PlusAchtergrond

Woedende, perfecte, wanhopige, gefrustreerde en blije moeders in Moedermaffia

Loes Haverkort als Daan, net opgemaakt door haar dochter Pip. Beeld Kaap Holland Film
Loes Haverkort als Daan, net opgemaakt door haar dochter Pip.Beeld Kaap Holland Film

Het beeld van de moeder die thuiszit met mooi gekapt haar zoals in Desperate Housewives is allang vervangen door een realistischer voorstelling van de wérkende moeder: warrig, woedend, geestig en verre van perfect. Kijk maar naar Workin’ Moms, The Letdown en het nieuwe Nederlandse Moedermaffia. Een feest der herkenning. En troostend.

Lorianne van Gelder

Besmeurd met taart, ziedend, vertrekt Daan (Loes Haverkort) van haar dochters feestje. Een feestje dat zo perfect was georganiseerd door de nieuwe partner van haar ex. Als het niet zo grappig was, zou je er ook een beetje om moeten huilen.

Dat comedy zich goed leent voor verhalen over moeders (en soms ouders) is te zien aan series als The Letdown, Workin’ Moms, Oogappels en het nieuwe Moedermaffia van scenarioschrijver (zelf noemt ze zich liever ‘creator’ ) Anjali Taneja. In die laatste, vanaf 30 september te zien op Videoland, is Daan de moeder van Pip en Boris. Ze heeft haar vriend Jorrit (Benja Bruijning) verlaten omdat ze hem betrapte met de makelaar. Dat blijkt een hysterische, perfecte tuttebelmoeder, terwijl Haverkort een verstrooide, chaotische cupcakebakker is die kampt met plotselinge woede-uitbarstingen. Op aandringen van de opvoedpoli moet ze op een ‘gentle parenting’-cursus, waar ze andere moeders treft, en Wayne, een vader.

Taneja (46), moeder van een dertienjarige dochter, baseerde veel van wat Daan meemaakt op haar eigen leven. Acht jaar geleden was ook zij net gescheiden en probeerde ze in de chaos van haar leven de boel op orde te houden. Iedereen had wel tips (‘de moedermaffia’) en op aanraden van de school van haar dochter kwam ze bij de opvoedpoli terecht. “Waar zo’ n net afgestudeerde pedagoge van 23 goedbedoeld advies probeert te geven over hoe ik mijn kind moet opvoeden.”

Perfecte moeders

IHoewel er tegenwoordig genoeg hilarische series over falende, boze, dubbende moeders zijn, kon Taneja destijds eigenlijk helemaal geen troost halen uit populaire cultuur. Desperate Housewives gaat over perfect uitziende moeders en in Sex and the City krijgt Miranda wel een kind, maar is het moederschap slechts bijzaak. Taneja: “De rauwe eerlijkheid die je nu ziet, de stem van de vrouw in al haar facetten, van Flea Bag tot Workin’ Moms, was er nog nauwelijks. Ik werd alleen maar heel onzeker van de perfecte moeders in series.”

Oudergroepjes zijn een gemene deler in de genoemde comedyseries. Ze zijn een ideaal ijkpunt voor de waaier aan ‘moedersoorten’ die er zijn en die de meeste moeders uiteindelijk ook allemaal in zich hebben: de opofferingsgezinde, de wilde, de postnataal gedeprimeerde, de carrièretijger, de egocentrische. De leidster van de groep is altijd een tikkeltje gestoord en zweverig. En de moeder van de hoofdpersoon is meestal een ‘hoezo heb jij het zo moeilijk, ik heb het toch ook allemaal gedaan’-moeder, die toch uiteindelijk voor haar dochter klaarstaat.

Wat zegt dit allemaal over het hedendaagse moederschap? Dat er in elk geval gelachen mag worden. Lekkende borsten, onzekerheid of je het goed doet, geen zin hebben in seks met je man – maar wel met een ander –, blij zijn dat je weer mag werken, woedend zijn om niets – heel normaal voor moeders. Werkend, thuis, kersvers of al ervaren, gefrustreerd op werk of ladderzat met vriendinnen. En boos, iets wat vrouwen nog zelden mogen zijn. “Dat mag niet,” beaamt Taneja. “Ik ben ook geconditioneerd door mijn moeder: er was geen ruimte voor boosheid. ‘Laten we het even gezellig houden.’ Maar dat moest wel in de serie. Gelukkig kon mijn compagnon Zoeteke Lugthart dat goed opschrijven.”

Veranderde tijdsgeest

Dat Videoland drie producenten (onder wie Taneja) vroeg een comedy over moeders te pitchen, is tekenend voor de veranderde tijdsgeest. Want toen Catherine Reitman, producent en hoofdrolspeler van Workin’ Moms, haar ‘mommy-comedy’ in Canada lanceerde, was ze al bij diverse Amerikaanse studio’s afgewezen omdat ze het onderwerp ‘te niche’ vonden. De Netflixserie is inmiddels wereldwijd een hit, ook bij niet-moeders.

Taneja prijst de enorme geruststelling en troost die uit een goede en eerlijke comedy kan spreken. Zelf kijkt ze graag naar het Nederlandse Oogappels en naar Better Things. “Dan zie je kinderen tegen hun ouders schelden en denk ik: gelukkig, ik ben niet de enige.”

Ze hoopt vooral dat ze met Moedermaffia een menselijk beeld van de moeder toont. “Al die woedende, perfecte, wanhopige, gefrustreerde en blije moeders, dat ben jij. Het ene moment sta je cupcakes te bakken, het volgende ligt je kind krijsend op de grond. En als moeder doe je gewoon je best. Meer kun je niet doen.”

Moeders op de hak genomen

Toen Steffie Henderson (35) acht jaar geleden als eerste van haar vriendinnen moeder werd en zag ze zelden een moeder op televisie in wie ze zich kon herkennen. In coronatijd begon ze het inmiddels populaire Instagramaccount @benzoomoe, geïnspireerd op onder meer @dehaarclipvanmarieclaire en @schoudertassie, populaire accounts over het grootstedelijk leven zónder kinderen. “Ik hoorde mezelf in die tijd heel vaak ‘ik ben zoo moe’ zeggen en dacht: daar moet ik echt mee ophouden, kinderen onthouden alles en straks is dit hoe ze zich mij laten herinneren.”

Henderson slaat daarin een vergelijkbare toon aan als comedyseries over het moederschap doen. Ze neemt andere moeders op de hak, en zichzelf. “Gelukkig wordt er steeds meer een realistisch beeld van het ouderschap gedeeld. Ook als tegenhanger van Instagrammers die een soort romantisch plaatje laten zien.”

Moedermaffia is vanaf 30 september te zien op Videoland. The Letdown en Workin’ Moms zijn te zien op Netflix, Oogappels op NPO plus.

Veel 'mommy comedy's’ hebben wel een versie van een ouderpraatgroep. In Moedermaffia is dat de 'gentle parenting cursus'. Op de rug gezien: Tina de Bruin als Patty, de groepsleider. Beeld Kaap Holland Film
Veel 'mommy comedy's’ hebben wel een versie van een ouderpraatgroep. In Moedermaffia is dat de 'gentle parenting cursus'. Op de rug gezien: Tina de Bruin als Patty, de groepsleider.Beeld Kaap Holland Film

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden