Plus Achtergrond

Voor Young Adult-fans is lezen geen hobby maar een lifestyle

Vanaf de puberleeftijd gaan kinderen minder lezen. Op Young Adult-lezers na, die gaan dan juist helemaal los. Ze laten het ook niet bij lezen, maar bezoeken YA-evenementen, zoals het Young Adult Literatuur Festival Utrecht (YALFU) op 13 oktober. 

Jongeren delen hun leeservaringen met mooie plaatjes op #Bookstagram. Beeld Getty Images

Als programma­maker en marketeer Sandra van Mook het Young Adult Literatuur Festival Utrecht (YALFU) wil promoten, doet ze dat niet via advertenties of flyers, maar stuurt ze een paar appjes naar young adult-lezers uit haar netwerk. Zij delen de informatie in hun WhatsAppgroepen en op ­sociale media en zo komt de kaartverkoop op gang.

“Ze willen niet alleen gaan, dus organiseren ze meteen om samen te gaan. Lezen is een sociale gebeurtenis en een lifestyle. Dat is heel kenmerkend voor de doelgroep.”

Jongeren gaan vanaf hun pubertijd veel minder lezen: er is al jaren sprake van een dalende trend. Toch blijkt ook uit consumentenonderzoek van KVB Boekwerk, het kennis- en innovatieplatform voor de boekensector, dat een derde van de jongeren tussen de 12 en 25 jaar minimaal één keer per week een boek leest. En: young adult-boeken zijn maar onder de helft van jonge lezers bekend. (Boekenbranchemeting 44, 2018, red).

Maar de jongeren díe de weg naar YA vinden, zijn heel actieve lezers en bezoekers van events. Hoe ze dat allemaal bekostigen? Van Mook: “Ik denk dat deze doelgroep spaart voor dit soort evenementen en dan ook bereid is om (veel) geld uit te geven aan hun hobby.”

Overgewaaid

Young Adult is een verzamelnaam voor boeken voor jongeren tussen de pak ‘m beet 15 en 21 jaar, maar de lezers zijn regelmatig ouder. Tien jaar geleden kwam YA-literatuur uit Engeland en Amerika overgewaaid.

Binnen YA wordt onderscheid gemaakt tussen ‘contemporary’ (Fangirl, To all the boys I’ve loved before) en ‘fantasy’ (Twilight, The Hunger Games). ­Tegenwoordig bestaat de markt niet alleen uit vertalingen, er zijn ook Nederlandse YA-schrijvers, zoals Mirjam Mous, Esther Walraven en Danielle ­Bakhuis.

De 17-jarige Amé van der Vorst kwam er 2,5 jaar geleden door haar moeder achter dat er zoiets als YA bestond. “Ik hield helemaal niet van ­lezen. De boeken die ik voor mijn leeslijst moest lezen, vond ik saai. Mijn moeder raadde me ­Drägan Duma van Petty van Delft aan en ik was meteen verkocht! Ik heb de hele serie gelezen. Ik lees heel graag fantasy, maar ook contemporary vind ik leuk. Die boeken gaan vaak over tieners op de middelbare school met tienerproblemen: ze zijn superverliefd op iemand die niet verliefd is op hen of ze hebben niet veel vrienden. Superherkenbaar!”

#Bookstagram Beeld Getty Images

“Iedereen is welkom bij YA,” benadrukt Reza ­Niamat (25). “De lezers zijn veel socialer dan je misschien op het eerste gezicht zou zeggen. Als je voor het eerst alleen naar een event gaat, raak je altijd wel in gesprek met de mensen om hem heen. Je hebt namelijk altijd een onderwerp om over te praten: het boek dat je in je handen hebt.” Hij bezoekt bijna alle events en heeft ook een kaartje voor YALFU. “Victoria Schwab komt. Ik vind haar boeken heel erg tof!” Bovendien is het een gelegenheid om al zijn online vrienden weer eens te ontmoeten.”

Ook Van der Vorst ging online op zoek naar YA-lezers. “Op Instagram hoef je alleen maar een ‘tag’ met de titel van een boek in te voeren en je krijgt meteen een reactie: ‘Oh my God, heb jij dat boek ook gelezen!?’ Tips van anderen motiveren ook weer om andere boeken te lezen. Ik heb veel contacten via #Bookstagram: daar deel ik foto’s van mijn favoriete YA-boeken met een mooie achtergrond, bijvoorbeeld herfstblaadjes.”

Bijna al haar geld gaat op aan boeken. In haar favoriete boekhandel bezoekt ze sinds kort maandelijks een YA-leesclub: “Ik kon meteen meepraten. Heel bijzonder, zo’n groep gelijk­gestemden.”

Voor nerds

“De groep lezers op de middelbare school is klein, want lezen is ‘niet cool, iets voor nerds’, zegt Myrthe Spiteri, uitgever van Blossom Books; een uitgeverij die gespecialiseerd is in YA. “Bij YA bestaat er geen oordeel. Ook voor buitenbeentjes is de groep een veilige plek.”

Spelen YA-schrijvers in op dat thema? “Vaak is er sprake van een antiheld die iets fantastisch presteert,” zegt Spiteri. “Zo’n personage is herkenbaar voor de lezer.” Volgens de uitgever schrijven heel veel lezers zelf ook. “Ze delen die verhalen vaak op Wattpad; een online community voor schrijvers. Bij live events met schrijvers vraagt er altijd wel iemand uit het publiek: ‘Ik schrijf zelf ook. Heb je tips?’”

#Bookstagram Beeld Getty Images

Emmy van Ruijven (29), YA-lezer en -blogger van het eerste uur, heeft al heel wat onaf­gemaakte manuscripten op de plank liggen. Toen er een schrijfwedstrijd bij uitgeverij Moon was, besloot ze mee te doen. Ze stuurde de eerste 30.000 woorden van haar verhaal Supernerd op en kwam op de longlist. Dat motiveerde haar om het af te maken.

Dutch Venture Publishing bood haar een contract aan. “Mijn verhaal gaat over een ‘nerdy’ meisje dat wordt gedwongen om een superheld te zijn. In veel YA-boeken ­ondergaan de hoofdpersonages een transformatie. De boodschap die ze uitdragen is vaak: ‘Ik mag er zijn’. Dat vind ik goud waard.”

Niamat heeft als beheerder van de Facebook-groep Young Adult boeken en series ♥ het aantal leden in vijf jaar tijd zien verviervoudigen van 2000 tot ruim 8000. Eén keer per jaar organiseert hij een ‘meet-up’ in een boekhandel, die dan de hele dag is gevuld met YA-lezers.

“Mijn ­familie reageert altijd verbaasd: ‘Lezen is toch niet populair? En dat doe je toch in je eentje?’ Ik leg ze dan uit dat dat niet zo is: voor mij is het echt onderdeel van mijn leven geworden.”

YALFU, TivoliVredenburg, 13/10, 13.00 - 17.00 uur.

#Bookstagram Beeld Getty Images

Zelf YA schrijven? 

Sterke verhalen & hoe je ze schrijft door Rebecca Stern en Grant Faulkner is een schrijfgids voor jonge schrijvers vol met schrijftips van YA-auteurs, zoals:

1. Spit je leven uit: leg ervaringen, emoties, herinneringen en dromen bloot: je kunt ze gebruiken als basis om je verhaal op te bouwen.

2.Ben je op zoek naar een doeltreffende manier om je verhaal aan het rollen te krijgen, begin dan op het moment dat het leven van je protagonist voor eens en altijd verandert.

3. Spreek met jezelf af dat je dagelijkse een bepaald aantal woorden schrijft binnen een tijdslimiet. Geen getreuzel!

* Bij de YALFU Academy geeft Myrthe Spiteri naar aanleiding van dit boek op 9 en 30 november een tweedaagse masterclass voor beginnende schrijvers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden