Plus Achtergrond

Voor het Danel Kwartet is het alles of niets met werk van Weinberg

Het Danel Kwartet speelt alle 17 strijkkwartetten van Mieczysław Weinberg. Primarius Marc Danel vindt dat we ze allemaal moeten beluisteren.

Het Danel Kwartet speelt de complete cyclus van Weinberg. Beeld Juri Hiensch

Naar de mening van Marc Danel was Weinberg een van de grootste componisten van de twintigste eeuw. “Hij is alleen nog niet bekend genoeg. Hij was de zoon van theatermusici. Zijn vader was geen groot musicus, maar hij heeft wel mooie liederen geschreven, die Weinberg op piano begeleidde in het Joodse Theater in Warschau.””

Het eerste deel van zijn leven woonde Weinberg in de Poolse stad. “Verschillende keren heeft hij moeten vluchten, totdat hij in Moskou terechtkwam en daar als componist kon bestaan. Daar heeft Sjostakovitsj een belangrijke rol in gespeeld. Hoewel Sjostakovitsj dertien jaar ouder was, had hij bewondering voor Weinbergs begaafdheid als pianist en componist en die bewondering was wederzijds. Sjostakovitsj heeft zelfs een strijkkwartet aan hem opgedragen, nummer tien, wat je misschien als een plaagstoot kunt opvatten, omdat Weinberg zelf er toen nog maar negen had geschreven.”

De twee kwamen volgens Danel elke week bij elkaar. “Weinberg zocht Sjostakovitsj op in zijn appartement, nooit omgekeerd. En dan speelden ze elkaars werk, of de dingen waar ze op dat moment mee bezig waren. Je mag gerust van een wederzijdse beïnvloeding spreken.”

Sjostakovitsj was wel veel beroemder dan Weinberg. “Dan valt telkens weer het woord epigonisme (het navolgen van een grote voorganger, red.). Ik ben het daar niet mee eens. Uiteraard waren hun idiomen tot op zekere hoogte aan elkaar verwant, omdat ze in dezelfde tijd en in dezelfde stad leefden. Maar als ik ze onderling in heel grote lijnen moet vergelijken: Sjostakovitsj had meer weg van Beethoven, met zijn grandioze grote structuren, en Weinberg meer van Schubert, die in compactere vormen dacht.”

Sjostakovitsj was een Rus en Weinberg een Poolse jood. “Dat kun je in hun muziek horen.”

Weinberg kende een grotere productie dan Sjostakovitsj. Hij schreef zeventien strijkkwartetten (tegen vijftien van Sjostakovitsj) en 22 symfonieën (tegen opnieuw vijftien van Sjostakovitsj) en hield pas op bij 154 opusnummers. Sjostakovitsj kwam tot 147. “Dat we Weinberg nog steeds nauwelijks kennen, komt door de grote slagschaduw van Sjostakovitsj. Deze onttrok alles en iedereen in zijn onmiddellijke omgeving, met uitzondering van Prokofjev, aan het zicht. Dat vind ik heel erg jammer. Met het Danel Kwartet spannen we ons al lang voor het werk van Weinberg in. We hebben de complete cyclus van zeventien kwartetten al bijna dertig keer over de hele wereld gespeeld, in 2011 ook al in Nederland, in Utrecht, in Tivoli/Vredenburg.”

Nu brengt het kwartet Weinberg naar het Muziekgebouw. “Met het grootst mogelijke plezier. We zijn dol op die zaal. We spelen de stukken als het even kan in chronologische volgorde. Dat doen we ook als we de complete strijkkwartetten van Sjostakovitsj uitvoeren. Dat levert namelijk iets extra’s op: je krijgt een heel mooi beeld van zijn ontwikkeling, al betekent het wel dat je dan eigenlijk naar alledrie de concerten moet komen.”

In 2009 werden de concerten op cd vastgelegd. “Maar dat beschouw ik tegenwoordig als oude opnamen. We zijn met z’n vieren inmiddels zo gegroeid in dit repertoire dat we het snel opnieuw willen opnemen.”

Weinberg Marathon. Danel Kwartet speelt alle 17 strijkkwartetten van Mieczysław Weinberg, vijf concerten op 6 t/m 8 /12 in het Muziekgebouw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden