Plus

Waarom niemand klaagt over de drukte in het Van Gogh Museum

Het bezoekersrecord dat het Van Gogh Museum in 2016 vestigde, sneuvelt dit jaar opnieuw. Het Van Gogh trekt dit jaar zelfs meer bezoekers dan het Rijksmuseum. Toch klaagt niemand over drukte. Het geheim zit in de goede spreiding.

Het Van Gogh trekt vooral buitenlanders, maar elk jaar zijn er ook 330.000 Nederlandse bezoekers Beeld Amaury Miller

Toen zondag de twee miljoenste bezoeker van dit jaar werd verwelkomd, werd daar extern geen ruchtbaarheid aan gegeven.

Maar intern was het feest; beveiligers, garderobe­personeel, suppoosten en andere medewerkers van het Van Gogh Museum deelden hun trots via felicitatieappjes. "Het wordt echt gevoeld als een collectieve prestatie," stelt Milou Halbes­ma, sectordirecteur publiekszaken.

Als een echte verrassing kwam het niet. Het Van Gogh Museum werkt namelijk met een prognosemodel, dat met de Erasmus Universiteit ontwikkeld is. "Daarin worden factoren meegenomen als het weer, de seizoenen en andere tentoonstellingen in de stad.

De voorspellende waarde is groot. Bij mooi weer bijvoorbeeld blijven bezoekers minder lang binnen. Harde regen heeft negatieve invloed, maar een beetje motregen en grijs weer levert de ideale museumdag op."

Bezoekers tevreden
Als het zo doorgaat als in de eerste tien maanden van dit jaar, zal het record van 2016 binnenkort sneuvelen. Vorig jaar trok het museum 2,1 miljoen bezoekers.

"Maar het gaat ons niet primair om de getallen," stelt Halbesma. "Wij willen de kwaliteit van het bezoek behouden en liefst vergroten. Trotser dan op die twee miljoen zijn we op de negentig procent die het bezoek beoordeelt als goed of zelfs uitstekend."

Het sleutelwoord bij bezoekerstevredenheid is voor het museum hetzelfde als voor Amsterdam als geheel: spreiding.

Halbesma tekent een grafiek die piekt tussen 11 uur 's ochtends en 15 uur 's middags. "Zo zag het bezoek er een paar jaar geleden uit. We noemden die grafiek 'de kameel'.

Maar nu zijn die zes- à zevenduizend mensen per dag veel evenwichtiger verdeeld." Haar volgende grafiek laat een plateau zien, een soort tafel.

Het belangrijkste middel bij de overgang van 'kameel' naar 'tafel' is het systeem van tickets met een starttijd. Inmiddels wordt 57 procent van de toegangsbewijzen online verkocht, waarvan een groeiend deel op een gekozen dag en tijdstip.

En voor het eerst werkt het Van Gogh Museum nu ook met voorverkoop. De tentoonstelling Van Gogh & Japan, die een blockbuster van formaat belooft te worden, opent pas in maart volgend jaar, maar tickets zijn nu al te krijgen.

Online aanwezigheid
Zo'n kaartjessysteem werkt natuurlijk alleen als bezoekers de website ook weten te vinden. Mede om die reden investeerde het museum de afgelopen jaren stevig in zijn online aanwezigheid.

Halbesma: "We hebben de site vernieuwd; het werken met reisorganisaties als Booking.com en sociale media is gewoon geëxplodeerd. We hebben zo'n 4,4 miljoen volgers op Facebook, 1,3 miljoen op Twitter en ongeveer half miljoen op Instagram."

"Met onze virtuele tentoonstelling rondom vijf versies van de zonnebloemen uit Japanse, Duitse, Amerikaanse, Engelse en onze eigen collectie hebben we miljoenen mensen wereldwijd bereikt."

Luchtverkeersleiding
Maar crowd control stopt niet bij het beperken van wachtrijen. Ook eenmaal in het museum wordt het publiek zoveel mogelijk gespreid.

"Dat doen we bijvoorbeeld via de multimediatours in elf talen, waarin we mensen aanraden ook de tijdelijke tentoonstelling te bekijken en niet alleen de topstukken uit de vaste opstelling."

"En er wordt advies gegeven over wat op dat moment de rustigste route is door het museum. De bezoekersserviceafdeling stemt alles op elkaar af. Het is een soort luchtverkeersleiding."

Het Van Gogh Museum trekt vooral buitenlanders, maar Halbesma benadrukt dat ook de Nederlandse bezoekers niet vergeten worden. "Dat zijn er toch zo'n 330.000 op jaarbasis, meer dan menig museum überhaupt trekt," stelt ze.

Als het zo doorgaat als in de eerste tien maanden van dit jaar, zal het record van 2016 binnenkort sneuvelen Beeld Laura van der Bijl

"Voor houders van Museumjaarkaarten, stadspassen en vippassen is er een aparte ingang. En bepaalde tentoonstellingen die het meest gewaardeerd worden door een Nederlands publiek, zoals nu Nederlanders in Parijs, programmeren we heel bewust in de maanden waarin het wat minder druk is, tussen november en februari."

Archetypische kunstenaar
De verwachting is dat de bezoekersaantallen de komende jaren verder zullen stijgen.

Buitenlandse Van Goghtentoonstellingen wakkeren de interesse verder aan van toeristen. Hetzelfde geldt voor de brieven van Vincent van Gogh, die dit jaar zijn vertaald in het Duits, maar ook al eerder integraal in bijvoorbeeld het Chinees.

Van Gogh is de archetypische kunstenaar met een kleurrijk levensverhaal waar velen zich mee identificeren. "Maar het is niet onze ambitie om ieder uur van de dag, iedere dag, bomvol te zitten," stelt Halbesma.

"Het is goed om af en toe rustmomenten te hebben. Er moet immers ook worden schoongemaakt en onderhoud gepleegd." Ze heeft nog wel een tip: "In het voorjaar en de zomer zijn we naast de vrijdagavond ook op zaterdagavond open. Dan is ook het nog lekker rustig."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden