PlusPodcast

Wind of Change van The Scorpions: ode aan journalistiek speurwerk

Het nummer Wind of Change van The Scorpions was begin jaren negentig een monsterhit. Een toevalstreffer, of een vooropgezet plan van de CIA? Daarover gaat de podcast Wind of Change.

In 1989 spelen de Scorpions op het eerste rockfestival in Moskou. Twee jaar later brengen ze Wind of Change uit.Beeld Getty Images

Het is niet eenvoudig om een nummer te noemen dat zo nauw ­verbonden is met een politieke ­gebeurtenis als Wind of Change van The Scor­pions. Het gefluit en de aanzwellende gitaren in de openings­maten, het bombast van het refrein, de tekst van hoop en verandering: alles in de powerballad herinnert onmiddellijk aan de periode rond 1990, toen het IJzeren Gordijn naar beneden kwam, de Sovjet-Unie ineenstortte en de wereld in de ban was van een, ja, een wind of change.

Nou, dat nummer is dus geschreven door de CIA.

Althans, dat beweert een vriend van een Amerikaanse journalist, die het tien jaar geleden heeft gehoord van iemand die bij de CIA werkte, en die zou het weer gehoord hebben van iemand die in de nadagen van de Koude Oorlog bij de Amerikaanse geheime dienst werkte. Kortom: een vaag verhaal. En typisch zo’n verhaal dat te mooi is om te checken. Toch is dat precies wat in de achtdelige podcast Wind of Change wordt gedaan.

Patrick Radden Keefe, die onder meer voor The New Yorker en The New York Times schrijft, bijt zich erin vast: zou de CIA werkelijk in staat zijn om in het diepste geheim een wereldhit te schrijven, een lied dat de jeugd in communis­tische landen liet ruiken aan de vrijheid van het Westen, om hiermee de val van de regimes te ­bespoedigen? Het klinkt te bizar voor woorden.

Maar naarmate de podcast vordert, wordt de theorie aannemelijker. Het zou niet voor het eerst zijn dat de CIA populaire cultuur ­gebruikt om te infiltreren in een ander land. Jazztrompettist Louis Armstrong werd ingezet om de Amerikaanse superioriteit te tonen, een tour die Nina Simone in Afrika deed, bleek, zonder dat ze het wist, te zijn opgezet door de CIA. De geheime diensten van zowel de Sovjets als de Amerikanen maakten beide gebruik van ‘soft power’ om de bevolking van de vijand te beïnvloeden, en muziek was een van de middelen.

De val van de muur in 1989.Beeld Getty Images

Keefe vindt steeds meer puzzelstukjes die de theorie stutten dat Wind of Change door de CIA is geschreven. Want is het niet heel toevallig dat de manager van The Scor­pions niet de cel in hoefde, toen hij begin jaren tachtig betrokken was geraakt bij grootschalige drugshandel? En dat die manager in 1989 het eerste rockfestival in Moskou kon organiseren, waar, naast The Scorpions, ook Bon Jovi en Mötley Crüe optraden, bands die hij ook onder zich had? Was deze ­manager, om celstraf te ontlopen, een geheime CIA-agent geworden, die nu westerse rockmuziek moest introduceren bij de Russische jeugd?

Strakke broeken

En was het niet vreemd dat The Scorpions, die daarvoor louter over seks en snelle motoren zongen, opeens een politiek geëngageerde ballad maakten? En dat niet de gitarist, die normaal alle nummers schreef, maar alleen leadzanger Klaus Meine op de credits van Wind of Change voorkwam? En waarom werd uitgerekend dit nummer in Los Angeles opgenomen, en niet in West-Duitsland, waar de band vandaan kwam?

Elk antwoord roept steeds weer nieuwe vragen op, en hoe dieper Keefe graaft, hoe fascinerender de podcast wordt. Het gaat over de ­ondoorgrondelijke werkwijzen van geheime diensten, de spanningen tussen het Oosten en het Westen gedurende de Koude Oorlog, maar ook over de hoogtijdagen van heavy metal, met gierende gitaren en mannen met getoupeerde haren in strakke broeken.

Maar Wind of Change is vooral een ode aan grondig journalistiek speurwerk. De podcast is mede gefinancierd door Spotify, en het is duidelijk dat kosten noch moeite gespaard zijn. Keefe krijgt de tijd om allerlei zijpaden te bewandelen en reist de hele wereld rond voor quootjes die soms niet veel meer zijn dan een detail in het grote verhaal. Keefe slaagt er in om een sublieme spanningsboog te creëren, die de luisteraar doet hunkeren naar het antwoord op die ene vraag: zou Wind of Change écht zijn geschreven door de CIA?

Wind of Change is te beluisteren op Spotify

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden