Plus Achtergrond

Waarom dansen zo ontzaglijk goed is voor de mens

Dansen is extreem goed voor het brein. Hoogleraar Erik Scherder en arts Cuna Knegt toeren met collectief Ludwig door het land om die boodschap te verspreiden.

Voordat het publiek gaat dansen op de muziek van Ludwigs Ballroom Band, vertellen Scherder en Knegt waarom dansen zo goed is voor de mens. Beeld Het dansende brein

Ludwig, het inspirerende collectief van vrijdenkende musici, heeft zich verenigd in een ­Ballroom Band en gaat op toernee langs dansscholen en festivals om de mensen aan het dansen te krijgen. De eerste halte is de Amsterdamse Zuiderkerk, waar arts en onderzoeker Cuna Knegt, samen met Erik Scherder, hoogleraar klinische neuropsychologie en professor in de bewegingswetenschappen, voorafgaand aan het dansgewoel zullen vertellen waarom dansen zo ontzaglijk goed is voor de mens, zowel voor het brein als het gedeelte daaronder.

Naast de tournee met Ludwig is er aankomend jaar het wetenschappelijk danscongres Dancing Neurons, dat 25 januari in de Nationale Opera & Ballet wordt gehouden. De toernee eindigt in 2020 in de Grote Zaal van het Concertgebouw. Daar worden dan de stoelen verwijderd en kan er volop worden gedanst.

‘Afschuwelijk’

“Het is met dans bij mij een beetje uit de hand gelopen,” zegt Knegt. “Ik had me na een intensieve periode in mijn leven – mijn vader kreeg een herseninfarct – om de batterij weer op te ­laden ingeschreven voor een cursus stand-upcomedy, waar ik al snel gillend wegliep omdat het niks voor me was, waarna ik belandde op een cursus moderne dans. En dat slokte me volledig op. Ik doe het nu al vijf jaar zo’n vijf uur per week. Prachtig! Ik vond dansen altijd al leuk.”

Gold dat ook voor Erik Scherder?

“Totaal niet! Ik heb lang geleden drie jaar op dansles gezeten, maar dat heeft alleen maar trauma’s opgeleverd. Op sinterklaasavond mochten de meisjes de jongens ten dans vragen, maar ik zat als laatste nog met mijn rug tegen de muur. Niemand vroeg me! En toen ik dan eindelijk eens werd gevraagd, na drie lange jaren, vroeg het meisje me: vind je het leuk, ben je hier voor het eerst? Ik ben nooit meer teruggegaan.”

Scherder schat in dat zijn bewegingen er ­‘afschuwelijk’ moeten hebben uitgezien. Maar nu moet Knegt toch echt even ingrijpen. “Uit onderzoek weten we dat het helemaal niet uitmaakt hoe het eruitziet. Als je maar plezier hebt.”

Parkinson

Scherder herhaalt het woord ‘plezier’ met de uitdrukking om de mond van een man die ­zojuist in een kolossale hondenbolus is getrapt, maar Knegt laat zich niet afremmen. “En daarnaast nemen het zelfvertrouwen en – indien met voldoende frequentie uitgevoerd – cardiovasculaire conditie, uithoudingsvermogen, ­balans, coördinatie en flexibiliteit toe. Ik heb mijn vader na zijn infarct niet meer aan het dansen gekregen, maar dans is wel een onderdeel van het therapeutisch arsenaal in de zorg.

Er ­bestaat in Nederland zowel een Vereniging voor Muziektherapie als voor Danstherapie. Dat zijn brede therapieën met veel elementen uit de ­fysiotherapie, maar met het ­element ­muziek ­erbij. Dat geeft heel mooie ­resultaten. Zo mooi dat ik deze behandelingen standaard ­vergoed zou willen zien, want dat is nu nog niet zo.”

Waarom is dansen gezond en goed? Scherder: “Cuna buigt zich over de pathologie en ik over de neurale netwerken. Bijvoorbeeld bij parkinson- en alzheimerpatiënten zie je dat dans heel veel teweeg brengt. Dat is schitterend om te zien. Door een beroep te doen op het impliciete geheugen, zoals dat heet, stimuleer je bewegingen die mensen nog van vroeger kennen.”

Knegt: “Bij alzheimer zijn structuren relatief bewaard gebleven die een rol spelen bij motorische vaardigheden. Bij parkinson merk je dat muziek een externe auditieve prikkel is om in beweging te komen, naast de visuele prikkels die je krijgt als je andere mensen ziet bewegen. Heel belangrijk is ook de sociale inbedding die partner- en groepsdans bieden, want het is niet goed als deze mensen door hun beperking in een isolement raken.”

Tango

Typerend voor parkinsonpatiënten is dat ze soms aan de grond gekleefd staan en moeilijk een eerste pas, een beweging kunnen maken. “Muziek kan daarbij helpen,” zegt Knegt. “De tango werkt met zijn scherpe ritmiek heel goed.”

Scherder laat op zijn laptop wat plaatjes zien wat er bij het dansen met het menselijk brein ­gebeurt. “Het aantal neurale netwerken dat wordt geactiveerd en de cognitieve reserve die wordt opgebouwd is iets prachtigs! Maar er is een verschil tussen musici en dansers. Vergeleken bij een puur muzikale prikkeling blijkt uit studies dat de vezelsystemen bij dansers veel meer kanten oplopen en dat is ook logisch, ­omdat musiceren een meer toegespitste vorm van concentratie vereist. Dus stel je voor hoe goed het is voor je brein als je zowel danst als muziek maakt! Dan word je angstaanjagend ­gezond. Ze zouden muziek en dans onmiddellijk op alle scholen moeten invoeren. Dat stimuleren van een actievere leefstijl, met alle bij­behorende gezondheidsvoordelen, is echt mijn missie.”

Het dansende brein, met Ludwig, Erik Scherder en Cuna Knegt, 1/11 om 20.00 uur in de Zuiderkerk. Aansluitend toernee door het land.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden