Plus Ten Slotte

Wibo van de Linde (1938-2018): favoriete vijand van links

Oud-journalist Wibo van de Linde, die donderdag op 79-jarige leeftijd is overleden, maakte van het spraakmakende Tros Aktua het 'meest bekeken en minst gewaardeerde' programma op tv.

Wibo van de Linde achter de desk van Tros Aktua, in 1978 Beeld anp

Zware jongen, bulldozer, beest: in zijn hoogtijdagen als televisiemaker dwong Wibo van de Linde angst en ontzag af, het resultaat van een indrukwekkend postuur en een autoritaire manier van optreden.

Zelfs echtgenote Saskia moest daar aan wennen, vertelde ze in 1984 aan de Haagse Post. "Ik denk dat veel mensen hem als dreigend ervaren. Hij heeft natuurlijk ook meestal een blik in de ogen die niet direct is van: kom gezellig thuis pannenkoeken eten."

Die uitstraling van permanente dreiging maakte Van de Linde geknipt voor zijn rol als ankerman van Tros Aktua, de actualiteitenrubriek die in de jaren zeventig wekelijks ferm de noodklok luidde over de rampzalige gevolgen van de linkse politiek voor de kapseizende natie.

Skippybal
"Het geweten van rechts Nederland," was een andere omschrijving die Van de Linde droeg als een koninklijke onderscheiding. Dat alles maakte hem voor de leden van links Nederland the man they love to hate.

De geboren Amsterdammer Van de Linde groeide op in Heemstede, studeerde in Groningen, was daar ook lid van Vindicat, en begon zijn journalistieke loopbaan in de jaren zestig bij het persbureau United Press International (UPI).

In 1969 werd hij eindredacteur en presentator van Avro's Televizier. Hij introduceerde de sandwichformule door hard nieuws af te wisselen met reportages over bijvoorbeeld een man die dertig kilometer had afgelegd op een skippybal.

Het is tegenwoordig een volstrekt beproefde methode om de kijker niet uit te putten, maar in de jaren zeventig ging er een schokgolf door het land over deze popularisering van het nieuws.

Verheffing
De aanpak nam afstand van het sociaal-democratische ideaal van verheffing van de arbeider, en het was dan ook met name in deze kring dat de termen Vertrossing en Wibo-effect werden beschouwd als ernstige aandoeningen. In feite was het een voorbode van de commerciële televisie.

Van achter zijn desk in de studio, met ratelende telex op de achtergrond en oorknop om ook tijdens de uitzending het nieuws te kunnen blijven volgen, bleef Van de Linde links Nederland geselen. Het maakte Aktua tot het 'meest bekeken en minst gewaardeerde' programma op tv.

Portret uit 1988 Beeld anp

De maker haalde zijn schouders op. "Mijn soort duidelijkheid wordt niet op prijs gesteld. De duidelijkheid van links is meer en vogue en daar kun je in journalistencafés ook beter mee uit de voeten".

Spraakmakend was het programma ook. Van de Linde zette zelf zijn handtekening onder de uitzending over het echtpaar Van Bemmelen, dat afgesproken had samen uit het leven te stappen. Nadat de ongeneeslijk zieke mevrouw Van Bemmelen was gaan hemelen, bedacht meneer Van Bemmelen zich. Hij verhuisde naar Oostenrijk om met een vriendin van zijn echtgenote in het huwelijk te treden. De uitzending ontketende een nationaal debat over euthanasie.

Geen half werk
Als de actualiteitenrubriek de plank eens missloeg, en dat kwam ook geregeld voor, was Van de Linde spijkerhard. Toen Marcel Bruyns wist dat het kabinet op het punt van omvallen stond en dit ondanks de aankondiging in het tv-programma maar niet gebeurde, werd de Haags verslaggever onverbiddelijk op een zijspoor gezet.

Van de Linde hield niet van half werk, lichtte hij toe. "Het is een heel eenvoudig, ouderwets principe: eerst handelen, dan vreten."

In de jaren tachtig was Van de Linde directeur bij de Avro. In 1989 keerde hij de omroep de rug toe. Hij werd adviseur, en kwam te werken voor het bedrijf van Joop van den Ende als manager in Duitsland. In 2014 was hij nog even interim-manager in de zeehondencreche van Lenie 't Hart in Pieterburen.

Wibo van de Linde overleed donderdag op 79-jarige leeftijd.

Wibo van de Linde in 2004 Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden