Plus Interview

Vijftig jaar Steim: ‘Experimenteren met geluid kan overal’

De Studio voor Elektro-Instrumen­tale Muziek, afgekort Steim, bestaat dit seizoen vijftig jaar. Dat wordt ­gevierd met een vierdaags festival.

Rebekah Wilson, componist en artistiek directeur van Steim, en directeur Dick Rijken. Beeld Uuk Punselie

Steim werd op 27 februari 1969 opgericht door Peter Schat, Louis Andriessen, Dick Raaymakers, Misha Mengelberg en Konrad Boehmer, vooraanstaande Nederlandse componisten in de jaren zestig en daarna. Van 13 tot en met 16 september wordt Steims halve eeuw gevierd, te beginnen met workshops op de Schipluidenlaan in Broedplaats De Lely, waar het hoofdkwartier is gevestigd. Daarna is er onder meer een verjaardagsconcert in Muziekgebouw aan ’t IJ.

Steim was en is nog steeds het nieuwsgierige Amsterdamse broertje van het ooit Utrechtse en nu Haagse Instituut voor Sonologie, dat nu ­alweer lang deel uitmaakt van het ­Koninklijk Conservatorium.

De eerste daad van Steim was meteen een aansprekende. In de veel­besproken collectieve opera Reconstructie zou bij de opvoering in Carré voor het eerst in Nederland met live-elektronica worden gewerkt. Dat betekende dat de stemmen van de rondlopende acteurs en de instrumenten van het orkest moesten worden gefilterd en versterkt en via zendertjes naar meng­tafels en luidsprekers gestuurd. Voor Steim was dat meteen een vuurproef.

Experimenteel

Steim ontwikkelde zich gaandeweg als een werkplaats voor componisten, een plek voor artistiek onderzoek en een centrum voor elektronische geluidskunst, die tot over de hele wereld tot de verbeelding sprak. “Er is geen componist die met elektronica werkt, die niet op een gegeven moment met Steim te maken krijgt,” zegt Dick ­Rijken, die tien jaar geleden in de voetsporen trad van de in 2008 overleden directeur Michel Waisvisz. “Zelfs de dj’s die optreden op het Amsterdam Dance Event, kennen Steim.”

Is hij niet geïrriteerd dat de term ‘elektronische muziek’ inmiddels is gekaapt door de dancescene? “Ach, zolang je je realiseert dat elektronische muziek zich alle kanten op heeft ontwikkeld, van oppervlakkige eurotrance tot extreem experimentele muziek, dan blijft die irritatie beperkt. Maar wat zou het leuk zijn wanneer mensen als Tiësto of Armin van Buuren eens een keer iets experimenteels zouden doen! Bij het komende ADE doen we een workshop. Misschien brengt dat dj’s op een idee.”

Klankonderzoek is nog steeds ­essentieel voor Steim, maar de activiteiten beperken zich allang niet meer tot het podium. “Experimenteren met technologie en geluidskunst kan overal. Denk aan de architectuur, de ruimtelijkheid of de zorg. Het verschil tussen autonome en toegepaste kunst is aan het verdwijnen.”

Buiten het podium

Rijken spreekt vol vuur over Steimprojecten in de zorg. Hij toont een filmpje van een meervoudig gehandicapte jongen, die met een door Steim ontwikkeld elektronisch attribuut klanken kan maken en daar krachtig, en zo te zien genietend, op reageert.

Hij krijgt bijval van componist en artistiek directeur van Steim, Rebekah Wilson. “Onze kernvraag is: hoe kan muziek ook buiten het podium de wereld mooier maken? Die gedachte vieren we op het festival, met gasten als Jan St. Werner, Nic Collins, Atau Tanaka, DJ Sniff, Mazen Kerbaj, Tina Blaine, Joel Ryan en Daniel Schorno.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden