PlusFilmrecensie

WW2-komedie Jojo Rabbit is een krampachtige miskleun

Jojo met zijn imaginaire vriend ‘Der Führer’ ofwel Taika Waititi. Beeld 20th Century Fox

Voor de tienjarige Johannes ‘Jojo’ Betzler is de grote dag eindelijk aangebroken. Hij mag in zijn gloednieuwe uniform naar het opleidingskamp van het Jungvolk, waar jongens tussen de 10 en 14 jaar worden klaargestoomd voor een volwaardig lidmaatschap van de Hitler Jugend. Jojo heeft er zin in, maar is niet helemaal zeker van zijn zaak: zit dat uniform wel goed? Absoluut, stelt zijn ingebeelde beste vriend. En die kan het weten, want het is ­niemand minder dan Adolf Hitler zelf.

De imaginaire Führer in Jojo Rabbit laat zich niet verwarren met de echte. In de vertolking van Taika Waititi is de kolderieke variatie op het historische monster niets anders dan een verzonnen speelkameraad van een eenzaam en onzeker jochie. De uit Nieuw-Zeeland afkomstige Waititi speelt altijd malle bijrollen in de films die hij schrijft en regisseert. In zijn Marveldebuut Thor: Ragnarok was hij goed gek als een praatziek rotsblokmannetje en als een reusachtige Noorse vuurdemon die het op Thor voorzien had.

Waititi dankt zijn internationale doorbraak aan het succes van What We Do in the Shadows (2014), een hilarische nepdocumentaire over eeuwenoude vampiers die in een Nieuw-Zeelandse buitenwijk over de afwas kibbelen. Hij verplaatste het concept afgelopen jaar naar New York in de gelijknamige comedyserie, waarin het immigrantenthema in het Trumptijdperk flink aan betekenis won.

Met de historische gruwelen van het Derde Rijk is het heel wat lastiger om een balans tussen ernst en kolder te vinden. Waititi baseerde zijn scenario voor Jojo Rabbit op de roman Caging Skies van Christine Leunens, waarin een lid van de Hitler Jugend in het huis van zijn ouders een Joodse onderduikster ontdekt. Het boek is geen provocerende komedie en dat is Waititi’s film aanvankelijk wel: het eerste half uur is een optocht aan dijenkletsers en ook later kan er nog een paar keer geschaterd worden.

Waititi is zeer bedreven in het op de hak nemen van de nazi’s, waarbij Sam Rockwell, Rebel Wilson en Stephen Merchant een geinig rondje ‘Allo ‘Allo! ten beste geven. Hun kluchtige fratsen staan in scherp contrast met de hoofdmoot van de film, waarin de door Roman Griffin Davis innemend vertolkte Jojo stukje bij beetje ontdekt hoe zijn wereld werkelijk in elkaar zit. Daarbij vervullen zijn moeder (Scarlett Johansson) en het op de zolder verstopte Joodse meisje (Thomasin McKenzie) sleutelrollen.

De film reduceert de personages echter tot hun functie in Jojo’s ontwaken. Beide vrouwen hebben familieleden verloren, maar we horen ze er nauwelijks over. Gaandeweg ontstaat de indruk dat Waititi te veel onbenoemd laat, alsof het wel oké is om met nazi’s te lachen zolang het maar niet te heftig wordt. Het leidt tot een film waarin de satire en de historische gruwelen verdund worden, om een sentimentele kern te behouden en niemand te kwetsen. Waititi wil graag provoceren, maar niet te veel. Het maakt Jojo Rabbit tot een krampachtige miskleun.

Jojo Rabbit
Regie
Taika Waititi
Met Roman Griffin Davis, Thomasin McKenzie, Taika Waititi, Scarlett Johansson
Te zien in Arena, Cinecenter, City, FC Hyena, FilmHallen, Kriterion, The Movies, Studio K, Tuschinski

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden