Plus

Waarom willen mensen het filmpje van Patricia Paay zien?

Patricia Paay is het slachtoffer van 'wraakporno'. De ophef over het filmpje toont behalve sensatiezucht ook een kleinburgerlijke seksuele moraal.

Patricia Paay Beeld anp

Het filmpje dat donderdag op de website Geenstijl verscheen was expliciet in meerdere betekenissen van het woord. De vrouw die in een badkuip ondergeplast werd was duidelijk Patricia Paay. Haar advocaat had maandag nog gezegd dat er sprake was een bewerkte video, maar die bewering hield geen stand. Wel zijn er vragen te over: wie is de urinerende man die buiten beeld blijft, hoe komt dit filmpje op internet terecht maar vooral: waarom willen mensen dit zien?

"Eigenlijk is het een collectieve verantwoordelijkheid om niet te klikken op dit soort filmpjes," zegt Linda Duits, mediawetenschapper aan de Universiteit van Utrecht, met specialiteit seksualiteit. "Als GeenStijl die beelden naar buiten brengt en de clicks gaan door het dak dan is dat een prikkel om het de volgende keer weer te doen."

Aangifte
Nadat de advocaat van Paay dreigde met een kort geding verwijderde Geenstijl de link naar het filmpje, maar was het kwaad al geschied: de beelden waren door vele duizenden mensen bekeken. Volgens Paay werd ze al langere tijd gechanteerd met de beelden. Deze week deed ze aangifte, wat verspreiding kennelijk niet heeft weten te voorkomen.

Het verspreiden van de beelden is 'hartstikke strafbaar', zegt advocaat Thomas van Vugt, gespecialiseerd in mediarecht. "Helaas loopt de wetgeving voor wraakporno hopeloos achter. In de praktijk worden in 9 van de 10 gevallen geldboetes uitgedeeld, maar de slachtoffers gaan hier vaak hun leven lang onder gebukt."

Stenen tijdperk
Van Vugt stond vorig jaar een meisje bij van wie via Facebook beelden werden verspreid waarop te zien was hoe ze seksuele handelingen verrichtte. Volgens hem is bij politie en justitie veel te weinig kennis aanwezig over het relatief nieuwe verschijnsel wraakporno. "De begrippen smaad en laster stammen uit het stenen tijdperk. De schaal waarop beelden verspreid worden is met de technologische mogelijkheden van nu zoveel groter dan twintig jaar geleden."

Volgens Duits zou de ophef minder groot zijn geweest als Paay op het filmpje 'gewone' seks zou hebben. "Het toont onze kleinburgerlijke seksuele moraal. Plasseks wordt klaarblijkelijk heel bijzonder gevonden en de veronderstelling is bovendien dat het voor de 'ontvangende partij' vernederend zou zijn. Het is je reinste fetisjshaming. Ooit waren we een seksueel vrijgevochten land, maar daar is weinig meer van over."

Normen
Ook gelden voor vrouwen op leeftijd, Paay is 67, klaarblijkelijk andere seksuele normen dan voor jongere vrouwen. Toen Paay op haar 60ste naakt in de Playboys verscheen waren de kritische reacties ook niet van de lucht. "Als je ouder wordt, zeker voor een vrouw, moet seks blijkbaar onzichtbaar zijn," zegt Duits. "Madonna krijgt vergelijkbare hoon over zich heen als zij zich op een seksuele manier uit."

Paay kreeg na het verschijnen van het filmpje bijval van andere bekende Nederlanders. "Ik kreeg net het filmpje van Patricia Paay en ga het niet doorsturen, hoop dat jullie dat ook niet doen, twitterde Ali B. "Laat haar met rust."

Lees ook Han Lips: Heel Hilversum heeft het over het seksfilmpje van La Paay

Vergelijkbare zaken

* In 1995 wordt een sekstape van Pamela Anderson en drummer Tommy Lee uit hun kluis gestolen door de elektricien. De inmiddels wereldberoemde tape wordt via internet verspreid. Het komt tot een rechtszaak, waarna Anderson akkoord gaat met een schikking. Het overkomt haar in 2001 nog eens met Bret Michaels, zanger van rockband Poison.
* In 2003 lekt een sekstape waarop Paris Hilton met haar toenmalige vriend Rick Salomon te zien is. De familie Hilton spant een rechtszaak aan tegen de producent, maar uiteindelijk geeft Paris Hilton toestemming de film uit te brengen tegen een flinke vergoeding. De titel luidt: 'One night in Paris' - het is de kortste weg naar bekendheid voor Hilton.
* In 2006 zet GeenStijl een filmpje online waarop ADO Den Haag-doelman Stefan Postma door zijn ex-vriendin met een voorbinddildo wordt gepenetreerd. Binnen een dag wordt het filmpje 350.000 keer bekeken. De ex-vriendin van Postma probeerde hem met het filmpje af te persen. GeenStijl wordt later gedwongen het filmpje offline te halen.
* In 2007 verschijnt een sekstape van Kim Kardashian en zanger Ray J online, kort nadat de twee uit elkaar zijn gegaan. De Canadese journalist Ian Halperin beweert later in een boek dat Kardashian na haar relatie met Ray J een contract tekende bij pornoproducent Vivid Entertainment over het lekken van de sekstape, maar Kardashian ontkent dat.
* Ook in 2007 zet GeenStijl naaktfoto's van Manon Thomas online. Dankzij razendsnel optreden van een advocaat lukt het de gehackte bestanden te verwijderen. De buurman van Thomas, die via draadloze verbinden computervredebreuk pleegde, werd veroordeeld tot 180 uur taakstraf, een maand voorwaardelijk en 5000 euro schadevergoeding. GeenStijl hoefde zich niet te verantwoorden.
* In 2016 krijgt Dave Roelvink 240 uur werkstraf tegen zich geëist, onder meer voor het heimelijk filmen van seksuele handelingen van Melissa Pach bij hem, twee jaar eerder. GeenStijl duikt er bovenop en publiceert het gelekte filmpje als eerste. Na sommatie het filmpje offline te halen - op straffe van 250.000 euro boete - binden ze in en halen ze het weg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.