Igone de Jongh.

Plus Interview

Waarom Igone de Jongh vertrekt bij Het Nationale Ballet

Igone de Jongh. Beeld Frank Ruiter/ Lumen

Na 23 jaar bij Het Nationale Ballet vond Igone de Jongh het mooi geweest. Dansen kun je maar een beperkte tijd en met 39 jaar is zij al oud te noemen. ‘Ik kan nu nog een keer een andere kant opgaan, het avontuur tegemoet.’

Het afgelopen weekeinde wandelde Igone de Jongh, al sinds 2003 eerste soliste bij Het Nationale Ballet, langs de Amstel richting haar huis. Ze keek over het water naar de Stopera, en opeens was het besef daar: na 31 oktober is het theater aan het Waterlooplein niet meer haar tweede huis. “Op zo’n moment krijg ik het toch wel benauwd. Maar dan denk ik aan de ruimte die ontstaat, en dan krijg ik meteen weer zin in de toekomst.”

Igone de Jongh (39) maakte woensdag bekend dat ze vertrekt bij Het Nationale Ballet. Niet omdat ze stopt met dansen, maar omdat ze haar laatste jaren als danseres ‘nieuwe terreinen wil ontdekken’. De beslissing komt niet uit de lucht vallen. “Ik loop er al een tijd mee rond. Het is een grote stap, om dit gezelschap waar ik zoveel hoogtepunten beleefde, achter me te laten. Tegelijk wil ik voorkomen dat in de laatste fase frustratie zou ontstaan. Het is altijd mooi geweest en ik wil dat het ook mooi eindigt.”

Op 31 oktober danst De Jongh in Romeo en Julia (choreografie: Rudi van Dantzig) haar laatste hoofdrol en dan is het voorbij. Ze kwam als aspirant in 1997 binnen bij HNB, groeide als jong talent razendsnel uit tot de grote ster van haar generatie en werd de muze van topchoreograaf Hans van Manen.

Te oud

“Het zijn allemaal stappen geweest, met steeds opnieuw grote druk. Ik wist het waar te maken. Tot ik vorig jaar voor het eerst zoiets voelde van: het is goed om verder te kijken. Ik heb ook niet veel tijd meer – over een paar jaar ben ik echt te oud om op dit niveau te dansen. Dan gaat het te veel pijn doen.”

Het is allerminst een drama, benadrukt ze, dat ze niet binnen Het Nationale Ballet haar grenzen nog een keer kan verleggen. Ze heeft altijd mee kunnen denken over haar rollen bij het gezelschap, wat ‘natuurlijk’ niet betekent dat ze alles kan doen wat ze wil. “Het is een groot ensemble en er zijn meer belangen dan die van mij. Daarbij moet ik plaatsmaken voor een jongere generatie. Dat vind ik ook logisch. Vervolgens ben ik gaan nadenken wat wel en niet mogelijk is. Toen kon ik niet anders dan de conclusie trekken dat ik nu beter kan gaan. Dit is het juiste moment.”

Die beslissing gaat gepaard met de nodige emoties, al is het maar omdat ze haar halve leven bij Het Nationale Ballet heeft doorgebracht. Aan de andere kant: het voelt goed zo. “Ik ben blij dat het míjn beslissing is. Dat ik de regie in eigen hand houd. Ik wil op mijn hoogtepunt weg. Op een moment dat nog niet in de coulissen of in de zaal wordt gemompeld dat het wel mooi is geweest.”

Flexibiliteit

Toen De Jongh 38 werd, kreeg ze – een standaardprocedure binnen dansgezelschappen – per post de mededeling dat haar contract werd omgezet in een jaarcontract. Daarna zou per jaar worden bekeken of ze nog van waarde was. Directeur Ted Brandsen zei haar meteen dat ze die post moest doorscheuren, en toch maakte deze tijding iets bij haar los. “Ik realiseerde me dat ik geen 25 meer ben en dat ik moest bedenken hoe ik die laatste jaren wil invullen. Ik had daar wel een idee bij. Al snel bleek dat voor dat idee meer ruimte buiten het gezelschap was dan erbinnen. Ik besefte: dan houdt het dus op.”

Ze denkt even na, zegt dan: “Het is voor mij belangrijk dat ik nooit het gevoel krijg dat ik in de weg sta. Daar ben ik te trots voor. Daar wil ik echt nooit terechtkomen.”

Als grote ster had ze misschien wel op iets meer flexibiliteit gehoopt. “Maar mijn tijd en carrière bij het gezelschap zijn te mooi geweest om in gerommel terecht te komen. Daarom ben ik zo zeker van mijn zaak. Ik kan artistiek nu nog een keer een andere kant opgaan, het avontuur tegemoet.”

Talent en wilskracht

Ze was 17 toen ze haar opwachting aan het Waterlooplein maakte, waar toen nog Wayne Eag­ling de scepter zwaaide. Ze kon door haar uitzonderlijke talent en haar tomeloze wilskracht in korte tijd veel dansen en kreeg alle rollen die ze zich wenste. “Ik heb niets te klagen. Echt helemaal niets. Maar als je ouder wordt en voor de zesde of zevende keer Het Zwanenmeer danst, ga je toch denken: dit heb ik nu wel gehad. In die zin is het aantrekkelijk straks de liefde voor dans op een andere manier en in een andere omgeving te belijden.”

Met Ted Brandsen maakte ze duidelijke afspraken over haar afscheid. Ze wil afronden met Romeo en Julia van Rudi van Dantzig (‘het moest wel avondvullend zijn’), een voorstelling die in 1967 zijn oerpremière beleefde en ‘op een mooie manier het verleden en de toekomst van Het Nationale Ballet samenbalt’.

“Deze Romeo en Julia is me zo dierbaar. Ik heb zelf diverse keren met Rudi van Dantzig aan die rol gewerkt. Het is goed hiermee af te sluiten. Het leven houdt ook niet op. Dit einde is een viering van mijn tijd bij Het Nationale Ballet.”

Wintersport

De nieuwe fase betekent dat ze nu kan nadenken over zaken als wel of niet op wintersport. Ook hoeft ze niet meer elke middag verplicht te trainen aan de barre. “Niet meer elke dag in die les... dat is best een prettige gedachte. Vanzelfsprekend zal ik mijn lijf in topconditie houden, maar dat kan ook met iets meer ontspanning. Met zo nu en dan yoga in plaats van eindeloos de grenzen opzoeken.”

Eerst is het zaak volop van het afscheid te genieten. Ze wil er ‘goed bij stilstaan’. “Ik neig ernaar emoties en moeilijke gedachten snel ergens te parkeren – alle aandacht moet naar de voorstellingen. Dat ga ik de komende dagen anders doen. Ik wil die laatste periode bewust meemaken. Dat ik bij iedereen, van technici, collegadansers, mijn balletmeester tot aan de techniek en de marketingafdeling, denk: dit is na 23 jaar de laatste keer dat we zo samenwerken. Ik wil dat gevoel intens tot me laten doordringen.”

Op 1 november begint de volgende fase. “Bizar ook. Dat het dan zover is. Het is goed zo. Ik heb een gouden tijd gehad. Maar er is ook een nieuwe wereld te winnen. Voor het eerst sinds mijn kindertijd is mijn toekomst ongewis. Het is alsof ik op reis ga naar een nieuwe wereld.”

Igone de Jongh op het podium bij Het Nationale Ballet. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden