PlusAchtergrond

Welke nieuwe omroep gaat het halen?

De kandidaten voor een plek in de programmering van de publieke omroep zijn even talrijk als divers, maar voor een vergunning voor de NPO moeten aspirant-omroepen door vele hoepels springen. 

Beeld shutterstock

De organisaties die naar buiten zijn getreden met hun plannen vormen een kleurrijk geheel. Ongehoord Nederland, het initiatief van oud-oorlogsverslaggever Arnold Karskens, wil de ‘Nederlandse cultuur en onze vrijheden beschermen’, Omroep Groen heeft duurzaamheid als speerpunt, Omroep Stamppot komt voort uit festival de Zwarte Cross. Dan zijn er maar liefst drie moslimomroepen, M24, Vereniging Moslim Media en de Islam Omroep, een omroep voor diversiteit, Omroep X, en een omroep voor de Nederlands-Indonesische gemeenschap, Bersama.

Het hoort bij het ‘open bestel’ dat groepen die vinden dat hun stem onvoldoende wordt gehoord in Hilversum om de vijf jaar mogen proberen om toe te treden tot de NPO. Naast de 50.000 leden is hiervoor ook voor eind december een doorwrocht plan nodig waarin ze aantonen dat dat ze zich onderscheiden van het huidige aanbod. Hierover beslist de minister van OCW, op advies van de Raad voor Cultuur, het Commissariaat voor de Media en de NPO.

Hoe lastig het is om de muur om het Hilversumse mediapark te slechten weet Jan Slagter, die in 2005 met Omroep Max toetrad tot het bestel. “We zijn er twee jaar mee bezig geweest, het is veel papierwerk. Die leden heb je echt niet zomaar bij elkaar, 50 duizend is een hoop. En dan dus nog een beleidsplan schrijven. Je moet draagvlak creëren, lobbyen bij de politiek.”

Ook documentairemaakster Carolijn Borgdorff kon anderhalf jaar geleden, toen het idee voor Omroep Groen ontstond, nog niet overzien hoeveel werk het opzetten van een nieuwe omroep is. “Je moet heel veel vinkjes afstrepen: nadenken over de programmering, over marketing, de voorwaarden voor de ledenadministratie, er zijn ontelbaar veel juridische zaken waar je rekening mee moet houden. Maar nu we zo hard bezig zijn raken we er ook steeds meer van overtuigd dat we het kunnen halen.”

Minder focus op het negatieve

Volgens Borgdorff, die samenwerkt met Taco Zimmerman van productiebedrijf Tuvalu Media, vult Omroep Groen een gat in het huidige bestel. “Duurzaamheid en zorg voor het klimaat is de grootste opdracht waar we de komende decennia voor staan. In de huidige programmering is daar ook veel aandacht voor, maar meestal ligt de focus dan op het negatieve: de stijgende zeespiegel, smeltende gletsjers. Wij willen positieve verhalen vertellen waarmee we mensen werkelijk in beweging krijgen. Klimaat is geen links thema, het gaat ons allemaal aan.”

Ook Guilly Koster, initiatiefnemer van Omroep X, denkt dat het huidige bestel er niet in slaagt om alle geluiden uit de samenleving te laten horen. “Wij willen televisie maken voor mensen die het als een verrijking ervaren om een samenleving te hebben met meer dan een cultuur. Omroep X maakt zwarte televisie, maar zwart slaat niet op een huidskleur, maar op een maatschappijvisie, net zoals links voor rood staat, blauw voor liberaal en groen voor milieubewust.”

Volgens Koster is het huidige aanbod op de NPO bij lange na niet divers genoeg. “Nog steeds zie ik zelden een zwart persoon aan een talkshow die daar zit vanwege zijn kennis. Je mag meepraten als het gaat over discriminatie, over soulmuziek, of over sport. Maar waarom zit daar nooit een zwart persoon als er gesproken wordt over waterproblematiek? Omroep X wil andere mensen aan het woord laten komen. Nu voelen zwarte mensen zich lijdend voorwerp, wij maken ze tot onderwerp.”

Koster maakt zich geen zorgen over de 50 duizend leden die zijn omroep voor 31 december moet hebben. “Al binnen 24 uur nadat ik in kleine kring bekend had gemaakt dat ik hiermee bezig was waren er al een kleine duizend leden.”

Meer en meer nieuwe omroepen

Als ze door alle hoepels van de mediawet zijn gesprongen mogen de omroepen op 1 januari 2022 voor het eerst uitzenden. Tegen die tijd hopen Powned en WNL hun status als aspirant-omroep te hebben verruild voor die van een volwaardige omroep. Wordt het dan niet heel druk, qua aantal omroepen? Volgens Jan Slagter hoort dit nu eenmaal bij het stelsel dat we hebben. “Als er een groep is die zich niet gehoord voelt, en ze hebben een goed plan dan zijn ze welkom. Ik betwijfel wel in hoeverre ze een daadwerkelijke toevoeging zijn aan het aanbod. De kansen voor Ongehoord Nederland schat ik hoog in. Hun toon is nogal bozig, maar het staat denk ik voor een stroming in de samenleving die nu binnen de NPO niet vertegenwoordigd is.”

Wat Slagter wel steekt, is dat er alsmaar omroepen bijkomen, maar zelden een verdwijnt. “Het stelsel heeft wel een voordeur, maar geen achterdeur. Terwijl je je kunt afvragen of een omroep als KRONCRV nog wel de groepen vertegenwoordigen voor wie ze zijn opgericht. Het is een fusieomroep die voortkomt uit de katholieke en protestantse traditie, maar dat is aan hun programma’s niet af te zien. Je kunt je afvragen wat die nog doen in het publieke bestel.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden