Plus

VPRO-hoofdredactie: 'Nipkownominaties bewijzen dat er iets goed gaat hier'

Televisiecritici reiken vrijdag de Zilveren Nipkowschijf uit. Met alledrie de nominaties op zak (Zondag met Lubach, Langs de Oevers van de Yangtze, De Hokjesman) zijn Karen de Bok en Stan van Engelen, hoofdredactie televisie bij de VPRO, verzekerd van een feestje.

Stan van Engelen en Karen de Bok vormen samen de hoofdredactie televisie bij de VPRO. Beeld Ivo van der Bent

Drie nominaties voor de Nipkowschijf en Beestieboys won een prestigieuze kinderjuryprijs in München. Kunnen jullie achterover leunen?
De Bok (hierna DB): "De stemming is goed, dat zeker. We hebben het gevierd met een grote slagroomtaart."

Wat zeggen de nominaties?
Van Engelen (VE): "Dat er iets goed gaat hier. Makers met een goed idee moeten de tijd en de ruimte blijven krijgen iets moois te maken."
DB: "Als we eenmaal ja zeggen tegen een plan - dat gaat best wat tijd overheen - gaan we er vol voor en mogen er best dingen mis gaan. Bovendien werpt de nauwe samenwerking met buitenproducenten als De Haaien (Langs de ­oevers van de Yangtze) en Human Factor (Zondag met Lubach) zijn vruchten af."

Wanneer wordt betrokkenheid bemoeienis?
VE: "Dat wordt vaker verward met elkaar. De VPRO gaat samen met een maker de afspraak aan het allermooiste uit een project te halen. Daarin help je elkaar. Dat betekent ook: loslaten op het moment dat het loopt. De hokjesman is daar een mooi voorbeeld van."
DB: "En ook Langs de oevers van de Yangtze en Ruben Terlou. Het was niet vanzelfsprekend dat hij het ging doen. Eerst willen we testopnames, omdat we niet iemand willen die alleen kan presenteren, ook de journalistieke kant is belangrijk. In het voortraject wordt het verschil gemaakt."

In november komt Bram Vermeulen met De Trek. Is het nog toeval dat zulke reisseries bij de VPRO terechtkomen?
DB: "Niet meer. Wat Jelle Brandt Corstius deed was vernieuwend: iemand die een land en de taal zo goed kende. Later volgden Thomas Erdbrink (Onze man in Teheran en de nieuwe presentator van Zomergasten) en Ruben. Voorjaar 2017 komt Made in Europe, naar het boek van Pieter Steinz. Dat plan heeft hier drie jaar in ontwikkeling gelegen. Nu is de vorm gevonden en Dimitri Verhulst is de presentator."
VE: "Rond de reisseries is de VPRO snel veranderd. Na de series met Jelle en Adriaan van Dis is er een zekere schroom weggevallen bij veel makers: dat zo'n toegankelijke vorm niet betekent dat je een knieval doet naar je journalistieke waarden of de verdieping."
DB: "We krijgen ook wel eens kritiek dat 'er weer een poppetje door een land heen loopt'. Maar er kijken 400.000 mensen naar een serie van Bram Vermeulen die dwars door Afrika reist. Als wij een 'gewone' documentaire over Afrika uitzenden, kijken die mensen niet."

Als hokjesman Michael Schaap in een interview zegt dat hij het idee heeft dat de VPRO te braaf wordt, snappen jullie dan wat hij bedoelt?
DB: "Nee. Ik vind niet dat we te braaf zijn."

Wordt zoiets besproken?
DB: "Hij heeft de vrijheid om dat te zeggen. Als we het programma evalueren zullen we het er vast nog over hebben. Kritiek is niet erg, daar moet je ­tegen kunnen. Ik zit al heel lang bij de VPRO en vroeger beten we in interviews van ons af, dat vonden veel mensen irritant, maar het was ook nieuw. Nu hoef je de radio maar aan te zetten en de ene na de andere draai om de oren wordt uitgedeeld. Ik vind dat we die kant niet op moeten. Dat de VPRO juist daar tegendraads in is."

Langs de oevers van de Yangtze is één van de drie kanshebbers op de Zilveren Nipkowschijf. Beeld VPRO

Wat merken jullie van de veranderingen bij de NPO? NPO3 richt zich inmiddels wat kramp­achtig op jongeren.
VE: "Dat is inderdaad een duidelijke koerswijziging. Het is geen slechte keuze hè, maar het onderscheid tussen NPO2 en NPO3 wordt groter. En ja, het is jammer dat 24 uur met... dan moet stoppen, maar wij moeten als VPRO ook niet bang zijn om af en toe met iets te stoppen om ruimte te maken voor nieuwe dingen."
"De druk vanuit de NPO om een goed bekeken programma te maken is groot. Er was een tijd dat veel mensen bij de VPRO dat heel ingewikkeld vonden. Dat is voorbij. Het is namelijk ook interessant om als maker na te denken over iets dat én interessant is én mooi gedraaid én waar je ontzettend veel mensen mee aanspreekt."
DB: "In deze vluchtige tijd moet het voor de kijker snel duidelijk zijn waar hij naar kijkt."

De VPRO bestaat dit jaar negentig jaar. Wat brengt de toekomst?
DB: "Ik denk dat we een hele kwieke negentig­jarige zijn, die een eigen koers vaart. Dat moeten we vasthouden, ook al verandert het landschap: budgetten gaan omlaag, de concurrentie groeit. De grootste vrees bij mij zit bij de politiek. Want bij Tweede Kamerverkiezingen zullen bezuinigingen op de publieke omroep wel weer besproken worden. Er wordt heel makkelijk gezegd: laat maar over aan de markt."
VE: "Ik denk dat alle drie de Nipkowgenomineerden er niet waren gekomen als het aan de markt had gelegen."

Wij van de VPRO adviseren de VPRO

De Hokjesman
“Op papier: ga met een ­meneer die eruitziet als een negentiende-eeuwse antropoloog naar de ­Molukse gemeenschap in Vught. Dat is een moeilijk te verkopen plan. De hokjesman richt zich nooit tot de kijker, ­terwijl kijkcijferexperts zeggen dat dat belangrijk is. En de voice-over staat bol van de poëtische teksten: ook niet iets dat je terug zult lezen in het Handboek Televisie Maken. Het programma spot met veel tv-wetten; en toch klopt het.”

Langs de Oevers van de Yangtze
“Veel mensen wilden graag een reisserie over China presenteren. Dick Swaab kwam bij De Haaien met Ruben Terlou en daarna hebben we testopnames gemaakt en regisseur Maaik Krijgsman voorgedragen. De oplossing is nooit: als we dit idee nu eens doen met twee BN’ers, dan werkt het wel. Wij denken eerst: is het een noodzakelijk idee en waarin is het onderscheidend? En soms pakt het ook gewoon boven verwachting uit.”

Zondag met Lubach
“Als je vooraf had gezegd: we gaan een programma maken dat TTIP en de kamer van koophandel behandelt, met Emile Roemer als gast en er gaan een half miljoen mensen kijken, had niemand dat geloofd. Er is ook lang aan de vorm gesleuteld. We keken eerst naar Arjens improvisatieshow Op sterk water: leuk in het theater, moeilijk op tv. Je weet dat je bij de zoveelste poging tot een satirische nieuwsshow eigenlijk maar één kans hebt. Arjen en zijn team hebben die gegrepen.”
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden