PlusInterview

Violist Tjeerd Top: ‘Van Bach naar Led Zeppelin is een kleine stap’

Bohemian Rhapsody ontbreekt op de cd van Tjeerd Top: hij kreeg geen toestemming van de rechthebbenden.Beeld Hans van der Woerd

Tjeerd Top, concertmeester van het Concertgebouworkest, heeft een soloalbum gemaakt. Behalve Bach, Vivaldi en Paganini speelt hij ook Eruption van Van Halen en Stairway to Heaven van Led Zeppelin.

Violist Tjeerd Top (1978) speelde ooit op een recital na een stuk van Vivaldi een bewerking van Stairway to Heaven. Na afloop kwam iemand naar hem toe om hem te complimenteren met dat voor hem onbekende barokstuk. Toen dacht hij: hé, misschien is dit een goed concept voor de soloalbum waarmee ik al een tijdje in mijn hoofd rondloop.

Dat album, getiteld Fragile, is er nu, en het is een genre overbruggende plaat geworden waar je bijzonder vrolijk van wordt. Door op zoek te gaan naar muzikale overeenkomsten koppelt Top, alsof het allemaal volkomen vanzelf spreekt, Eruption van Eddie van Halen aan Capriccio opus 1 nr. 16 (Presto) van Paganini, de cadens uit het vioolconcert Grosso Mogul van Vivaldi aan Knee Play 2 van Glass en aan een sonate van de vioolvirtuoos Ysaÿe. “Het verschil tussen rock en virtuoze klassieke muziek is helemaal niet zo groot, als je door de totaal verschillende sounds heen kunt luisteren. Eruption hééft iets van Vivaldi en van Bach naar Stairway is maar een kleine stap. Door die stukken achter elkaar op mijn album te zetten hoor je dat nu ook en dat vind ik leuk.” 

Red Hot Chili Peppers

Toch is er geen stiekeme shredder aan Top verloren gegaan. “Ik ben heel blij met wat ik doe, maar heb grote waardering voor zo’n Kirk Hammett van Metallica, die op zijn beurt een grote liefde voor klassieke muziek heeft. En Led Zeppelin vind ik al heel lang fantastisch.”

Metallica en Led Zeppelin ontbreken dan ook niet op Fragile. Wel ontbreekt Queens Bohemian Rhapsody – Top kreeg van de rechthebbenden geen toestemming. “Dat was jammer, want het was het eerste stuk dat ik op het album wilde zetten.”

Hij kwam met harde rock in aanraking via zijn zeven jaar oudere broer Edward, die een gerespecteerd componist is en daarnaast violist en elektrisch gitarist. Op Fragile speelt Top van zijn broer Fast Ghost, een opwindend en energiek stuk.

Het lastigste stuk op het album was wellicht Porcelain van de Red Hot Chili Peppers. “Daarvoor moest ik zó waanzinnig zacht spelen, dat ik uiteindelijk mijn vingers heb moeten invetten, om de weerstand te verminderen.”

Dictafoon op de telefoon

Sinds januari is Top hoofdvakdocent Viool aan het Conservatorium van Amsterdam. “Vanwege corona heb ik nog maar een paar lesjes op het conservatorium zelf kunnen geven. Daarna ging alles via Zoom. Dat is wennen, want er is weinig of geen interactie mogelijk en de klankkwaliteit heeft weinig met de realiteit te maken. Ik laat nu studenten eerst opnamen maken – dat kan met een dictafoon op je telefoon heel aardig – en daar maak ik aantekeningen bij. Pas daarna plannen we een Zoomles. Zo krijg je tenminste een beetje een idee. Ik heb enorm respect voor de motivatie van de studenten. Of dit gevolgen zal hebben voor hun kwaliteit weet ik niet. Dat moeten we allemaal afwachten.”

Top nam het album anderhalf jaar geleden al op in de Amsterdamzaal van het pand van het KCO aan de Gabriël Metsustraat. “We hebben lang naar een geschikte locatie gezocht. Leuk dat het uiteindelijk de thuisbasis van het orkest is geworden.”

Lastig samenspelen

Over het Concertgebouworkest gesproken, ook daar is momenteel alles dan anders. “Op anderhalve meter van elkaar spelen, zorgt op het podium voor een vertraging in klank, zeker bij grotere bezettingen op dat uitgebouwde podium. Die klank komt daardoor te laat bij elkaar, wat samenspelen extreem lastig maakt. Je moet scherp op de slag van de dirigent spelen en je moet anticiperen. Het is bijna een andere kunst geworden.”

Voor de dirigenten is het ook wennen. “Maar ze zijn blij dat ze kunnen werken. Ze hebben ons nodig. Een dirigent kan niet in zijn eentje in de lucht gaan slaan.”

Top hoopt dat de coronacrisis uiteindelijk zal leiden tot een flexibeler omgang met het orkestapparaat en dan denkt hij vooral aan de programmering, waarin meer plaats kan zijn voor muziek in kleinere orkestsamenstellingen. “Tegelijkertijd besef ik dat veel mensen verlangen naar de oude situatie. Iedereen wil ons Mahler en Bruckner horen spelen en dat begrijp ik volkomen.”

Over de chefsperikelen wil Top weinig kwijt. “Er zijn heel goede dirigenten die we graag zouden willen hebben, maar die zijn moeilijk te krijgen, omdat ze vaak al meerdere chefschappen hebben die nog jaren vastliggen. De tijd dat je denkt iemand exclusief aan je te binden is voorbij. Komt bij dat deze coronaperiode uitermate ongeschikt is iemand aan je te willen binden. Voor het orkest en zeker ook voor het publiek is dit een heel rare tijd.”

Fragile van Tjeerd Top (verschenen bij Gutman Records) staat op Spotify en ligt in de winkel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden