Plus

Zanger en acteur Alex Klaasen: 'Rustig aan doen vond ik eerst getut'

Cabaretier, zanger en acteur Alex Klaasen (40) vindt het stom het nog over zijn burn-out te hebben, al heeft die wel alles veranderd. Liever heeft hij het over musicals, die hier veel beter kunnen. 'Ik wil me best opwerpen als een barricadefiguurtje.'

'Humor mag niet logisch zijn. Ik vind het het leukste als ik niet begrijp waarom ik lach' Beeld Marthe Hennink

Vanaf volgende week staat Alex Klaasen in de reprise van Kiss of the Spider Woman: een even liefdevol als zorgvuldige uitvoering van de musicalklassieker. Klaasen heeft in Nederland de artiesten-Olympus bereikt: hij wordt alom bejubeld en gelauwerd, en kreeg dit jaar de Johan Kaart Prijs. De jury vindt hem 'het grootste multitalent dat we op dit moment hebben'.

De uitreiking, in het DeLaMar, was een groots moment voor Klaasen.
"Die hele middag was een verrassing voor mij. En toen bleek dat André van Duin het ging presenteren. En ja, hij is de allergrappigste. Ik vond het echt fantastisch."

Waarom?
"Het was een soort In de hoofdrol. André van Duin was zo waanzinnig grappig en goed. Ik heb hem nog nooit zo goed gezien. Het was een soort stand-up 5.0. Geen enkele stand-upper in Nederland had hem dat kunnen nadoen. Zo scherp en grappig en vilein, en toch ook heel lief. En hij is mijn jeugdheld."

Je hebt met je vader eindeloos veel videobanden van hem bekeken.
"Dat heb ik ook nog in die speech van mij gezegd. Toen ik die schreef, wíst ik niet eens dat André erbij zou zijn. Ik bedankte drie mannen: André van Duin voor mijn kinder­jaren met al die revues. Arjan Ederveen voor mijn puberjarenhumor. En mijn vader, omdat ie altijd om mij moest lachen."

Je vader was weerloos tegen je humor?
"Vooral muzikaal gezien heeft hij me ook opgevoed. Wij hielden van dezelfde dingen. Hij is overleden in november, dus daarom wilde ik hem ook bedanken. En toen zat André van Duin dus naast me."

Het moet een surrealistische ervaring zijn geweest.
"Hij is fan van de familievoorstellingen van RO Theater. Daar zit hij altijd in de zaal, minstens twee of drie keer, en dan appt hij mij."

"Bij Woef Side Story kreeg ik ineens een appje: 'Nou Alex, we hebben ons de ballen uit onze broek gelachen en ik zou maar tegen de mensen van de schouwburg zeggen dat ze even een doekje over de stoelen halen, want die zijn kletsnat.' En daar stond dan onder: 'Heel veel groetjes, André van Duin.' Dat heb ik aan mensen laten zien: ik heb gewoon een appje van André van Duin! How crazy."

Analyseer jij wat je doet op het toneel?
"Het is heel veel intuïtie. Ik analyseer het ook wel, maar hou daar alleen geen lange verhandelingen over. Sowieso praat ik liever niet over hoe het werkt."

Dan ben je bang dat je de magie
verbreekt?
"Het is net als met humor, wat een groot deel van mijn werk is. Dat moet je niet te lang analyseren. Humor mag niet logisch zijn. Ik vind het het leukste als ik niet begrijp waarom ik lach. Dat is het meest verrassend en geeft de puurste lach. Moppen, bijvoorbeeld, vind ik nooit leuk. Dan is de afspraak dat er gelachen wordt. Daar lach ik dus bij voorbaat niet om, omdat ik die afspraak
gewoon niet trek."

Qua humor: als je op het toneel staat is er iets met je ogen. Een grappige blik. André van Duin heeft dat ook, Toon Hermans, Arjan Ederveen...
"Toen ik voor de musical over zijn leven Toon Hermans instudeerde was dat mijn belangrijkste spelingang, waarop ik de hele tijd kon teruggrijpen. Die blik, daar kon ik me in laten zakken, die werkte altijd."

"Het is alsof je op het toneel uitzoomt en met het publiek toeschouwer wordt, met die blik een soort verbond sluit: wij kijken nu naar degene die tegen mij praat, zonder te luisteren. Zoiets. Het is heel erg NSB'erig tegenover je collega's eigenlijk, hahaha."

Je had als kind ook een diepe liefde voor musicals. En die heb je altijd gehouden.

"Toen ik een jaar of tien was gingen we naar Cats in Carré, een van de eerste grote musicals in Nederland. Ik was totaal betoverd. Dit wil ik, wist ik toen."

Cats veranderde je leven?
"Ja, echt. Die combinatie van zang, dans en spelen - ik ben daar dol op. Ik heb mezelf ook altijd op zo veel mogelijk verschillende gebieden proberen te begeven. Ik had op mijn zesde balletles, op mijn zevende vioolles, daarna pianoles, toneelles - ik kon niet wachten om op ál die dingen te gaan. En ik heb daarna ook altijd zo veel mogelijk tegelijk willen doen."

Met enorme gretigheid maakte je het je eigen?
"Ik wist heel vroeg wat ik wilde en mijn vader was directeur van de muziekschool, dus wij zaten daar heel vaak. Ik wilde het gewoon zó graag. En mensen zeiden dat ik het kon. Er kwam iemand van de balletacademie, daar mocht ik in principe óók wel heen. Maar mijn ouders zeiden: 'Volgens mij wil jij ook andere dingen, dus laten we daar nou niet helemaal voor gaan.'"

'Ik bedankte drie mannen: André van Duin voor mijn kinder­jaren met al die revues. Arjan Ederveen voor mijn puberjarenhumor. En mijn vader, omdat ie altijd om mij moest lachen.' Beeld -

Vijf jaar geleden kreeg je een burn-out terwijl je in de musical TOON over Toon Hermans speelde. Dat was het einde van een lange, ambitieuze periode die in je jeugd begon.
"Ik vind het stom om het altijd maar weer over die burn-out te hebben, maar die is heel belangrijk voor me geweest. Die heeft alles veranderd. Ik heb leren ontspannen, bijvoorbeeld. Ik wist niet wat dat was. Vakantie, ik wist bij wijze van spreken niet dat het bestond. Ik dacht dat ik altijd alles aankon, vond het ook echt leuk om zes dingen tegelijk te doen en te kijken hoe ver dat ging. Het was een kick om mezelf tot het uiterste te drijven. Daar bleek dus een grens aan te zitten. Ik dacht dat dat bij mij niet zo was."

Ontspanning vond je tijdverspilling?
"Voor mijn gevoel stond er dan iets stil. Als ik ging liggen, dacht ik heel letterlijk: nu lig ik stil. Waarom dat zo was, weet ik niet. Het zal wel iets zijn wat ik mezelf heb opgelegd."

Jouw karakter gebiedt je om altijd het uiterste uit jezelf te halen?
"Ik moest mijn best doen, ik moest hard werken, het mocht nooit gaan zonder inspanning. En ik moest het altijd heel goed doen, beter dan wat andere mensen doen, en sneller ook, zonder te zeuren. Nee zeggen deed ik nooit. Zo moest het, van mezelf."

Die burn-out moet gevoeld hebben als een gigantische nederlaag tegenover al jouw waarden over hard werken.
"Dat was ook het moeilijkste eraan: accepteren dát het zo was. En daarmee toegeven dat mijn methode niet meer werkte. Het plan was mislukt. Bij een fysiotherapeut ben ik zeker wel anderhalf jaar bezig geweest, alleen al om mijn adem een soort rustig te krijgen. Alles aan mij was verkrampt en zat vast. Ik was een wandelende knoop."

Had het ook met die specifieke voorstelling te maken dat je instortte?
"Die voorstelling was de druppel, maar zwaar was het wel, ja. Ik had de hoofdrol én iedereen wilde Toon Hermans terugzien. De hele familie Hermans zat één keer per week in de zaal. En het publiek: terwijl het doek openging, voelde ik die achthonderd blikken al, alsof ze een kastje met een rode en een groene knop hadden. Is het hem of is het hem niet?"

"De recensies waren goed. Bijna kut vond ik dat, omdat ik vanaf dat moment wist dat ik nóg harder moest presteren. Het was een heel mooie voorstelling met geweldig mate­riaal, maar ik heb er geen moment van genoten. Bij de première was iedereen helemaal van: wauw, wat is het te gek, goed gedaan! Het enige wat ik dacht was: ik wil naar huis."

Denk je weleens met weemoed terug aan hoe je was voor je instorting?
"Therapie, burn-out, rustig aan doen - dat soort dingen vond ik onzin en getut. En die instelling heeft me qua werk ook ver gebracht. Uiteindelijk heb ik moeten leren dat ik dat ik nog steeds wel mijn niveau kon halen, maar me tussendoor beter zou voelen als ik soms eens op vakantie ga, me lekker laat masseren en met vrienden uit eten ga."

Heb je eraan getwijfeld of je überhaupt weer moest gaan werken?
"Als je een burn-out krijgt, is je hoofd fucked up. Je bent de weg kwijt. Elke relativering is weg; alles nam ik serieus. Op feestjes, als mensen grappen maakten, dacht ik alleen maar dat ik belachelijk werd gemaakt. Dat mensen me kapot wilden maken. Ik had helemaal geen ironie meer."

Bij de première was iedereen helemaal van: wauw, wat is het te gek, goed gedaan! Het enige wat ik dacht was: ik wil naar huis Beeld Marthe Hennink

"De gedachte aan werk, daar was ik allergisch voor. Tijdens de laatste vier maanden dat ik Toon Hermans speelde, had ik paniekaanvallen; het constante gevoel dat ik stikte zodra het doek openging. Dat was verschrikkelijk, vooral als ik in mijn eentje op het toneel stond. Dus natuurlijk dacht ik: ik ga ergens een groentetuintje beginnen of thuis iets doen."

Dit jaar speelde je een knappe dubbelrol in De Gelaarsde Poes. Blijkbaar kun je het wel weer.
"Het klinkt zo cliché en ijdel en stom, maar tijdens het applaus voelde ik op een gegeven moment: hé, ik kan hiervan genieten! Ook voor mijn burn-out dacht ik meestal: let's get it over with mensen, vooral niet te lang klappen, want ik wil gewoon weg."

"Complimenten in ontvangst nemen kon ik niet. Als iemand na een voorstelling naar me toekwam om te zeggen dat ik goed was, zei ik wel dank je wel, maar dat voelde als een leeg dankjewel. Omdat ik niet wist hoe ik dat moest aannemen. Bij De Gelaarsde Poes dacht ik af en toe: jezus, dit heb ik echt heel goed gedaan. Hahahaha! Nu ik het zeg, denk ik al: rustig aan Alex, rustig aan."

Beschouw je Kiss of the spider woman en de succesvolle familievoorstellingen van het RO eigenlijk allemaal als musicals?
"Ja, maar in Nederland noemen mensen De Gelaarsde Poes om een of andere reden liever 'muziektheater'. Ik heb een hekel aan die term, omdat die volgens mij moet impliceren dat het niet oppervlakkig is. En musical wel."

Kiss of the Spider Woman is een kleine productie op een ongebruikelijke plek: het Zonnehuis in Amsterdam-Noord. Je speelt samen met René van Kooten de hoofdrol. Is het zendingswerk voor jullie?

"Een beetje wel, ja. En het is ook niet zo dat je dan meteen weet dat het een succes is. Maar dat stuk klopt, het verhaal is mooi, de muziek heel goed. Musical is in Nederland heel vaak niet wat het moet zijn. Ik vind dat het beter kan en zo doen we dit. Ik wil me best opwerpen als een soort barricade­figuurtje voor de musicals."

Mensen nemen het genre hier niet serieus?
"Mensen die zeggen: 'Ik houd niet van musical', die hebben vaak nooit een musical gezien. Of ze zijn dan naar The lion king geweest en vonden dat stom. Ik vind dat te makkelijk. En überhaupt die zin 'ik houd niet van musicals', waar slaat die op? Dat is net zoiets als zeggen: 'Ik hou niet van boeken.' Boeken en musicals heb je in alle soorten en maten."

Neem je het leven net zo serieus als je werk?
"Eh, ja, zeker. Ik ben echt serieus hè? Ik ben weleens bang dat ik té serieus ben geworden na die burn-out, terwijl veel mensen zeggen dat ik juist meer mezelf ben geworden."

Had je vroeger het air alsof je het allemaal minder kon schelen?
"Ik deed rare dingen. Ik dronk ook heel veel, dan ga je vanzelf rare dingen doen. En ik was jonger, dat helpt ook. Maar ik merk dat ik het niet leuk vind als mensen zeggen dat ik zo serieus ben. Maar zo ben ik nou eenmaal. Ik pieker en ik denk na. Te veel. Dat is mijn grote strijd: om niet te veel na te denken."

Ook in de liefde?
"Ach man, verschrikkelijk. Ik ben zo slecht in de liefde. Tenminste, ik ben er niet slecht in, maar ik kan er niet mee omgaan."

Hoezo?
"Altijd als ik iemand vind, gaat de piekermachine weer aan. Dan denk ik: dit klopt niet, dit is niet leuk genoeg, dat deugt niet. Of: ik ben niet goed genoeg, hij is te leuk voor mij, we begrijpen elkaar niet, we hebben niet precies hetzelfde gevoel voor humor...

Uiteindelijk heb ik moeten leren dat ik dat ik nog steeds wel mijn niveau kon halen, maar me tussendoor beter zou voelen als ik soms eens op vakantie ga, me lekker laat masseren en met vrienden uit eten ga Beeld Marthe Hennink

"Ik doe het elke keer opnieuw. En op een gegeven moment denk ik: laat maar, te veel. Maar ik word er wel beter in hoor. Alleen de laatste tijd heb ik gewoon pech, omdat ik heel weinig leuke mannen tegenkom. Veertig is een lastige leeftijd. Waar hoor ik bij? Ik ben niet jong, maar ook zeker niet oud."

"Ik denk dat ik iemand tussen de 30 en de 45 moet hebben en die zijn natuurlijk allemaal óf bezet óf ze zitten alleen thuis óf ze zijn knettergek. Eigenlijk wil ik bij deze wel een oproep doen: mail naar de redactie! Ik wil graag iemand met leuke ogen. Ik zou het wel heel leuk vinden om weer iemand te vinden. Ik heb er wel zin in."

Je denkt niet: laat mij maar alleen, wat moet ik met de liefde?
"Nee! Het laatste half jaar is het zelfs heel sterk: ik wil niet meer alleen. Vroeger had ik heel sterk: altijd weg willen kunnen, ergens zijn waar ik nergens last van had. De laatste tijd ben ik onrustig als ik thuis in mijn eentje ben. Dan wil ik weg, ik word er een beetje treurig van. Ik wil samen wakker worden en dat ik dan een truffelei ga bakken. Ik vind de herfst ook een leuk jaargetijde. In de herfst en in de lente word ik sowieso altijd een beetje verliefd op mezelf. Dat zal wel een soort bronstigheid zijn."

Heb je een gelukkig cv in de liefde?
"Ik heb eigenlijk maar één relatie gehad. Dat is nu, even denken, vier jaar uit. Hij was vijftien jaar jonger, we zijn heel goede vrienden nu. Het was fijn dat hij bij me was tijdens die burn-out; hij heeft heel erg goed voor me gezorgd. En ik vond het heel fijn dat ik niet alleen was, dat had ik echt niet gekund, denk ik. Daar ben ik hem nog steeds dankbaar voor. Maar nee, dat is over. Das war einmal."

Ben je de liefde druk aan het najagen of laat je het gewoon op je afkomen?
"Ik doe altijd heel erg alsof ik het maar op me af laat komen, of ik het totaal niet belangrijk vind, maar eigenlijk ben ik het constant aan het najagen. Ik vind het ook onzin als mensen tegen je zeggen: 'Je moet er niet op gaan zitten wachten, dan komt het vanzelf.' Ik heb nog nooit níet op de liefde zitten wachten. Ik geloof ook niet dat er iemand ooit niet op de liefde zit te wachten. Je moet wel een heel erge loner zijn wil je niet gewoon met iemand, in een trui, in bed Netflix willen kijken op zondagochtend. Toch?"

Kiss of the spider woman, 27 oktober t/m 14 november in Het Zonnehuis.

Alex Klaasen (Oirschot, 22 mei 1976)

1998 eindexamen Academie voor Kleinkunst

2002 Volgend jaar lach je d'r om met Martine Sandifort

2002-nu Het klokhuis

2004-2006 Kopspijkers

2006-nu rollen in producties als Lang en gelukkig, Woef Side Story, De gelaarsde poes

2009 solo: Eindelijk alleen

2010 hoofdrol in TOON

2016 Kiss of the spider woman

2017 film: Het Verlangen

1998-nu prijzen: Pisuisseprijs, Cameretten, Pall Mall Export Prijs, Neerlands Hoop, vijf Musical Awards, Johan Kaart Prijs

Alex Klaasen woont in Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden