PlusAchtergrond

VR-films uit Venetië naar Eye: naar het café in de 17de eeuw

Net als vorig jaar reizen ook nu de virtualrealityfilms die ‘draaien’ tijdens het filmfestival van Venetië de wereld over. In filmmuseum Eye is daardoor de fine fleur van de VR-wereld onder handbereik.

Joost Broeren-Huitenga
In Angels of Amsterdam komen de verhalen tot leven van vier jonge vrouwen in het Amsterdam van de zeventiende eeuw.  Beeld -
In Angels of Amsterdam komen de verhalen tot leven van vier jonge vrouwen in het Amsterdam van de zeventiende eeuw.Beeld -

Vorig jaar was het nog een coronabokkesprong: de virtualrealityselectie van het filmfestival van Venetië was ook in tientallen andere steden over de hele wereld te zien, onder de titel Venice VR Expanded. Het was een van de vele initiatieven waarmee de culturele sector probeerde zichzelf overeind te houden in een tijd van sluiting. Als de wereld niet naar ons kan komen, was toen de gedachte, gaan wij wel de wereld in.

Nu lijkt het van een incident uit te groeien tot een traditie, want ook dit jaar is Venice VR Expanded weer wereldwijd te zien, onder meer in Eye Filmmuseum in Amsterdam. Het zou fantastisch zijn als dit zo blijft, want wat is het een enorme rijkdom om de fine fleur van de VR-wereld zo binnen handbereik te hebben.

Het filmfestival van Venetië, onderdeel van de kunstbiënnale van de stad, zette in 2017 als eerste van de grote filmfestivals vol in op het immersieve medium VR, dat een eigen competitie kreeg. Sindsdien is het festival uitgegroeid tot hét internationale podium voor artistieke VR. In de eerste jaren presenteerde het festival onder meer de eerste virtuele stappen van gevestigde filmmakers als Tsai Ming-liang en Roger Ross Williams en beeldend kunstenaars als Laurie Anderson en Marina Abramović.

Dat soort namen ontbreken in de selectie van dit jaar, die bestaat uit 34 titels waarvan 20 meedingen in de competitie. Waarschijnlijk deels omdat juist die gevestigde makers geneigd zijn om hun VR-werken in te bedden in grootschaligere installaties, die niet te verwezenlijken zijn binnen de context van vertoningen op tientallen plekken wereldwijd. Maar misschien ook omdat de VR-wereld inmiddels zijn eigen grote namen begint te ontwikkelen, los van de oudere kunstvormen.

Angels of Amsterdam

Voor het eerst is dit jaar ook een Nederlandse productie geselecteerd voor de festivalcompetitie: Angels of Amsterdam van Avinash Changa en Anna Abrahams (ook VR-programmeur bij Eye). Dat werk krijgt in Eye een wat ruimere omlijsting, waarin de bezoekers zowel in de echte wereld als in de virtuele aan de toog van een bar zitten. In het echt staat die in het restaurant van Eye, in de virtuele wereld duiken we café ’t Papeneiland in, een klassieke kroeg op de hoek van de Prinsengracht en de Brouwersgracht.

Daar komen de verhalen tot leven van vier jonge vrouwen in het Amsterdam van de zeventiende eeuw: Elsje Christiaens, die als achttienjarige ter dood werd veroordeeld; Maritgen Jansz, die als man door het leven ging; de zwarte Juliana, die als slaaf naar Amsterdam kwam en prostituée Catalijn Laurens, alias Soete Cut. Omringd door de rijkdom van de Gouden Eeuw bijten zij op een houtje.

Wie oogcontact met een van hen maakt, krijgt vaak larmoyante ervaringen te horen van vrouwen die het proberen te rooien in de rafelranden van de stad. Die worden gebracht in muzikale performances vol moderne invloeden. Net als de aankleding van de kroeg, een mix van klassieke en hedendaagse elementen, benadrukt het dat de problemen waarmee deze vier vrouwen kampen nog altijd pijnlijk relevant zijn.

Flarden van levens

Eye vult het programma van Venice VR Expanded aan met nog eens twee producties van Nederlandse en Vlaamse makers. Waar Angels of Amsterdam zich richt op onderdompeling in een andere mogelijke wereld, benadrukken deze projecten elk op hun eigen manier juist de interactieve mogelijkheden van VR.

In Apart/Samen van visual designer Demian Albers en schrijver Micha Hamel navigeert de kijker door het verhaal van een stel. Eerst ontdek je hoe hij en zij los van elkaar werden wie ze zijn, door in een vrolijk geanimeerde wereld allerlei voorwerpen op te pakken die flarden van hun levens oproepen. Die momenten komen in de vernuftige verhaalstructuur vervolgens weer bovendrijven als je momenten uit hun leven samen ziet.

De VR-ervaring Hands-on Hamlet van de Vlaamse theatergroep CREW, van 1 t/m 5 september gepresenteerd in samenwerking met cultuurhuis de Brakke Grond, geeft de toeschouwer een nog actievere rol. Met de VR-bril op loop je fysiek en virtueel rond in de wereld van Hamlet, in een digitale reconstructie van kasteel Elsinore.

Filmfestival Venetië

Ondanks het feit dat grote concurrent Cannes dit jaar én later plaatsvond én een grotere selectie presenteerde, heeft het filmfestival van Venetië alsnog een flink blik grote namen weten open te trekken voor de 78e editie van het oudste filmfestival ter wereld.

Het festival opent woensdag met Madres paralelas, de nieuwste film van de Spaanse filmmaker Pedro Almodóvar, die twee jaar geleden op het festival een ereprijs kreeg voor zijn gehele oeuvre. De 22 titels tellende competitie omvat verder films van onder anderen Pablo Larraín, die na Jackie nu zijn Lady Di-biopic Spencer presenteert; de eerste Netflixproducties van filmgrootheden Paolo Sorrentino (The Hand of God) en Jane Campion (The Power of the Dog) en het regiedebuut van actrice Maggie Gyllenhaal (The Lost Daughter). Buiten competitie zijn Ridley Scotts The Last Duel (met hoofdrollen voor Ben Affleck, Adam Driver en Jodie Comer) en Denis Villeneuve’s verfilming van scifi-epos Dune goed voor de glitter en glamour.

In het parallelprogramma Giornate degli Autori is een Nederlandse productie geselecteerd: Three Minutes – A Lengthening van Bianca Stigter, waarin drie minuten amateurfilm gedraaid in het Joodse stadje Nasielsk in Polen in 1938 wordt uitgesponnen tot speelfilmlengte om alle geheimen van de beelden te ontrafelen.

Venice VR Expanded, 1 t/m 12 september, Eye Filmmuseum.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden