PlusReportage

Vragen testen voor De Slimste Mens: ‘Niet spieken hoor!’

Vanaf maandag barst de strijd weer los van De Slimste Mens bij KRO-NCRV, dé kennisquiz van Nederland. We keken mee tijdens een avondje antwoorden testen. ‘Is Jan de Hoop een acteur of een voetballer?’

Eindredacteur van De Slimste Mens Harm Jan Kinkhorst: ‘We kunnen natuurlijk altijd een antwoord vergeten.’  Beeld Marlies Wessels
Eindredacteur van De Slimste Mens Harm Jan Kinkhorst: ‘We kunnen natuurlijk altijd een antwoord vergeten.’Beeld Marlies Wessels

Een doordeweekse avond in Hilversum. In een statig pand worden op overvolle ­bureaus twee laptops opengeklapt. Uit een karakteristieke blauwe Slimste Mensmok geurt koffie. Notitieblokken en pennen liggen gereed.

In de hoek van de kamer staat een bord met ­foto’s en data. Zij zijn de BN’ers die de filmpjes inspreken die horen bij de vraag: wat weet u van? Het zijn niet de minsten: van Louis van Gaal en rapper Snelle tot ‘gravinfluencer’ Eloise en Olcay Gülsen. Harm Jan Kinkhorst zit achter het bureau. Als op zijn laptopschermen gezichten tevoorschijn komen, zegt hij: “Hallo, ik ben Harm Jan, al jaren eindredacteur van De Slimste Mens. Dat doe ik met heel veel plezier. Wie zijn jullie?”

Washington DC en Spaanse pepers

We zijn te gast bij Skyhigh TV, de producent van De Slimste Mens, dat je zonder overdrijven de populairste kennisquiz van Nederland kunt noemen. Hier worden een avondje antwoorden getest op de vragen die zijn bedacht, want de makers pretenderen niet het allemaal zelf te kunnen en weten. Drie vragenrondes komen voorbij: de galerij, het collectieve geheugenspel en de finalevragen: wat weet u van? Bij de laatste moeten de kandidaten antwoorden geven over één onderwerp. Dat kan van alles zijn. Van de stad Washington DC en Spaanse pepers tot kunstenaar Andy Warhol en Marsepein. “De kandidaat moet dan vijf antwoorden geven,” legt Kinkhorst uit. “Wij bedenken die vooraf wel, maar we kunnen er natuurlijk altijd eentje vergeten. Of we hebben een antwoord bedacht dat we vanuit onze bubbel zelf heel grappig vinden, maar waar niemand mee bezig is. Daarom hebben we testpanels ingesteld.”

Voor zo’n testpanel kun je je opgeven. Jarenlang kwamen panelleden van heinde en verre naar Hilversum . “Sommigen kwamen zelfs uit Leeuwarden. Zaten vijf uur in de trein, heen en weer. Ongelooflijk,” glimlacht Kinkhorst. De eindredacteur is vanavond niet alleen: vanuit huis doet Hugo Müller het collectieve geheugenspel en een kamer verderop zit Tobias Post, die de galerijronde voor zijn rekening neemt. Alle drie zoomen met een groepje van vijf testers.

Quizfanaat

Als Kinkhorst zich voorgesteld heeft, zijn de panelleden aan de beurt. Het zijn Arnold (38), een data-analist uit Rijswijk, Utrechter Jeroen (48), ‘werkzaam bij het moederbedrijf van Douwe Egberts’, studente Emma (23) uit Rotterdam, Marijke (32), in dienst bij een van de marktleiders op het gebied van roomlikeuren (Harm Jan: ‘Lekker’) en Thea (61), die in de letselschadebranche werkte en een enorme quizfanaat is. “Ik heb zelf meegedaan aan Met het Mes op Tafel, Get the Picture, That’s the Question: quizzen voor onbekende Nederlanders.”

Als Kinkhorst het onderwerp noemt, klimmen de vijf vlijtig in de pen. “Jullie krijgen een minuutje, dan noemen jullie een voor een de antwoorden op. En spieken mag niet,” benadrukt de eindredacteur. “Ja, je gelooft het bijna niet, maar het komt echt voor dat testkandidaten dat doen. We zijn aan het zoomen dus het kan gemakkelijk.”

Een uur lang vuurt Kinkhorst onderwerpen op de kandidaten af: wat weten ze van karton? Van Maleisië? Van kabeljauw? “Ik had zelf levertraan bij kabeljauw, maar dat heeft niemand. Nou, die doen we dan niet. Misschien ook een beetje ouderwets woord, hè.”

In de kamer ernaast neemt Tobias de galerijvragen door. Voor de niet-kijkers: de kandidaten krijgen stuk voor stuk acht plaatjes te zien, waarbij ze de link moeten leggen en de antwoorden geven. Voorbeeld: provinciesteden in Frankrijk. Op de plaatjes zie je dan alleen een stip op de kaart. “Italië is dan weer lastiger. Als de testers niet verder komen dan Rome en ­Milaan houdt het op,” aldus Post, student Nederlands en communicatiewetenschappen.

Hij was drie jaar geleden zelf tester, werd vervolgens gevraagd als stagiair en bleef hangen. Inmiddels bedenkt hij de vragen voor de galerijronde. Een droombaan, zegt hij, ‘al kan ik bijna niets meer zien waarbij ik niet denk: hé, zijn daar nog zeven andere dingen van die hierop lijken? Kom ik een verkeersbord tegen, denk ik meteen: kunnen we daar iets mee?”

Artiesten in Lego

Acht plaatjes die iets gemeens hebben, ze hebben al zóveel bedacht: van artiesten in Lego (‘Ed Sheeran bleek toen best moeilijk’) en als vrouw vermomde Amerikaanse presidenten tot zand­sculpturen van bekende gebouwen. Post: “Zie je op internet een plaatje van het Sydney Opera House, dan zoek je verder: zijn er ook sculpturen van het Louvre, Rijksmuseum, Colosseum? Je zoekt een balans tussen moeilijk en makkelijk. Zelf hou ik heel erg van woordcombinaties. Dat je een plaatje ziet van een vos in een niet opgeruimde kamer: sloddervos. Superleuk om te bedenken. Al komen sommige items niet uit de verf, zoals cryptisch omschreven hoofdsteden. Boeddha plus pestdokter moest Boedapest zijn. Werkte niet.”

Natuurlijk komt het voor dat ze zich afvragen: hebben we deze vraag al gehad? Dan is daar de database. “Daar staan nu 23.230 vragen in en die is vrij essentieel, want niemand heeft de volledige geschiedenis in zijn hoofd,” stelt Kinkhorst.

Brede kennis

Discussie over de vragen is er altijd. “De ene kandidaat kent het periodiek systeem der chemische elementen uit zijn hoofd, maar kan Kim Kardashian niet van een presidentsvrouw onderscheiden. Deze quiz gaat over brede algemene kennis. Als je die hebt, kom je ver. Daarom is de minimumleeftijd 24. Na de middelbare school heb je vaak kennis in te halen. Je moet ook weten wie Wim Kok was of Ruud Gullit is.”

Drie uur nemen ze vragen door. Kinkhorst heeft een grote glimlach op zijn gezicht als de antwoorden binnenkomen op de vraag: wat weet u van Jan de Hoop? ‘Presentator’ komt voorbij, net als nieuwslezer, bloopers en RTL Ochtendnieuws. De 23-jarige Emma schudt het hoofd: “Hier ben ik te jong voor. Ik dacht aan acteur, politicus, voetballer of zanger. Heb ik er misschien toch eentje goed.” Kinkhorst, lachend: “Niet eentje, en da’s ook knap.”

De Slimste Mens is vanaf maandag elke weekavond te zien bij KRO-NCRV om 20.40 uur op NPO 2.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden