Plus

Voor Louis van Gaal is zijn ziekte weer iets om te managen

null Beeld Dutch FilmWorks
Beeld Dutch FilmWorks

In de film Louis over leven en werk van Louis van Gaal draait de hoofdpersoon zoals aangekondigd niet om zijn ziekte heen. Maar melodramatisch of vet aangezet wordt het nergens als de prostaatkanker ter sprake komt. ‘Ik heb die ziekte, ja. En daar komen problemen bij.’

Maarten Wijffels

In de spreekkamer van het ziekenhuis kijken Louis en Truus van Gaal bedrukt voor zich uit. Het is december 2020. “We dachten het al wel,” mompelt Truus als reactie op de diagnose die ze zojuist hebben gehoord. De behandelend arts schetst de situatie zo: “Het is niet zoals bij – ik zeg maar – longkanker. Dan zit je in een veel slechtere situatie. Prostaatkanker is echt goed te genezen. Maar: het is wel iets wat we heel serieus moeten nemen. Want het is een serieuze vorm van prostaatkanker.”

Voor een film over leven en werk van Louis van Gaal was het makkelijkste geweest om met deze scène te openen. Meteen een binnenkomer van jewelste voor de kijker. Bam! In werkelijkheid is het juist één van de laatste scènes geworden in een film van ruim twee uur.

Het verbaast aan de ene kant, in een tijdsgewricht waarin het lijkt of alle persoonlijke sores van bekende Nederlanders groots, groter, grootst moeten worden uitgevent. Weerman Piet Paulusma die overlijdt, zonder dat hij ook maar iets over zijn kanker heeft geopenbaard; jammer, menen columnisten dan. Hij heeft zichzelf ontnomen dat Nederland op z’n mooist en zijn liefst is als mensen ziek zijn.

Het verbaast anderzijds bij Van Gaal ook weer niet, als je weet wat ze bij het Nederlands elftal zeggen over de bondscoach. “Louis? Die kan zich bewonderenswaardig over tegenslag heenzetten. Hij denkt dan meteen oplossingsgericht.”

25 bestralingen

“Ik heb de ziekte,” zegt Van Gaal in de film. “En ik manage alle problemen die erbij komen. Want die zijn er wel als je 25 keer bent bestraald.”

En dat ziet de kijker hem doen. Vanuit een ziekenhuisbed, liggend in een scanapparaat en wanneer hij droogjes aangeeft wat praktische problemen zijn als je maandenlang met een katheter rondloopt. “Met een katheter wordt het moeilijk om de liefde te bedrijven.”

Maar als gezegd: bondig, feitelijk, ingetogen. Bij elkaar opgeteld krijgen alle uitbundige bordesscènes met de ‘wij zijn de beste-slogans’ na gewonnen prijzen met Ajax, AZ en Bayern München niet minder zendtijd.

Het zijn wel weer de kleine, persoonlijke inkijkjes en dialogen die de hele film door het meest beklijven. En waarvan er je er eigenlijk nog meer had willen zien in dit document.

Van Gaal bezoekt samen met zijn oudere broer Gerard het ouderlijk huis waar ze opgroeiden met negen kinderen. Ze halen binnen herinneringen op aan vader die al op 53-jarige leeftijd overleed. En als Van Gaal rondleidt in zijn tegenwoordige werkkamer, blijkt hij daar nog steeds permanent een kaars te branden bij een foto van zijn eerste vrouw. Fernanda Van Gaal overleed in 1994 aan kanker. Waarna Van Gaal teleurgesteld en boos het katholieke geloof afzwoor.

Verantwoordelijkheid

In het voetbal zijn er boeiende scènes bij Bayern München, op bezoek bij ex-manager Uli Hoeness met wie hij bij Bayern hevig botste, en op het trainingsveld bij het Nederlands elftal. Virgil van Dijk en Van Gaal in een gesprekje over penalty’s. “Ik neem nu de vierde penalty, maar bij het WK ga ik als eerste in een reeks,” zegt Van Dijk. “Dan neem je als aanvoerder verantwoordelijkheid.” Terwijl hij het zegt realiseert Van Dijk zich ineens zijn vrijpostigheid. “Tenminste, als het mag natuurlijk.” Van Gaal: ‘Oh, dat dacht ik ook ja.”

De rode draad in de film is zoals maker Geertjan Lassche die vooraf al had geschetst: een portret van één van de succesvolste Nederlandse sportcoaches, die de gave heeft om een zuivere analyse te maken, zonder belangen. En die de zaken zoals hij ze ziet, recht voor zijn raap uit. Die eerlijkheid wordt beaamd door spelers die met hem werkten, zoals Wayne Rooney, Arjen Robben en Mounir El Hamdaoui. Al was interessant geweest als ook pak ’m beet Luca Toni of Mark van Bommel, spelers met wie Van Gaal keihard botste, hadden meegewerkt aan dit document.

Op het eind zijn we weer bij de bondscoach en bij wat hij momenteel qua gezondheid te managen heeft. We zien Van Gaal in november vorig jaar in de nacht na Nederland-Noorwegen. Zittend in zijn rolstoel wordt hij in een busje naar huis vervoerd. Wat de kijker nu voor het eerst hoort is hoe Van Gaal afgelopen herfst óók nog kampte met een nierbekkenontsteking. Ook daarvoor moest hij vanuit het trainingskamp van Oranje op een avond halsoverkop naar het ziekenhuis. En ook daar hebben de spelers nooit wat van gemerkt.

“Je hebt veel onder controle, behalve je lot,” concludeert filmmaker Lassche tijdens het busritje. “2021 was geen vrolijk jaar voor mij nee,” beaamt Van Gaal. “Dat gaat je niet in je kouwe kleren zitten. Maar zoals je een elftal moet managen, moet je deze ziekte managen. En dat doe ik dus.”

De documentaire Louis is vanaf donderdag te zien in de bioscopen.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden