PlusInterview

Vincent van de Waal ontdekte hoe hij binnenstebuitenmensen kon schilderen

Vincent van de Waal is het creatieve brein achter streetwearmerk Patta. In de stilte van zijn atelier heeft hij zich ook ontwikkeld tot schilder van emotioneel geladen doeken.

Edo Dijksterhuis
Vncent van de Waal: We fell off We fell off (2020) Beeld Peter Tijhuis
Vncent van de Waal: We fell off We fell off (2020)Beeld Peter Tijhuis

Op de Rietveld Academie kreeg Vincent van de Waal het advies autonoom kunstenaar te worden, maar dat sloeg hij in de wind. Grafisch ontwerper werd zijn vak. Na zijn afstuderen ging hij werken bij het succesvolle Amsterdamse streetwearbedrijf Patta. Ook ontwierp hij onder meer platenhoezen voor The Opposites, flessen voor Bols en T-shirts voor skatekledingmerk Stussy. Toch hadden de Rietvelddocenten een punt: afgelopen weekend is zijn tentoonstelling Always a Part of Me geopend. “Na vijftien jaar omzwervingen ben ik dan toch uitgekomen bij vrij werk,” moet hij concluderen.

Always a Part of Me is niet Van de Waals coming-out als kunstenaar. Galerie-exposities houdt hij al sinds 2011. Het is wel de eerste keer dat hij iets anders laat zien dan een afgeleide van zijn grafische werk. De grote, kleurrijke schilderijen zullen een grote verrassing zijn voor wie weer zwart-wit inkttekeningen vol schedels en skeletten verwacht.

What a man supposed to do? (2021)
 Beeld Peter Tijhuis
What a man supposed to do? (2021)Beeld Peter Tijhuis

“Voorheen was ik vooral bezig met de symboliek van het plaatje en minder met het maken van een vertaalslag,” zegt hij over dat vroege werk. “Ik was erg bezig met de dood en vergankelijkheid – ongetwijfeld een ego-ding. Maar zeker sinds de geboorte van mijn zoon acht jaar geleden is dat veranderd. Ik ben niet langer de belangrijkste persoon in mijn leven en dat is onwijs fijn. Ik ben ook rustiger geworden waardoor er ruimte is ontstaan voor een minder directe, meer beschouwende beeldtaal. Eentje die meer open laat voor de kijker.”

Afscheid nemen van zijn oude stijl en medium kostte wel moeite. “Tekenen voelde vertrouwd, in acrylverf is het toch zoeken voor mij. In het begin knipte ik mijn kwasten af waardoor het toch weer een soort tekenen werd. Maar ik heb het uiteindelijk losgelaten.”

Vlezige koppen

Een toevallige vondst hielp Van de Waal over de drempel. Toen hij een bord vastgekoekte verf lostrok, zag hij iets in dat veelkleurige plakkaat. “Nu meng ik verschillende kleuren in bakken, laat de verf opdrogen en trek hem los om te gebruiken als collagemateriaal op doek. Je kunt de heftigheid en menging van de kleuren een beetje sturen, maar er zit ook iets los en chaotisch in. Dat past goed bij de figuren in mijn schilderijen.”

“Ze zijn anoniem maar die vlezige koppen lopen over van pijn en emotie,” beschrijft Van de Waal zijn hoofdrolspelers, die een zekere verwantschap vertonen met de verwrongen pausen, dieven en martelaren van Francis Bacon. “Ze hebben geen echte gezichten maar misschien meer uitdrukkingskracht dan realistische portretten. Het zijn binnenstebuitenmensen. Ze zijn gehavend maar aan hun houding – een been naar voren, een schouder omhoog – kun je een bepaalde attitude aflezen.”

I did not know - I had love for you (2021) Beeld Peter Tijhuis
I did not know - I had love for you (2021)Beeld Peter Tijhuis

Bij zijn evolutie van eenduidige vignetten naar meer open verhalen, kwam Van de Waal erachter dat zijn werk om nog iets vroeg: een setting. “Mijn oude tekeningen waren zonder tijd- of plaatsbepaling. Nu denk ik na over een omgeving. Ik baseer me op beelden die ik vind op internet, in boeken of tijdschriften maar ik fotografeer ook zelf. Het stedelijk landschap heeft mijn grote voorkeur en ja, Amsterdam staat vaak model. Niet de grachtengordel, eerder de wijken buiten de Ring, anonieme flatblokken die ook in de voorsteden van Parijs, New York of Moskou hadden kunnen staan.”

Knokken voor jezelf

Van de Waal groeide op in Leiden en verhuisde op zijn zeventiende naar Amsterdam. De jaren tussen zijn veertiende en twintigste noemt hij zijn vormende periode. “Mijn ouders lagen in scheiding en ik was vooral op straat, trok op met gelijkgestemde jochies in een soortgelijke situatie. Daar ben ik opgegroeid. We ontwikkelden onze eigen regels en een absolute loyaliteit naar elkaar. Maar op straat leer je ook knokken voor jezelf en word je snel een hard soort individualist.”

I Make My Own Decisions (2021) Beeld Peter Tijhuis
I Make My Own Decisions (2021)Beeld Peter Tijhuis

In zijn kunst bezoekt Van de Waal vaak zijn eigen verleden, ‘maar nu als buitenstaander die er van een afstand naar kijkt’. De constante is een spanning, de alertheid van de lone wolf, die weet dat solisme zijn kracht is maar hem ook kwetsbaar maakt. “De stad op de achtergrond maak ik extra eenzaam: straten zijn leeg en achter ramen brandt geen licht. Een waslijn loopt het beeld uit en kan doorgaan tot in het oneindige.”

Door zijn overstap van inkt naar verf is Van de Waal ook gaan werken op grotere formaten. De bescheiden vellen papier heeft hij ingeruild voor doeken tot anderhalve meter breed. “En ik ga beginnen nu aan twee nieuwe schilderijen van 2,5 meter,” vertelt hij enthousiast. “Ik merk wel dat ik met die schaalvergroting mijn verf anders moet mengen om de chaos onder controle te houden. Maar het is een lekker gevoel, dat ik nog zoveel te ontdekken heb.”

Always a Part of Me: t/m 12 januari 2022 in Atelier Artplaats, Mauritskade 55C

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden