PlusInterview

Winy Maas maakte het affiche voor de PAN: ‘Duizenden beursfoto’s hebben we verwerkt in een driedimensionale animatie’

Architect Winy Maas ontwierp dit jaar het campagnebeeld voor de PAN. Beeld Maarten Kools
Architect Winy Maas ontwierp dit jaar het campagnebeeld voor de PAN.Beeld Maarten Kools

Met zijn campagnebeeld voor de PAN 2022 dicht architect Winy Maas, oprichter van het roemruchte architectenbureau MVRDV, het gat tussen architectuur en kunst. ‘Een kakofonie van verschillende kunstvormen.’

Edo Dijksterhuis

Volgens architect Winy Maas kan zijn vakgebied nog veel leren van de kunst. “De gebouwde omgeving is voor een groot deel bepaald door economische factoren en een klein beetje smaak. Daardoor is 90 procent saai en terughoudend. Kunst daarentegen biedt troost en venijn, inspiratie en intellectuele prikkeling, twijfel en kracht. Kunst heeft een enorm hoge communicatiedichtheid. Beurzen en biënnales zijn soms relevanter voor ons begrip van de wereld dan bijvoorbeeld het World Economic Forum in Davos.”

Met zijn campagnebeeld voor de PAN 2022 dicht Maas het gat tussen architectuur en kunst. Het affiche toont schilderijen, antieke meubels, oude klokken, juwelen en sculpturen op urbane schaal. “De stad als geheel wordt een kunstwerk,” zegt hijzelf. “Een stad waar ik van smul.”

Als Alice in Wonderland

Maas putte uit het archief van de PAN, dat duizenden foto’s bevat van beursaanbod uit de afgelopen decennia. “Dat hebben we verwerkt in een driedimensionale animatie en eerst op verschillende manieren geordend: naar leeftijd, kleur, medium of objectsoort. Daarna zijn we ermee gaan bouwen. We hebben de kunstwerken gestapeld tot een toren en met meerdere torens een soort Manhattan gemaakt. Ook hebben we ze omgevormd tot een wereldbol en zelfs een puppy zoals Jeff Koons ze maakt, waardoor een hyperkunstwerk ontstond.”

Uit het 2 minuten durende filmpje zijn meerdere posters gedestilleerd waarmee de PAN door de stad wordt aangekondigd. Te zien zijn gebouwen en pleinen, waar porselein, verf, bladgoud en marmer over elkaar heen buitelt. Op de voorgrond en tussen de bouwsels staan zwarte figuurtjes. “Reizigers in dit landschap,” volgens Maas. “Ze zijn als Alice in Wonderland.”

Prettige kakofonie

De manier waarop Maas kunst gebruikt als bouwstenen overstijgt de kracht en betekenis van de individuele werken. “Dat past bij een beurs als de PAN. Het is een prettige kakofonie van heel veel verschillende kunstvormen, zowel autonoom als toegepast, oud en hedendaags. Het zijn allemaal uitingen van de mens die zich telkens opnieuw probeert uit te vinden.”

“De kunstproductie blijft maar doorgaan en de hoeveelheid kunst in de wereld wordt steeds groter. Elk kunstwerk is iets nieuws maar ook meteen weer verouderd, omdat er weer iets anders nieuws overheen gaat. In het onderzoek dat ik met mijn denktank The Why Factory doe, noem ik dat The New Old.”

Het functionele overstijgen

Het artistieke vermogen om alternatieven voor het heden te formuleren is wat Maas het meeste aanspreekt in kunst. “Daarom werk ik ook vaak samen met kunstenaars. De Glazen Boerderij in Schijndel heb ik gemaakt met fotograaf Frank van der Salm. En in de Markthal in Rotterdam hebben Arno Coenen en Iris Roskam het plafond bedekt met groenten, granen, insecten, vissen en bloemen – als een hedendaagse versie van de Sixtijnse kapel.”

Maas streeft in zijn architectuur een veelzijdigheid na die vergelijkbaar is met kunst en het puur functionele overstijgt. “Je kunt van Het Depot bij Museum Boijmans Van Beuningen zeggen dat het een spiegelende slabak is, maar het is ook een instrument om naar de omgeving te kijken en daarmee een conceptueel kunstwerk. De gevel van de Silodam is een verzameling kleuren die tegen elkaar aan zijn geplakt en samen een object vormen. En de Valley op de Zuidas is echt een sculptuur geworden, in plaats van drie gebouwen naast elkaar.”

Over de vraag of architectuur als kunstvorm ook thuishoort op een beurs als de PAN moet Maas even nadenken. “Hoe presenteer je dat? We zouden de glazen bakstenen kunnen tonen waarmee we de gevel van de Hermès-winkel in de PC Hooftstraat hebben gebouwd. Maar ik denk dat je curatoren nodig hebt om zoiets acceptabel te maken in een kunstcontext. Marcel Duchamp was met zijn urinoir in het museum de laatste die daar mee weg kwam.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden