Plus Achtergrond

Voor Anton Pieck was de stad een sprookje

Toen de 92-jarige Anton Pieck overleed, lag op zijn werktafel een onafgemaakte aquarel van de Zwarte Bijlsteeg. In zijn typische nostalgische stijl legde hij Amsterdam vaker vast. Nu zijn zestig tekeningen gebundeld.

Anton Pieck, Schreierstoren, Amsterdam. Beeld Anton Pieck

Met de wereld waarin hij leefde heeft schilder en grafisch kunstenaar Anton Pieck (1895-1987) zich nauwelijks ingelaten. De romanticus leefde teruggetrokken van een samenleving die hij als steeds drukker en veel te jachtig ervoer en had nauwelijks belangstelling voor krant, radio en televisie. Zijn werk is nostalgisch, het verleden dat hij tekende en schilderde geïdealiseerd.

Zijn illustraties verschijnen nog altijd op kalenders en kerstkaarten, in zijn woonplaats Overveen staat een buste gemaakt door Kees Verkade en er is een Anton Pieck Museum in Hattem. En natuurlijk is er de Efteling, het attractiepark met zijn stempel. Eind 1951 kreeg hij de vraag of hij een sprookjespark wilde ontwerpen in het Brabantse Kaatsheuvel – in eerste instantie zei hij nee.

Tweelingbroers met talent

Anton Pieck werd daarmee veel bekender bij het grote publiek dan zijn tweelingbroer Henri, die in hun jeugd als de échte kunstenaar te boek stond. De broers, geboren in Den Helder, tekenden vanaf jonge leeftijd en hun talent viel op. Maar het was Henri die, nadat ze op hun zeventiende hun MO-akte tekenen hadden gehaald, zijn opleiding zou mogen vervolgen aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam. Anton heeft volgens zijn biograaf Hans Vogelesang nooit geheel verwerkt dat hij zo bij zijn broer werd achtergesteld.

Wat hij zelf mooi vond

Anton werd tekendocent; van 1920 tot zijn pensionering in 1960 was hij leraar aan het Kennemer Lyceum in Bloemendaal. Dat gaf hem, toen hij als illustrator naam begon te maken, de vrijheid alleen de opdrachten aan te nemen die hem aanstonden. Van kritiek trok hij zich nooit iets aan, hij maakte wat hij zelf mooi vond en leefde zich uit in de wereld van sagen en sprookjes.

Anton Pieck, De Waag, Amsterdam Beeld Anton Pieck

Uitgeverij Big Balloon Publishers heeft nu het naslagwerk Was getekend Anton Pieck uitgebracht, samengesteld door Paulien Schoof, met meer dan zestig zeer gedetailleerde platen van Nederlandse, Vlaamse en Engelse stadsgezichten en oude ambachten. 

In Amsterdam legde hij onder meer het zicht op de Scheierstoren vast en de Waag, oorspronkelijk de St. Antoniespoort. Kleine details worden uitgelicht, zoals bij een prent waarop in de 18de eeuw op de Amsterdamse grachten wordt geschaatst: schilderde hij een vrouw met een geruite omslagdoek op de rug, dan had hij zijn moeder in gedachten.

Geen groot prater

Hij was geen groot prater, aldus Piecks kleindochter Els Spoor-Van Lier in het boek, en vertelde niet veel over vroeger: dat deed hij door middel van zijn werk. Ook na zijn pensionering hield hij er een vast werkschema op na en was hij dagelijks in zijn atelier te vinden. Spoor-van Lier: “Hij beschouwde zichzelf eerder als hardwerkende ambachtsman.”

Was getekend Anton Pieck, Big Balloon Publishers, €19,99, 128 blz.

Anton Pieck, Paardentram, Amsterdam Beeld Anton Pieck
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden