PlusRecensie

Vooral het treurige gezin beschrijft Auke Kok in rake schetsen

Dries Muus
null Beeld -
Beeld -

Aan de ene kant is Flinke jongen precies het soort debuutroman dat je van een ervaren journalist, non-fictieschrijver en Cruijffbiograaf kunt verwachten. Het is een scherp geobserveerd verslag van een turbulente periode uit de jeugd van een intelligente dromer, en een goed gedocumenteerd tijdsbeeld van eind jaren zestig, begin jaren zeventig. Precies: de periode waarin het Nederlandse voetbal, onder aanvoering van Johan Cruijff, Rinus Michels en Willem van Hanegem, heel Europa veroverde.

Aan de andere kant is Flinke jongen tóch verrassend, omdat het ook stukken minder journalistiek is dan verwacht. Om te beginnen is er de toon. Hidde, de hoofdpersoon van rond de 12, vertelt vanuit de eerste persoon over ‘het leuke gezin’ waarin hij het middelste kind is. Naar buiten toe is hij de brave, gezeglijke zoon, die keurig met twee woorden spreekt. Naar de lezer toe praat hij schamper en rebels, vol komisch-honende typeringen: ‘De cultuur in ons huis reikt niet hoger dan een centimeter of vijf: de dikte van de vierkante doos met de symfonieën van Beethoven.’

Het is een bijzonder vertelperspectief: ergens halverwege een terugblik en een liveverslag, analyseren en tonen, toen en nu. Auke Kok (1956) springt soepel heen en weer tussen verleden en tegenwoordige tijd, inzoomen en uitzoomen. Hij blijft de hele roman dichtbij de denkwereld van een bijna-puber, die zich aan voetbal vastklampt om niet meegesleurd te worden door de ellende thuis.

Met name de passages waarin de verhoudingen binnen het treurige gezin centraal staan, overtuigen. Ze zijn pijnlijk, dreigend, aangrijpend. De stukken waarin Kok zich richt op Hiddes belevenissen buitenshuis of op de voetbalwedstrijden die hij kijkt of speelt, missen die lading. De spanningsboog verslapt en de originaliteit verdampt zodra Hidde naar school gaat of naar de stad, zodra hij met vriendjes is of aan het tv-scherm gekluisterd zit, zodra hij uitwegen zoekt en vindt.

De kracht van dit debuut zit ‘m duidelijk in het uiteenvallende gezin. Hidde, maar ook zijn ouders en zijn broer zijn stuk voor stuk schrijnende personages. Vooral in hún rake karakterschetsen zien we Auke Kok de romancier.

Fictie
Auke kok
Flinke jongen
De Bezige Bij, €23,99
272 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden