PlusDe erelijst

Wie de rockmuziekcultuur van de jaren negentig wil begrijpen, kan niet zonder Ten van Pearl Jam

In deze rubriek bespreekt de muziekredactie van Het Parool een klassieker uit de geschiedenis van pop, jazz of klassieke muziek waard is opnieuw te beluisteren. Deze keer: Ten van Pearl Jam.

Stefan Raatgever
Dertig jaar na verschijnen staat Ten niet alleen overeind als steunpilaar van de grunge, maar ook als fundament voor talloze stadionrockbands die later kwamen. Beeld
Dertig jaar na verschijnen staat Ten niet alleen overeind als steunpilaar van de grunge, maar ook als fundament voor talloze stadionrockbands die later kwamen.

Deze week is het 30 jaar geleden dat het legendarisch geworden album verscheen.

Hoogste positie hitlijsten: 2 in de Verenigde Staten, 18 in Groot-Brittannië en 14 in Nederland.

Terug in de tijd: 2021 is het jaar van het dertigjarige jubileum van Nevermind van Nirvana. Een album dat de standaard voor de grungemuziek bleek. Dat het album Ten van Nirvana’s toenmalige rivaal Pearl Jam een maand ouder is, wordt vaak vergeten. Vermoedelijk doordat Ten aanvankelijk helemaal geen groot succes leek te worden. Terwijl de mannen van Nirvana al vlot werden gehuldigd als innovators van de rock, bleef Ten nog lang onder de radar. In Nederland duurde het tot februari 1992 voor het album binnenkwam in de top 100. Z’n hoogste positie – een nog steeds onbegrijpelijk lage veertiende plek – bereikte de plaat pas een klein jaar na verschijnen.

Toch stond Ten uiteindelijk tot begin 1995 vrijwel onafgebroken in de albumlijst. In de tussenliggende periode was Eddie Vedder al van een camerakraan de menigte op Pinkpop ingesprongen en bouwde het album langzaam aan zijn huidige iconische status.

Het fundament van Ten werd gelegd voordat Vedder zich bij de groep had aangesloten. Gitarist Stone Gossard en bassist Jeff Ament, die eerder samen in rockband Mother Love Bone speelden, schreven in Seattle samen de muziek voor een vijftal songs, die ze de titels Dollar Short, Agytian Crave, Footsteps, Richard’s E en E Ballad meegaven. Ze hadden geen zanger die de nummers kon zingen en maakten een tape met demo-opnamen om zangers te verleiden om te auditeren.

Het cassettebandje kwam terecht bij surfer, muzikant en parttimeober Eddie Vedder in San Diego. Hij schreef nieuwe teksten op drie van de songs.

Dollar Short en Agytian Crave kregen nieuwe titels: Alive en Once. En ook het duistere E Ballad kreeg een nieuwe naam: Black.

Waarom nu herbeluisteren? Wie de rockmuziekcultuur van de jaren negentig van de vorige eeuw wil begrijpen, kan dat niet zonder het beluisteren van Ten. Dertig jaar na verschijnen staat het album niet alleen overeind als steunpilaar van de grunge, maar ook als fundament voor talloze stadionrockbands die later kwamen. Bovenstaande songs van het album – Jeremy, Even Flow en Why Go zijn de andere hoogtepunten – gelden nog steeds als ankers van de liveshows van Pearl Jam, het terrein waar de groep nog altijd meespeelt in de mondiale eredivisie.

Een net zo coherent, urgent en indrukwekkend album maakte Pearl Jam nooit meer. En ook van de MTV-rocksterrenstatus was de band snel af, toen de groep besloot om bij de volgende drie albums geen videoclips meer te maken.

Verder luisteren? Het dertigjarige jubileum van Ten wordt niet grootschalig gevierd. In 2009 werd het album al eens opnieuw uitgebracht. Voor die uitgave werden de songs opnieuw gemixt door huisproducer Brendan O’ Brien. Die produceerde bijna alle Pearl Jam-albums, maar was bij Ten de tweede man achter Rick Parashar. De blik van O’ Brien levert een helderder en frisser geluid op en is op streamingdiensten te beluisteren onder de naam Ten Redux.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden