Plus Film

Yuli is een frisse biopic over de Cubaanse balletdanser Carlos Acosta

Yuli vertelt het levensverhaal van de Cubaanse balletdanser Carlos Acosta. De film draait daarbij om iets anders dan de letterlijke historische waarheid.

Yuli

“Dit is niet gebeurd, maar dat betekent niet dat het niet waar is.” De beroemde Cubaanse balletdanser Carlos Acosta zegt het zelf, vroeg in Yuli van Icíar Bollaín. De danser speelt daarin zichzelf, als volwassene die terugkijkt op zijn leven; twee jongere acteurs spelen hem als kind (Edilson Manuel Olbera Nuñez) en tiener (Keyvin Martínez).

De film (deels gebaseerd op Acosta’ s autobiografie No Way Home uit 2008) plaatst de door Acosta uitgesproken kanttekening al vroeg. We zien hem werken aan zijn ballet Tocororo, waaraan eigen levenservaringen ten grondslag lagen. Aan zijn groep dansers vertelt hij hoe zijn vader hem eens meenam naar de vervallen plantage waar zijn opa ooit slaaf was. Dat reisje met zijn vader heeft nooit plaatsgevonden, biecht Acosta aan het eind van zijn anekdote op, maar de familiegeschiedenis is daarmee niet minder echt.

En-toen-en-toen-en-toen

Ook Bollaín benoemt openlijk dat haar film om iets anders dan de letterlijke historische waarheid draait. Dat is een verfrissende aanpak voor een biopic, een genre dat al te vaak vervalt in een simplistisch en-toen-en-toen-en-toen. Yuli gebruikt de repetities voor Tocororo als raamwerk om het verhaal van Acosta’s leven te vertellen. Daarbij richt de film zich vooral op twee nauw aan elkaar verbonden lijnen: zijn relatie met zijn vader en zijn relatie met zijn vaderland, Cuba.

Om die lijnen scherper te kunnen uittekenen, wordt de waarheid soms geweld aangedaan – waar Acosta in werkelijkheid bijvoorbeeld de jongste van elf kinderen is, komen in de film slechts een handvol van hen in beeld. Dat is genoeg om de emotionele waarheid van Acosta’s leven te tonen, meer zou daarvan slechts afleiden.

Yuli

Regie Icíar Bollaín
Met Carlos Acosta
Te zien in Cinecenter, Tuschinski

De in 1973 geboren Acosta groeit op in armoede in een buitenwijk van Havana. Zijn strikte vader ziet in het danstalent van zijn jongste zoon een uitweg voor de jongen. Slechts met grote tegenzin laat de jonge Carlos zich door hem van de straat halen. Hij wil liever voetballen met zijn vriendjes, maar van zijn vader moet hij naar de nationale balletschool. Het duurt een flinke tijd voor hij daar alsnog gegrepen wordt door de dans.

Ook dat is een frisse invalshoek voor een biopic, die veel vaker draaien om de moeizame strijd die beroemde personen hebben moeten leveren om hun talenten te kunnen of mogen benutten. Bij Acosta lijkt het succes hem bijna aan te komen waaien – van het Cubaanse Nationaal Ballet via enkele tussenstops naar het Royal Ballet in Londen. Hoe groter zijn succes, hoe meer hij weggedreven wordt van waar hij eigenlijk wil zijn: thuis, bij zijn familie, in het armlastige Cuba.

Uitweg

Dans is een uitweg, ook voor de filmmakers. Aangrijpende momenten in zijn leven zien we in de film via zijn choreografieën, vaak gedanst door de volwassen Acosta zelf. Het heftigst komt dat aan in een passage waarin de jonge Carlos een pak rammel krijgt van zijn vader, door de volwassen Acosta omgezet in een dans waarin hij zelf degene is die de riem hanteert. Waar zijn acteerprestaties soms tegenvallen, blijkt hij als danser nog altijd imponerend.

Icíar Bollaín maakt met Yuli haar achtste speelfilm en de derde op rij die werd geschreven door haar Britse echtgenoot Paul Laverty, ook de vaste scenarist van de indringende arbeidersdrama’s van Ken Loach. Bollaín leent voor Yuli wel wat van het politieke bewustzijn van de films van Loach, maar zet uiteindelijk sterker in op de emoties. Het resultaat is niet per se verrassend, maar daarmee niet minder aangrijpend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden