stem, op teksten van Emily Dickinson, twintig minuten. Het gaat in Antwerpen in première.”

Volgend jaar staat ook het meesterwerk Let Me Tell You van Hans Abrahamsen weer eens op de agenda, de laatste keer dat Hannigan het zelf zal zingen. Dirigent is Karina Canellakis.

NTR ZaterdagMatinee. Ludwig o.l.v. Barbara Hannigan, 8/5 om 14. 15 uur, www.nporadio4.nl/live

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden