PlusInterview

Wie wint dit jaar de Amsterdamprijs? ‘Het is erg leuk om appels met peren te vergelijken’

Aanstaande maandag wordt de Amsterdamprijs in drie categorieën uitgereikt. Juryvoorzitter Micha Hamel en AFK-directeur Laurien Saraber vertellen over actuele trends en het belang van de prijzen voor makers en stad.

Edo Dijksterhuis
Micha Hamel en Laurien Saraber: ‘Er komen steeds meer nieuwe stemmen bij, ook in stadsdelen waar minder podia en presentatieplekken zijn.’  Beeld Eva Plevier
Micha Hamel en Laurien Saraber: ‘Er komen steeds meer nieuwe stemmen bij, ook in stadsdelen waar minder podia en presentatieplekken zijn.’Beeld Eva Plevier

Niet minder dan vijfhonderd voordrachten kreeg het Amsterdams Fonds voor de Kunst binnen voor de 2022-editie van de Amsterdamprijs. “Een enorme en leuke berg,” volgens Micha Hamel, de componist en dichter die sinds dit jaar optreedt als juryvoorzitter.

De Amsterdamprijs wordt uitgereikt in drie categorieën en is daarmee volgens AFK-directeur Laurien Saraber ‘een afspiegeling van de stad’. Er is een prijs die vernieuwende kunstenaars en initiatieven stimuleert, een voor het beste culturele werk van het jaar en een voor bewezen kwaliteit. Iedere winnaar ontvangt een cheque van 35.000 euro.

Was er bij de voordrachten dit jaar nog iets merkbaar van een corona-effect?

Micha Hamel (MH): “Er is weinig podiumkunst geweest de afgelopen twee jaar, dus in die categorie was het aantal inzendingen lager. Opvallender is de manier waarop veel makers bezig zijn met de bredere maatschappij. De initiatiefnemers van radiostation Echobox hebben bijvoorbeeld een democratisch en inclusief radiostation opgezet. Dat begon een beetje scharrig, met bijna geen budget, maar ze bereiken inmiddels een grote groep luisteraars.”
Laurien Saraber (LS): “De kracht en het belang van het samen iets doen, is prominenter naar voren gekomen. En dat strekt zich uit tot het publiek. Dat wordt uitgenodigd een actieve rol te spelen, mee te doen.”

Waren er nog andere trends te ontdekken dit jaar?

MH: “Er is steeds meer werk dat zich beweegt tussen verschillende kunstvormen of stromingen. Bodil Ouédraogo zit bijvoorbeeld tussen beeldende kunst en mode in, het gaat bij haar om de kunst van het dragen in plaats van de kleding zelf. ”
LS: “Het makerschap gaat ook steeds meer over cureren. Niet alleen maar ‘dit vind ik’ en ‘dit is wat ik toon’, maar artistieke ruimte creëren voor andere kunstenaars.”

Is het egotijdperk in de kunst definitief ten einde?

LS: “Dat durf ik niet met zoveel stelligheid te zeggen. Er zullen altijd individueel opererende kunstenaars zijn, maar er is inmiddels een flinke groep die kiest voor het collectief. Er komen steeds meer nieuwe stemmen bij, ook in stadsdelen waar minder podia en presentatieplekken zijn. Dan is het een lange weg om alles in je eentje te bevechten en ben je sterker door te samenwerken.”
MH: “Het collectief gaat niet de individuele kunstenaar vervangen, het wordt én-én. Maar het kunstenaarschap zit niet meer vastgehaakt aan een clichéopvatting van creativiteit: het eenzame genie op de zolderkamer. Maken is dynamisch. Het gaat over samenhang creëren tussen jezelf en de community.”

In hoeverre spelen bij de beoordeling politieke motieven mee, bijvoorbeeld het promoten van diversiteit?

LS: “Geheel niet. Diversiteit zit op een meer vanzelfsprekende manier in het hele proces en op alle niveaus: de voordrachten uit alle delen van de stad, de samenstelling van de jury en dus ook de uitkomst.”
MH: “Het is erg leuk om appels met peren te vergelijken: rapduo Ocho & Ibs met Circusbende, of de locatiekunst van RAAAF met de documentaire Jason van Maasja Ooms. Na de bekendmaking van de nominaties hebben we gelukkig nog de hele zomer de tijd gehad om concerten te bezoeken, tentoonstellingen te bekijken en presentaties op te vragen. Als jury nemen we onze taak heel serieus. Dit zijn prijzen voor en door de stad, wij vertegenwoordigen één miljoen Amsterdammers. Dan kan je niet alleen maar een foldertje doorbladeren.”

In hoeverre zijn de prijzen een afspiegeling van wat het AFK doet?

LS: “Dit fonds wil dicht bij de stad staan. We geven grote, vierjarige subsidies aan gerenommeerde instellingen maar ook bijdragen van 1000 euro aan cultuurmakers als een dweilorkest of een latinband van afficionados. We ondersteunen het complete culturele weefsel van de stad. En de Amsterdamprijs doet dat ook. Die is niet alleen voor gevestigde kwaliteit maar ook voor opkomend talent.”

Wat betekent deze prijs voor de winnaars?

MH: “Vaak is prijzengeld geoormerkt. Het mooie van deze prijs is dat de winnaar vrij is om zelf te bepalen waar die het geld voor gebruikt. De een brengt een album uit, de ander zet een nieuwe film op de rails. En voor jonge makers betekent winnen een enorme boost. Ze krijgen een medaille op hun borst gespeld: de stad Amsterdam vindt dat jij goed bezig bent.”
LS: “Als je het oud-winnaars vraagt, dan blijkt die erkenning het belangrijkste. Ook voor veteranen die al allerlei onderscheidingen hebben gewonnen, voegt deze prijs echt iets toe. In een stad met een enorme culturele dichtheid wordt hun werk gezien en eruit gelicht.”

En wat heeft de stad aan de Amsterdamprijs?

LS: “Ze bevestigen onze reputatie als culturele hoofdstad van Nederland. En ze brengen makers onder de aandacht die je misschien nog niet kent maar de moeite waard zijn eens te bekijken of beluisteren.”
MH: “Het bijzondere is dat iedere Amsterdammer makers en kunstwerken mag voordragen. Iedereen die hier rondloopt, mag drie keer 35.000 euro uitdelen: hoe cool is dat!?”

De genomineerden

In de categorie ‘Bewezen kwaliteit’ wordt de winnaar direct bekendgemaakt.
De genomineerden in de categorieën ’Stimuleringsprijs’ en ‘Werk van het Jaar’ zijn:

Circusbende

Bodil Ouédraogo

Ocho en Ibs

Black Water van RAAAF

Echobox Radio

Jason van Maasja Ooms

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden