PlusInterview

Woordkunstenaar Luan Buleshkaj: ‘Hoe Muhammed Ali met de pers sprak, was ook spoken word’

Woordkunstenaar Luan Buleshkaj organiseert het spokenwordfestival Omdat jij het bent, samen met het Amsterdams Kleinkunst Festival. ‘De manier waarop je iets zegt, kan een serieuze boodschap grappig maken.’

Luan Buleshkaj. Beeld Anne van Zantwijk
Luan Buleshkaj.Beeld Anne van Zantwijk

Luan Buleshkaj begon zijn carrière als battle rapper, die in harde gevechten verbaal de vloer aanveegde met zijn tegenstander. “Ik keek destijds vaak naar Def Poetry Jam, een televisieserie waar ook bekende rappers als Kanye West langskwamen om spoken word te doen. Zo ben ik het wereldje ingerold. Het is eigenlijk ritmisch bezig zijn met woorden zónder muziek. Dat is battle rap ook, alleen hoef je bij spoken word niet iemand anders de huid vol te schelden. Het is poëzie, maar dan wel poëzie die bedoeld is om te performen. Je schrijft een tekst niet met de gedachte dat mensen hem zullen lezen, maar dat ze hem horen, zien en meemaken.’

“Spoken word is altijd vrij autobiografisch. Het is ontstaan in Harlem, New York en heeft een activistische achtergrond. Het ging vaak over onderdrukking van de zwarte bevolking in Amerika. Muhammad Ali deed het ook. Voor elk gevecht stond hij de pers in rijm te woord. Dat was gewoon spoken word.”

Ook op het festival zullen vooral mensen optreden die een boodschap hebben. “Dat zit hem niet alleen in wat ze vertellen, maar ook in hoe ze op het podium staan. Mijn vader is bijvoorbeeld een politieke vluchteling, dus daar heb ik het over en dat draag ik uit. Ik zie mezelf als een toegankelijke spokenwordartiest: bedrijven als ING boeken mij regelmatig voor een bedrijfsmiddag en dan kan iedereen me gewoon volgen. Ik spring niet van de hak op de tak en ben niet zweverig. Bovendien praat ik ook over de leuke dingen in het leven. Dat vind ik belangrijk.”

Workshops op Curaçao

Door het optreden van Amanda Gorman tijdens de inauguratie van Joe Biden weet inmiddels de halve wereld wat spoken word is. Toch was er ook daarvoor al een levendige scene in Nederland. “Bijna iedereen die ik op het festival heb geboekt, kan ervan leven. De commerciële waarde is de laatste tien jaar enorm gegroeid. Wel is het zo dat veel spokenwordartiesten ook acteur zijn of voice-overs doen.”

Vorig jaar stond Buleshkaj in de finale van de AKF Sonneveldprijs, en won hij daar de Shaffy Cheque. Hij ziet dus een connectie tussen spoken word en theater, en dan in het bijzonder kleinkunst. “Dat zit hem vooral in de humor. Ik behandel best zware onderwerpen, maar wil ook dat er gelachen wordt. De manier waarop je iets zegt, kan een serieuze boodschap grappig maken. Veel cabaretiers zijn heel talig, dus zover ligt het niet uit elkaar. 80 procent van de spokenwordartiesten staat bovendien alleen met een microfoon op het podium. Dat geldt voor de meeste stand-upcomedians natuurlijk ook.”

Omdat jij het bent beslaat vijf avonden, die allemaal hun eigen thema hebben. 30 juni is het onderwerp bijvoorbeeld Curaçao. “Ik ben er afgelopen winter drie maanden geweest om workshops te geven. Er is daar nog nauwelijks een spokenwordscene, maar veel mensen hebben wel interesse. Dankzij een subsidie kunnen we drie talenten in laten vliegen. Verder heb ik mensen uit Amsterdam geprogrammeerd die een connectie hebben met Curaçao.”

Amanda Gorman

Buleshkaj presenteert alle avonden en laat 1 juli zelf nieuw werk horen. Dan treedt ook Lotte Velvet op, die vorig jaar de AKF Sonneveldprijs won. “Zij komt echt uit de kleinkunsthoek, maar toen we elkaar ontmoetten zei ze direct dat ze spoken word heel tof vindt. Lotte heeft speciaal voor het festival iets geschreven dat meer naar ‘mijn’ genre neigt. Die kruisbestuivingen vind ik erg interessant.”

Eén van de grootste namen is Zaïre Krieger, die 2 juli te zien is. “Zij staat nu in de spotlights omdat ze het gedicht van Amanda Gorman vertaalt en bij Spijkers met Koppen optrad. Zaïre is gewoon heel goed in wat ze doet. Ook Gershwin Bonevacia, de stadsdichter van Amsterdam, mocht natuurlijk niet ontbreken. Hij sluit het festival op 3 juli af.”

Omdat jij het bent: 29 juni t/m 3 juli om 21.00 uur in Theater Bellevue. Programma: akf.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden