PlusAchtergrond

Wie lust er een marmeren snack? Op dit (neppe) vliegveld aan de Lauriergracht zijn ze te koop

De marmeren vertrekhal van Casper Braat. In de snackautomaat valt een hoop marmer te snacken. Beeld Jorre Both
De marmeren vertrekhal van Casper Braat. In de snackautomaat valt een hoop marmer te snacken.Beeld Jorre Both

Casper Braat transformeerde Torch Gallery tot een vertrekhal boordevol marmeren producten. Van een rolkoffertje tot een skateboard en een banaan.

Jan Pieter Ekker

Beeldend kunstenaar Casper Braat (31) heeft geen half werk geleverd voor zijn tentoonstelling Departures bij Torch Gallery. In drie weken transformeerde hij de witte ruimte aan de Lauriergracht om tot een vertrekhal – inclusief incheckbalie, snackautomaat, van Schiphol gekopieerde bewegwijzering, geabstraheerde detectiepoort en een wachtruimte. Voor de opening liet hij duizend boardingpassen drukken – allemaal met een eigen ‘stoelnummer’, allemaal economy class – die bij binnenkomst worden gecontroleerd door stewardessen in KLM-blauwe pakjes. “Boarding kan vanaf 17.00 uur bij gate D12. Geniet ondertussen van ons assortiment snacks terwijl u wacht in de vertrekhal. Bedankt voor het vliegen met Torch Airlines.”

Braat studeerde in 2015 af aan de Rietveld Academie; sindsdien bouwt hij aan een oeuvre dat wordt gekenmerkt door een diepe fascinatie voor de consumptiemaatschappij. Twee jaar geleden had hij zijn eerste (uitverkochte) solotentoonstelling bij Torch, Forever, waarvoor hij huishoudelijke apparaten zoals broodroosters, kruimeldieven, waterkokers en strijkijzers uit Italiaans carrara marmer hakte, ze letterlijk op een voetstuk plaatste en aldus transformeerde tot tijdloze marmeren sculpturen.

Neusdruppels, tandenborstel

Carrara marmer is ook het basismateriaal voor Departures. In de enorme snoepautomaat liggen niet alleen marmeren Twixen, Toblerones, Oreokoekjes, stroopwafels, sandwiches en flesjes Coca-Cola, maar ook aspirines, tampons, deodorant, neusdruppels, tandenborstels én poppers. De oplage is 3, de prijzen van de deels met de hand gemaakte, deels met een computergestuurde robotarm gemaakte consumptiegoederen lopen uiteen van 250 tot 450 euro (het gepinde bedrag komt direct op de rekening van de kunstenaar terecht). Wie minder te besteden heeft, maar de machine toch wil gebruiken, kan voor 2,50 euro ook een genummerd en gesigneerd blikje pinda’s kopen.

In de eerste ruimte staan nog veel meer marmeren producten – van een Rimowakoffer en een skateboard tot een banaan en een saxofoonkoffer. Ook de beveiligingscamera aan het plafond is van marmer. In de (plastic) bakken op de rollenbank naast de detectiepoort liggen onder meer twee Stan Smithschoenen (gemodelleerd naar Braats eigen schoenen), een Loewe Puzzle Bag, hakjes, een nekkussen, een koptelefoon, oortjes, een gameboy en een Rolex – allemaal van marmer, allemaal in oplage 1.

Geen dag, geen nacht

Ter voorbereiding op zijn expositie deed Braat niet alleen materiaalonderzoek. Hij had ook een week op Schiphol willen verblijven, maar de eerste nacht had de marechaussee hem al in de smiezen en werd hij weggestuurd. Vervolgens reisde hij tien dagen lang zonder uit te checken van vliegveld naar vliegveld. En ervoer hij het mistroostige en de volstrekte inwisselbaarheid van de passagiersterminals; ‘nietsruimtes’ waar dag en nacht niet bestaan, waar een vergelijkbare esthetiek voor een veilige en efficiënte ervaring voor de reiziger moet zorgen, en waar tegen de laagste kosten toch een gevoel van luxe wordt gecreëerd.

In zijn tentoonstelling draait het niet alleen om esthetiek van de minutieus nagemaakte producten, maar vooral om dat spanningsveld tussen een utopische wens van veiligheid en saamhorigheid en de dystopische realiteit van controle en depersonalisatie, en om de hoop op iets beters. In zijn installatie is de bezoeker een passagier die in het ongewisse is van het avontuur dat voor hem ligt, en die zichzelf kan voorzien van alledaagse gemakken, gebeeldhouwd uit marmer. Maar als je via het detectiepoortje in de wachtruimte belandt, is er eigenlijk niks veranderd.

Eenzame jongeman

Achter het detectiepoortje zit een eenzame jongeman te wachten, op de grond, met zijn Rimowakoffer naast hem, en natuurlijk met zijn iPhone in de aanslag. Het is Braats grootste, meeste gedetailleerde marmeren beeld, helemaal uit een stuk, en het weegt ruim 450 kilo.

In dezelfde ruimte is op een groot scherm non-stop een 12 uur durende video te zien, Waiting in Limbo, bestaand uit één enkel, fraai gestileerd shot van een jongeman die zit te wachten op een luchthavenbankje. Op en onder het bankje staan en liggen een waterflesje, een koffer, een banaan – geen marmeren, maar echte.

De jongeman hangt en wandelt een paar passen, hij gaapt en speelt verveeld met zijn Zippo-aansteker. Hij gaat nergens naartoe en wacht op niets. De galeriebezoeker ervaart vanaf hetzelfde bankje exact dezelfde verveling. We hopen op iets beters, maar zitten vast in de wachtruimte.

Departures van Casper Braat: t/m 25 februari (do t/m za van 12.00 tot 18.00 uur) in Torch Gallery, Lauriergracht 94. De snackautomaat is van 9 t/m 12 februari ook te zien op Art Rotterdam.

null Beeld Casper Braat
Beeld Casper Braat

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden