PlusInterview

Voor iedereen een niche: een podcast maken doe je zo

Oneindig veel podcasts waren er al, maar een handig instructieboekje over hoe je nou een podcast moet maken ontbrak. Daarom schreef ‘Man met de microfoon’ Chris Bajema een zelfhulpboekje voor de beginnende podcastmaker. ‘Het begint met een goed idee.’

Roelf Jan Duin
Chris Bajema: ‘Als je na drie podcasts wel uitgepraat bent over een onderwerp, dan is het snel afgelopen met je podcast.’ Beeld Daniel Cohen
Chris Bajema: ‘Als je na drie podcasts wel uitgepraat bent over een onderwerp, dan is het snel afgelopen met je podcast.’Beeld Daniel Cohen

Chris Bajema kan inmiddels surfen over de kopjes koffie die hij wekelijks aangeboden krijgt, van mensen die óók een podcast willen maken. Dan willen ze van hem weten hoe het werkt, waar je moet beginnen, en wat je vooral niet moet doen. “Tot een paar jaar geleden zei ik altijd ja tegen dat soort verzoeken, tegenwoordig vraag ik of ze eerst met een uitgewerkt idee of een pilotaflevering kunnen komen voordat ik inga op een kopjekoffieverzoek. Anders blijf ik bezig.”

En dus schreef Bajema, sinds 2015 maker van de succesvolle podcast Man met de microfoon, waarin hij verhalen uit Amsterdam-Oost verzamelt, een instructieboek. Of nou, nuanceert hij direct, het is een ‘instructieboekje’, slechts 80 pagina’s dik, op ansichtkaartformaat.

“Het afgelopen jaar las ik veel Kanarieboekjes, die dunne gele zelfhulpboekjes uit de jaren dertig, veertig en vijftig van de vorige eeuw. Die gingen over hoe je kunt leren zwemmen, of een goede sollicitatiebrief schrijft. Eerst wilde ik mijn gele boekje ‘hoe maak je een podcast?’ noemen, later heb ik dat veranderd in ‘hoe maak ik een podcast?’ want ik leg uit hoe ik te werk ga, er zullen oneindig veel andere manieren zijn.”

Populairder dan ooit

Zijn boekje komt geen moment te laat: podcasts zijn populairder dan ooit, en niet alleen om te consumeren. Waar elke puber een jaar of tien geleden YouTuber wilde worden, ambieert nu iedere millennial, hobbyradiomaker en BN’er een eigen podcast. Begrijpelijk, vindt Bajema, want de mogelijkheden die audio biedt geven ultieme creatieve vrijheid. Maar, waarschuwt hij ook in zijn boekje, zomaar wat voor de vuist weg gaan opnemen is niet heel slim.

‘In 2015, toen er nog maar een handvol podcasts verscheen, was het voor een maker nog mogelijk om al doende naar een vorm te zoeken, maar die luxe heb je niet meer,’ schrijft hij. ‘Er zijn nu zoveel podcasts dat luisteraars meteen willen weten waar ze aan toe zijn. Voordat je een podcast online gooit moet er dus een sterke basis zijn.’

“Een goed idee, daar begint het mee,” legt Bajema uit. “Kies een onderwerp waar je gepassioneerd over bent. Dat kan van alles zijn, het leuke van podcasts is dat er voor iedere niche een publiek is. In mijn boekje neem ik de moestuin als voorbeeld: als dat je passie is dan moet je het daarover hebben. Zorg vervolgens voor een vorm die je in staat stelt om er meerdere afleveringen over op te nemen. Als je na drie afleveringen wel uitgepraat bent over een onderwerp, dan is het snel afgelopen met je podcast.”

Arbeidsintensief

De podcasts die Bajema zelf maakt – documentaires, verhalende podcasts, hoorspelen – zijn heel arbeidsintensief: maar ook de zogenoemde ‘keukentafelpodcasts’ vergen meer voorbereiding dan veel luisteraars vermoeden. “Een paar vrienden die een beetje aan het ouwehoeren zijn, als het goed is gedaan klinkt het alsof het allemaal spontaan gaat, maar vrijwel altijd zit er een goede voorbereiding en een strak draaiboek achter. Onderschat het niet, het maken van een goede keukentafelpodcast is heel moeilijk.”

Ook niet onbelangrijk: goede apparatuur. En nee, benadrukt Bajema, dat hoeft echt niet peperduur te zijn. “Een goede microfoon heb je al vanaf 150 euro, dan kun je aan de slag. Ik verbaas me telkens opnieuw dat er nog steeds podcasts worden gemaakt waarbij het geluid van belabberde kwaliteit is.”

Voor zijn Man met de Microfoon-podcast interviewde Bajema duizenden mensen. Zijn interviewtip: wees de meest assertieve, brutale versie van jezelf. Maar ook: tover de alleraardigste versie van jezelf tevoorschijn, die de mensen die een microfoon voor hun gezicht gedrukt krijgen op hun gemak stelt. En als al het ruwe materiaal binnen is, begint het leukste gedeelte van het maakproces: het monteren. Nadenken over de vertelvorm, audiofragmenten uitzoeken en als puzzelstukjes op de goede plek leggen, het uitkiezen van geschikte achtergrondmuziek, het inspreken van de voice-over.

Het afsluitende hoofdstuk is ‘hobby of werk’, met de catchy ondertitel ‘show me the money’, en gaat over hoe je geld kunt verdienen met een podcast. Naast de tips die Bajema geeft, over subsidie, sponsoring, merchandise, het organiseren van evenementen, houdt hij de beginnende podcastmaker met ambitie ook een belangrijke boodschap voor: ‘niet te serieus worden, want dan verlies je het plezier in het maken’.

Hoe maak ik een podcast?, 80 blz, 10 euro, te koop in de boekenwinkel en via manmetdemicrofoon.nl

Vijf podcasttips van Chris Bajema

- Volg je hart, kies een onderwerp waar je gepassioneerd over bent.

- Denk goed na over de vorm, maak een draaiboek.

- Koop goede apparatuur, die hoeft niet duur te zijn.

- Wees de meest brutale versie van jezelf.

- Heb een lange adem, geen enkele podcast is al na een aflevering populair.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden