null

PlusRecensie

Wat doet de schrijver van ‘Het recht op seks’ zelf om zich seksueel te bevrijden?

Beeld Getty Images

‘Wanneer is seks werkelijk vrij?’ vraagt de Britse filosoof Amia Srinivasan (1984) zich af in Het recht op seks; een bundel met essays over het 21ste-eeuwse Angelsaksische feminisme. Het patriarchaat heeft zoveel invloed op ons denken over seks, dat we naar het antwoord slechts kunnen gissen.

Dieuwertje Mertens

De populaire Britse Netflixserie Sex Education probeert de blik van jongeren op seks te verruimen. De kijker treft middelbare scholier Aimee terwijl ze haar vriend Adam berijdt: “Wat vind je van mijn borsten? Wil je klaarkomen op mijn borsten? Nee, laten we het van achteren doen.” Even later is Aimee boos dat Adam niet blijkt te zijn klaargekomen. Probleem: hij is afgeweken van het heersende pornoscript waarin de man altijd klaarkomt en alleen de vrouw doet alsof.

Mainstream porno, waarbij vrouwen over het algemeen instrumenteel zijn voor het genot van de man, heeft veel invloed op de seksuele vorming van jongeren, blijkt ook uit Srinivasans academische essay Met mijn studenten in gesprek over porno. ‘Antipornofeministen’ in de jaren tachtig vonden dat porno een ideologie produceerde die de ondergeschiktheid van vrouwen erotiseert. Srinivasan dacht dat haar studenten, die zijn opgegroeid met internetporno, dit standpunt achterhaald zouden vinden. Wat bleek? Seks is voor hen wat porno dicteert en dat vonden de studenten een kwalijke kwestie.

Incels

Internetporno is binnen handbereik en onzekere jongeren zoeken allemaal naar houvast. Hoe kom je los van cultureel dominante opvattingen over seks? Srinivasan denkt dat een betere seksuele voorlichting hieraan kan bijdragen als we ‘jongeren erop wijzen dat ze zelf de autoriteit zijn die bepaalt wat seks is en hoe het zou kunnen zijn’. Het is een voor de hand liggend theoretisch en te vrijblijvend antwoord, waarmee ze de verantwoordelijkheid in zekere zin afschuift. Wat doet Srinivasan als filosoof, vrouw en feminist om zich seksueel te bevrijden van heersende opvattingen? Of – als dat te intiem is – wat doen die studenten?

In Het recht op seks snijdt Srinivasan belangrijke feministische thema’s aan over onder andere MeToo en (on)schuldige mannen; over incels (involuntary celibats; onvrijwillige celibatairen) die het recht op seks menen te hebben en de moeizame relatie tussen sekswerkers en het ‘carceraal feminisme’, een stroming die hardere straffen voor gender- en seksueel geweld eist. Ze schetst een geschiedenis van het feminisme en ontleedt haarscherp de problemen en verschillende feministische perspectieven, maar blijft zelf te veel op de vlakte. Dat is een gemiste kans, want ze had daarmee de essays ook meer sjeu had kunnen geven. Als het persoonlijke politiek is (een toonaangevende feministische leus uit de jaren zestig), geldt het omgekeerde ook.

NON-FICTIE

Het recht op seks, feminisme in de 21e eeuw

Amia Srinivasan
Uit het Engels vertaald door Isabel Goethals, Anne Marie Koper en Laura Weeda
Uitgeverij De Geus
€24,50, 350 blz.

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden