Plus

W139: unieke kunstplek vecht voor bestaan

Het doek dreigt te vallen voor het laatste podium voor experimentele kunst in de binnenstad van Amsterdam. ‘Er moet ruimte zijn voor uitingen van de tegencultuur.’

Interieur van W139 tijdens de tentoonstelling Summer Jam in augustus 2018.Beeld Chun-han Chiang/W139

‘Laat Amsterdam niet verworden tot laffe wafelstad.’ Met die woorden besluiten directie en bestuur van W139 de brief die ze donderdagochtend afleverden op het stadhuis.

De brief is een hartstochtelijke oproep aan het college van b. en w. van Amsterdam om de tentoonstellingsruimte in de Warmoesstraat financieel te ondersteunen. “Want anders verliezen we op 1 januari 75 procent van onze inkomsten en moeten we de deuren sluiten,” stelt zakelijk directeur Jowon van der Peet.

W139 bestaat sinds 1979 en is gedurende een groot deel van haar bestaan ondersteund door de gemeente. Maar nu valt de instelling buiten de boot. Subsidieaanvragen bij zowel landelijke als lokale loketten werden, met uitzondering van het Mondriaan Fonds, niet gehonoreerd. De Raad voor Cultuur oordeelde dat W139 ondanks 25.000 jaarlijkse bezoekers ‘in zichzelf gekeerd’ is en vooral gericht op liefhebbers en een specialistisch publiek. De commissie van het Amsterdams Fonds voor de Kunst gebruikte de typering ‘in-crowd’ en noemde het belang van de instelling voor de stad zwak.

“Subsidieaanvragen verlangen een managementachtige manier van starre en strakke kaders van kunst ontwikkelen en presenteren,” stelt Van der Peet. “De kracht van W139 is dat de zeggenschap van kunstenaars centraal staat en dat we niet alles in dichtgetimmerde plannen vatten en daarmee ruimte blijven maken voor artistiek risico. Wat hier gebeurt en te zien is, doet er ook toe.”

Jonge spraakmakers

W139 heeft in ruim vier decennia honderden tentoonstellingen georganiseerd. Internationaal erkende grootheden als Arnout Mik en Philip Parreno maar ook jongere spraakmakers als Melanie Bonajo en Zoro Feigl toonden hier al vroeg in hun carrière hun werk. W139 experimenteerde met tentoonstellingsmodellen waarbij niet zelden het hele pand werd verbouwd, organiseerde begin deze eeuw als eerste een kunstverzamelaarscursus en is vier keer per jaar gastheer van kunsttalkshow Stampa.

Volgens Van der Peet vervult W139 daarmee een belangrijke functie in de binnenstad. “In het coalitieakkoord wordt erkend dat de vrijheid in Amsterdam onder druk staat, hoe belangrijk de leefbaarheid van het centrum is. Er moet ruimte zijn voor uitingen van de tegencultuur zodat er niet alleen maar coffeeshops, pizzatenten en Engelse pubs overblijven. De pandemie laat zien hoe ver de kaalslag al is gevorderd: met een dergelijke monocultuur is de stad nu doods.”

W139 is de laatst overgebleven plek voor experimentele kunst in centrum Amsterdam. Het Nederlands Instituut voor Mediakunst heeft in 2012 zijn locatie aan de Keizersgracht gesloten en vier jaar later deed het Stedelijk Museum Bureau Amsterdam aan de Rozenstraat hetzelfde. Mediamatic is verhuisd naar Oost en De Appel verruilde drie jaar geleden haar aanlooplocatie op de Prins Hendrikkade voor een weinig uitnodigende kelder in Nieuw-West.

Culturele bestemming

W139 vecht voor zijn voortbestaan en zoekt alternatieve inkomsten voor de drie ton die het jaarlijks aan subsidie ontving. De tentoonstellingsruimte zou verhuurd kunnen worden aan culturele partijen, maar daarmee is het begrotingsgat niet gedicht. Aan verkoop van het kapitale pand, dat in 2007 werd verworven mede met steun van de gemeente, wil Van der Peet nog niet denken. “Die beslissing is niet aan ons want het eigendom valt onder een aparte beheerstichting. Er rust bovendien een culturele bestemming op het pand, anders wordt het een wafelfabriek.”

Talkshow Stampa, via een livestream te volgen op YouTube, besteedt zaterdag 10 oktober vanaf 20.00 uur aandacht aan de culturele leegloop van het centrum van Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden