PlusRecensie

Vrouwelijk naakt als puzzel van close-ups: een overdonderend eerbetoon aan Karel Appel

Titan Series No. 7, voor het eerst te zien in Europa Beeld Peter Cox
Titan Series No. 7, voor het eerst te zien in EuropaBeeld Peter Cox

De honderdste verjaardag van Karel Appel (1921-2006) is afgelopen jaar op verschillende plekken gevierd. De meest geëigende plek voor een eerbetoon, het Stedelijk, ontbrak vreemd genoeg in dat lijstje. Maar dat gemis wordt nu ruimschoots goed gemaakt door Life-size and Larger in Galerie EenWerk, dat het Appeljaar een overdonderend slotakkoord bezorgt.

Die kwalificatie is op zijn plaats vanwege de kwaliteit van het getoonde werk, dat behoort tot het spannendste dat Appel ooit maakte, beter zelfs dan de woest expressionistische doeken uit zijn Cobrahoogtijdagen. Maar wat deze presentatie helemaal bijzonder maakt is het gebruik van groot formaat Polaroids, niet bepaald een medium dat je direct associeert met het schildersbeest.

Appel maakte dit werk eind jaren tachtig in New York, een onderbelichte periode in zijn leven. En dat terwijl de Big Apple in die tijd een creatieve snelkookpan was, waar grootheden als Richard Prince, Keith Haring en Julian Schnabel in ronddobberden. In diezelfde stad had fotofabrikant Polaroid een studio ingericht, gerund door de Nederlander Eelco Wolf. Hij haalde Appel binnen om aan de slag te gaan met een camera ter grootte van een koelkast die haarscherpe instant foto’s maakte van 51 bij 61 centimeter.

Appel greep het nieuwe medium aan voor de verbeelding van een oud thema: het vrouwelijk naakt. Niet in één stuk maar als een legpuzzel van close-ups, gefragmenteerd op bijna kubistische wijze. Hij verbijzonderde de fotografische unica nog verder door ze te beschilderen. Het zachte, roze vlees wordt bijna abstract onder een laag vetkrijt en inkt. Door het beeld ondersteboven te presenteren lijkt de hand op een bil afkomstig van een ander dan het model zelf en krijgt hij iets opdringerigs.

Vibrerende streken

Titan Series No. 7, voor het eerst te zien in Europa, is herkenbaar als een Appel. Krachtige streken blauw, geel, oranje en rood laten het rechthoekige werk met vier naakten vibreren. Over de lichamen heen heeft Appel bochtig touw gedrapeerd, alsof hij ze wil samenbinden. Rechts van het midden komen de stukken touw samen in een gordiaanse knoop. De restjes hangen tot op de grond als een staart of het soort bliksemafleider.

Pièce de résistance is Standing Nude No. 1. Appel plakte lichaamsdelen op stukken hout die hij beschilderde en met touw aan elkaar knoopte. Het resultaat houdt het midden tussen anatomisch model, buitenformaat voodoopop en hindoegodin. De achterkant is beschilderd in een stijl die sterk doet denken aan Jean-Michael Basquiat. Nog een bewijs dat Appel, toen dik in de zestig, bovenop de artistieke actualiteit van New York zat.

Wat deze tentoonstelling helemaal afmaakt, zijn Vincent Mentzels portretten van Appel in zijn New Yorkse atelier, een keur aan oude catalogi en ander documentatiemateriaal. In de bijgaande publicatie staan zelfs gedichten die Appel maakte over New York (‘City of the world’) en Amsterdam (‘City of my youth’). Nog zo’n onvermoede kant van de kunstenaar die we dachten te kennen van haver tot gort.

Life-size and Larger
Karel Appel
Waar Galerie EenWerk, Koninginneweg 176
Te zien t/m 9/10

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden