PlusReportage

VR-ervaring in Eye maakt de onveiligheid van zwarte Amerikanen invoelbaar

Ben’s Chili Bowl in Washington is een plek waar Afro-Amerikanen zich veilig kunnen voelen.Beeld Felix & Paul Studio / Eye Filmmuseum

Met het ervaren van virtual reality bij Traveling While Black van Roger Ross Williams zit het publiek van Eye deze zomer aan tafel in Ben’s Chili Bowl, een restaurant in Washington uit The Negro Travelers’ Green Book. Samaria Rice vertelt hierin over de moord op haar zoon Tamir, die werd doodgeschoten door een politieagent in 2014.

Op de derde verdieping in Eye staan drie typisch Amerikaanse retro cabines uit een diner, met mosterd en ketchup op tafel. De bedoeling was dat de flessen vol met saus zouden zitten, zodat het publiek bij de virtualreality-voorstelling een hotdog kon eten. Door corona werden die plannen terzijde geschoven. Toch is de belevingswereld van een Amerikaanse diner uit het midden van de 20ste eeuw niet minder echt.

“Als ik Ben’s Chili Bowl zou instappen met mijn blonde haar en witte huid zou ik de verhalen niet op deze manier te horen krijgen. Ik heb Roger Ross Williams mogen ontmoeten en zijn kracht is het om mensen op hun gemak te stellen, terwijl ze gefilmd worden,” zegt Anna Abrahams, programmeur van Eye. “Voor dit programma hebben we het daadwerkelijke Green Book besteld. Het verbaast me dat het maar negentig pagina’s heeft. Het is zo dun.”

Welkom na zonsondergang

The Negro Travelers’ Green Book werd geschreven door Victor Hugo Green in de periode van de racistische Jim Crowwetten in de jaren veertig, vijftig en zestig. Deze gids informeerde Afro-Amerikaanse reizigers over hotels, horeca, ziekenhuizen, benzinestations en garages waar ze welkom waren en steden waar ze na zonsondergang niet konden verblijven. Traveling While Black geeft een gezicht aan racistisch gemotiveerd politiegeweld en ontroert door het vertrouwen van de Afro-Amerikaanse klantenkring in Ben’s Chili Bowl. Het vertelt hoe het is om zwart te zijn in Amerika.

Ben’s Chili Bowl in WashingtonBeeld Felix & Paul Studio / Eye Filmmuseum

Deze VR-ervaring van Oscarwinnaar Roger Ross Williams werpt licht op de onveiligheid die veel zwarte Amerikanen ook nu nog ervaren. Ross Williams: “Sinds de dagen van The Green Book is er helaas niet veel veranderd; zwarte mensen lopen risico vanaf het moment dat ze hun huis verlaten.”

Ross Williams wijst op de noodzaak van ‘safe spaces’ voor Afro-Amerikanen. “Discriminatie is niet iets van het verleden, het geweld vindt nog elke dag plaats. Traveling While Black is een uitnodiging om de discussie aan te gaan over het verleden en het heden, met het oog op de toekomst gericht. Ik koos voor de immersieve vr-techniek om iedereen na te laten denken over de kwestie van ‘ras’ in Amerika. Je kunt er niet aan ontsnappen, net zomin als Afro-Amerikanen kunnen ontsnappen aan de realiteit van zwart zijn in Amerika.”

Speelgoedpistool

Door de recente Black Lives Matter-protesten rond de dood van George Floyd voelt Williams opnieuw de urgentie om steun te geven aan zwarte filmmakers. “Ik wil mijn productie­bedrijf op grote schaal uitbreiden, zodat het daadwerkelijk kansen biedt aan zwarte filmmakers.”

Op 22 november 2014 werd Tamir Rice, een 12-jarige Afro-Amerikaanse jongen, in Cleveland, Ohio gedood door Timothy Loehmann, een 26-jarige blanke politieagent. Tamir had een speelgoedpistool vast, toen de politieagent op hem schoot.

In virtual reality zijn de beelden van de schietpartij te zien en hoort het publiek het verhaal van Samaria Rice, de moeder van Tamir. Het sluit af met haar verhaal; hoe ze moest kiezen tussen meerijden met Tamir op de bijrijdersstoel van de ambulance of bij haar andere twee kinderen blijven, die in een politiewagen waren gezet op de plaats delict.

Black Light viert kracht zwarte film

Virtual reality valt tot en met 5 augustus te ervaren als onderdeel van het programma Black Light, in filmmuseum Eye, waarin baanbrekende films uit de zwarte filmcultuur worden gevierd en voorzien van een uitgebreid randprogramma met muziek, performances en lezingen. Black Light zet de schijnwerpers op de verbeelding van zwarte identiteit in film, van 1920 tot nu. Van Within Our Gates en Almacita di Desolato tot Moonlight en Tom Adelaar: er is niet één zwarte cinema. Black Light viert de verscheidenheid en kracht van de zwarte film. Traveling While Black valt daarnaast onder Xtended, waarin publiek virtueel driedimensionaal door een audiovisuele ruimte wordt omringd. Xtended presenteerde eerder werk van kunstenaars en filmmakers als Alejandro G. Iñárritu, Laurie Anderson, Marina Abramović en Tsai Ming-liang.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden